Happiness is a few pounds heavier. It' accepting being tiret.
Being older. Being softer.
Being more reaching oak and less wildflower.
Happiness is taking days to bask in silence. Not doing. Just being.
Happiness is no longer shrinking.
It's releasing. Guilt. Regret.
The weight of the past, and the fear of the future.
It's discovering the joy in simplicity.
The beauty in the little things.
The power in the everyday.
L.E.Bowman
Πρόσθετες πολλά υποσχόμενες και δυνητικά πιο αποτελεσματικές θεραπείες που βασίζονται σε ινκρετίνες περιλαμβάνουν τη Ρετατρουτίδη, την Αμυκρετίνη, το CagriSema και την Ορφοργλιπρόνη. Η Τιρζεπατίδη (που διατίθεται στην αγορά ως Mounjaro για τον διαβήτη τύπου 2 και εγκεκριμένη από τον FDA για την παχυσαρκία ως Zepbound), ένας διπλός αγωνιστής GLP-1 και GIP (γλυκοζεξαρτώμενο ινσουλινοτρόπο πολυπεπτίδιο), αναδεικνύεται ως μια αποτελεσματική θεραπεία απώλειας βάρους, με αναφερόμενη απώλεια βάρους ≈20% σε διάστημα 40 εβδομάδων . Υποσχόμενοι αγωνιστές GLP-1 που βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη περιλαμβάνουν τη ρετατρουτίδη, έναν τριπλό αγωνιστή που στοχεύει τους υποδοχείς GLP-1, GIP και γλυκαγόνης, που σχετίζεται με απώλεια βάρους έως και 24% σε διάστημα 36 εβδομάδων σε κλινικές δοκιμές . Η αμυκρετίνη, ένας διπλός αγωνιστής υποδοχέα GLP-1 και αμυλίνης, έχει επιδείξει σημαντική απώλεια βάρους έως και ~22% σε κλινικές δοκιμές πρώιμης φάσης σε διάστημα 36 εβδομάδων, υποδηλώνοντας αποτελεσματικότητα που μπορεί να υπερβαίνει εκείνη των εγκεκριμένων αγωνιστών υποδοχέα GLP-1, αν και απαιτείται επιβεβαίωση σε μεγάλες, μακροπρόθεσμες μελέτες . Η CagriSema, ένας συνδυασμός σταθερής δόσης σεμαγλουτίδης και του αναλόγου αμυλίνης καγριλιντίδη, έχει επιδείξει απώλεια βάρους περίπου 15%–17% σε διάστημα 32 εβδομάδων σε δοκιμές Φάσης 2, υπερβαίνοντας την αποτελεσματικότητα και των δύο παραγόντων μόνο του . Η ορφοργλιπρόνη, ο πρώτος από του στόματος, μη πεπτιδικός αγωνιστής υποδοχέα GLP-1, έχει επιδείξει δοσοεξαρτώμενη απώλεια βάρους έως και ~15% σε διάστημα 36 εβδομάδων σε δοκιμές Φάσης 2, προσφέροντας μια βολική εναλλακτική λύση με βάση το χάπι στις ενέσιμες θεραπείες ινκρετίνης . Πιο πρόσφατα, στη δοκιμή Φάσης 3 ATTAIN-2 σε άτομα με παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2, η ορφοργλιπρόνη, χορηγούμενη μία φορά την ημέρα, προκάλεσε σημαντική, προσαρμοσμένη ως προς το εικονικό φάρμακο, μείωση βάρους έως και ~9,6% στις 72 εβδομάδες, μαζί με βελτιώσεις στις γλυκαιμικές και καρδιομεταβολικές παραμέτρους, με προφίλ ασφάλειας συμβατό με τα φάρμακα GLP-1 RA . Αυτές οι αναδυόμενες θεραπείες αντιπροσωπεύουν μια σημαντική πρόοδο στη φαρμακευτική αγωγή της παχυσαρκίας, με τη δυνατότητα να ξεπεράσουν προηγούμενους παράγοντες όπως η λιραγλουτίδη και η σεμαγλουτίδη τόσο σε αποτελεσματικότητα όσο και σε ευκολία για τον ασθενή.
Μια κρίσιμη παράμετρος στην ερμηνεία της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των θεραπειών που βασίζονται σε ινκρετίνες είναι η σημαντική ετερογένεια μεταξύ των παραγόντων όσον αφορά την ισχύ των υποδοχέων, τη φαρμακοκινητική, τα δοσολογικά σχήματα και τις προκύπτουσες βιολογικές επιδράσεις. Οι αναστολείς GLP-1 δεν αποτελούν ομοιόμορφη κατηγορία. Αντίθετα, περιλαμβάνουν παράγοντες βραχείας δράσης (π.χ., εξενατίδη, λιξισενατίδη) με μέτρια αποτελέσματα απώλειας βάρους, ενδιάμεσους παράγοντες (π.χ., λιραγλουτίδη) που απαιτούν υψηλότερη ημερήσια δοσολογία για την επίτευξη κλινικά σημαντικής απώλειας βάρους και ανάλογα μακράς δράσης, υψηλής ισχύος (π.χ., σεμαγλουτίδη) που έχουν σχεδιαστεί για παρατεταμένη ενεργοποίηση υποδοχέων. Ομοίως, νεότεροι πολυαγωνιστές όπως η τιρζεπατίδη και η ρετατρουτίδη εμφανίζουν σαφείς δοσοεξαρτώμενες επιδράσεις, με τις υψηλότερες δόσεις να οδηγούν σε σημαντικά μεγαλύτερη απώλεια βάρους, αλλά και ενδεχομένως να ενισχύουν τις φαρμακοδυναμικές συνέπειες. Ως εκ τούτου, η συγκέντρωση των αποτελεσμάτων μεταξύ των δοκιμών χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές στη δόση, τη διάρκεια και τον μοριακό σχεδιασμό μπορεί να αποκρύψει σημαντικές διακρίσεις τόσο στην αποτελεσματικότητα όσο και στον κίνδυνο. Είναι σημαντικό ότι παράγοντες με μεγαλύτερη ισχύ και παρατεταμένη έκθεση μπορεί να ασκήσουν διαφορικές επιδράσεις στις πολλαπλασιαστικές σηματοδοτικές οδούς, εγείροντας αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου καρκίνου. Για παράδειγμα, προηγούμενοι αναστολείς GLP-1 όπως η αλβιγλουτίδη κατέδειξαν ελάχιστη απώλεια βάρους σε δοκιμές καρδιαγγειακών αποτελεσμάτων , υπογραμμίζοντας ότι δεν προσφέρουν όλοι οι παράγοντες συγκρίσιμα μεταβολικά οφέλη. Επομένως, τόσο η αποτελεσματικότητα όσο και η ασφάλεια (ιδιαίτερα στο πλαίσιο της χρόνιας χρήσης για την παχυσαρκία) πρέπει να ερμηνεύονται με τρόπο ειδικό για το φάρμακο και δοσοεξαρτώμενο, με ιδιαίτερη προσοχή στις φαρμακολογικές ιδιότητες, αντί να θεωρούνται ότι παράγουν ένα ομοιογενές αποτέλεσμα κατηγορίας.
Η παχυσαρκία αποτελεί έναν καθιερωμένο παράγοντα κινδύνου για πολυάριθμους καρκίνους, με ιδιαίτερα την κεντρική παχυσαρκία, να συμβάλλει στην αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου και στην χειρότερη πρόγνωση. Οι αγωνιστές του υποδοχέα του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1 RAs), που αναπτύχθηκαν αρχικά για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, έχουν αποκτήσει γρήγορα εξέχουσα θέση ως ισχυροί παράγοντες κατά της παχυσαρκίας λόγω της ικανότητάς τους να προκαλούν σημαντική απώλεια βάρους και της δυνατότητας βελτίωσης της μεταβολικής υγείας. Αυτά τα φάρμακα δρουν μειώνοντας την όρεξη, ενισχύοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη, μειώνοντας τη συστηματική φλεγμονή και στοχεύοντας κατά προτίμηση στη λιπώδη μάζα για μείωση. Υπάρχει αυξανόμενο σύνολο στοιχείων που συνδέουν τη θεραπεία με GLP-1 RA με πιθανές αλλαγές στον κίνδυνο καρκίνου μεταξύ ατόμων με παχυσαρκία. Μέχρι σήμερα, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι GLP-1 RAs δεν αυξάνουν τον συνολικό κίνδυνο καρκίνου και μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο ορισμένων καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, πιθανώς διακόπτοντας τη μεταβολική δυσλειτουργία που προκαλείται από την παχυσαρκία. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τις ευεργετικές επιδράσεις της απώλειας βάρους και τη βιωσιμότητα των οφελών για την υγεία εάν το βάρος ανακτηθεί μετά τη διακοπή της θεραπείας. Τελικά, δεδομένης της ισχυρής σύνδεσης μεταξύ παχυσαρκίας και καρκίνου, οι GLP-1 RAs αντιπροσωπεύουν μια πολλά υποσχόμενη νέα κατηγορία παραγόντων που μπορούν όχι μόνο να βοηθήσουν στη διαχείριση της παχυσαρκίας, αλλά και να χρησιμεύσουν ως αποτελεσματικά χημειοπροληπτικά εργαλεία κατά των καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία.
Η παγκόσμια αύξηση της παχυσαρκίας συνδέεται με μια παράλληλη αύξηση των καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία . Επιδημιολογικές μελέτες αποδίδουν περίπου το 20% όλων των κακοηθειών στο υπερβολικό σωματικό βάρος , και η παχυσαρκία έχει αποδειχθεί ότι επιδεινώνει ανεξάρτητα τα αποτελέσματα του καρκίνου . Οι μηχανιστικές βάσεις αυτών των συσχετίσεων είναι πολύπλοκες και πολυπαραγοντικές . Για παράδειγμα, ο λιπώδης ιστός στην παχυσαρκία γίνεται πηγή χρόνιας φλεγμονής και δυσρυθμισμένης έκκρισης αδιποκίνης (π.χ. αυξημένη λεπτίνη, μειωμένη αδιπονεκτίνη και αλλοιωμένες κυτοκίνες) που δημιουργούν ένα προ-ογκογόνο περιβάλλον. Επιπλέον, οι μεταβολικές δυσλειτουργίες που σχετίζονται με την παχυσαρκία (αντίσταση στην ινσουλίνη, υπερινσουλιναιμία και αλλοιωμένη σηματοδότηση IGF-1) εμπλέκονται στην ανάπτυξη και εξέλιξη του καρκίνου . Η απώλεια βάρους, επομένως, αποτελεί θεμελιώδη στρατηγική για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου σε άτομα με παχυσαρκία. Πράγματι, η σκόπιμη μείωση βάρους έχει συσχετιστεί με χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου. Για παράδειγμα, η βαριατρική χειρουργική επέμβαση (η οποία προκαλεί σημαντική απώλεια βάρους) μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία κατά 33% (πάνω από 50% για καρκίνο του ήπατος, του ενδομητρίου και του παγκρέατος) , καθώς και για τους καρκίνους συνολικά . Ωστόσο, ένα ποσοστό των ατόμων που υποβάλλονται σε βαριατρική χειρουργική επέμβαση δεν καταφέρνει να βιώσει σημαντική απώλεια βάρους ή μεταβολικά οφέλη. Επιπλέον, η διαρκής απώλεια βάρους μόνο μέσω της τροποποίησης του τρόπου ζωής είναι συχνά δύσκολη και πολλοί άνθρωποι δεν διατηρούν επαρκή μείωση βάρους για να επηρεάσουν τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο καρκίνου.
Ενώ οι αγωνιστές του υποδοχέα γλυκαγόνου πεπτιδίου-1 (GLP-1 RAs) δεν προσφέρουν τον ίδιο βαθμό απώλειας βάρους με αυτόν που επιτυγχάνεται με τη βαριατρική χειρουργική επέμβαση, έχουν μεταμορφώσει τη θεραπεία της παχυσαρκίας βοηθώντας τους ανθρώπους να επιτύχουν επίπεδα απώλειας βάρους ανώτερα από αυτά οποιασδήποτε άλλης ιατρικής θεραπείας μέχρι σήμερα . Αυτοί οι παράγοντες όχι μόνο προάγουν σημαντική και διαρκή μείωση βάρους, αλλά βελτιώνουν επίσης τον γλυκαιμικό έλεγχο και τους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου . Οι GLP-1 RAs μιμούνται τη φυσική ορμόνη ινκρετίνη GLP-1, με αποτέλεσμα την καταστολή της όρεξης, την καθυστερημένη γαστρική κένωση, την αυξημένη αίσθηση κορεσμού και τη βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Στην κλινική χρήση, οι GLP-1 RAs όπως η τερζεπατίδη και η σεμαγλουτίδη συνήθως προκαλούν μείωση του σωματικού βάρους κατά 10%–15% για την πλειονότητα των ανθρώπων
Χωρίς σημαίες και τύμπανα. Η σιωπή μας θα γίνει καρκίνος για το σύστημα σας. Αυτοί που υπήρχαμε χθες υπάρχουμε και σήμερα. Απλά χάσαμε την επαφή. Και κυκλοφορούμε μόνοι στους δικούς μας δρόμους. Ξυπνάμε μέσα από έναν εφιάλτη που εμείς δημιουργήσαμε. Θα ξανάρθουμε με μια μορφή που κανείς δεν φαντάζεται. Κι αυτή τη φορά θα χτυπήσουμε αποφασιστικά. Όχι εμείς βέβαια, που είμαστε ήσυχοι και ειρηνικοί άνθρωποι. Αλλά η ίδια η ζωή που κουβαλάμε, εμείς, τα παιδιά μας, και τα εγγόνια μας. Και τη ζωή μας δεν μπορούμε να την προδώσουμε. Υπάρχουν τροπικά δάση μέσα μας. Άγνωστοι ωκεανοί. Μακρινά αστέρια που έρχονται στο μπαλκόνι μας, σαν χελιδόνια κάθε άνοιξη. Έχουμε τέτοιους φίλους. Γι΄αυτό λέμε. Θα ξανάρθουμε
Περικλής Κοροβέσης
Νεότερες ειδήσεις αναφέρουν ότι ο Θεός μόλις ξεκίνησε το κάπνισμα
τον στεναχωρούν οι άνθρωποι όταν τους σκέφτεται το βράδυ στην άκρη του κρεβατιού του καθισμένος
"δεν έπρεπε να τους αφήσω απροστάτευτους " μονολογεί "πεθαίνουν από μοναξιά εκεί κάτω"
μόλις είχα κλείσει εγώ την τηλεόραση, έβλεπα πάλι διαδηλώσεις κι εμπρησμούς στην κοντινή Γαλλία της καρδιάς, κοίταξα στο δωμάτιο τον ξύλινο σταυρό και του απάντησα
"από τότε που μας έμπλεξε το Άγιο Πνεύμα σου μ' αυτά, ξεχάσαμε την ευτυχία στον παράδεισο"
καπνίζαμε ήσυχοι κι οι δύο, ήτανε βράδυ και δεν σκεφτόμασταν στη μαύρη ερημιά εγώ πως ήμουν ζωντανός κι εκείνος πως μ' ακούει, μα ήμουν σίγουρος πως θα 'θελε κι εκείνος να βρεθεί για μια στιγμή μεσ' στις φωτιές με άλλους ενωμένος, αγκαλιασμένοι να τραγουδάμε διονυσιακά τη Διεθνή φερέφωνα κι οι δυο της μοναξιάς μας
Σώμα, θυμήσου όχι μόνο το πόσο αγαπήθηκες, όχι μονάχα τα κρεβάτια που πλάγιασες, αλλά κι εκείνες τες επιθυμίες που για σένα γυάλιζαν μες στα μάτια φανερά, κι ετρέμανε μες στη φωνή - και κάποιο τυχαίο εμπόδιο τες ματαίωσε
Τώρα που είναι όλα πια μέσα στο παρελθόν, μοιάζει σχεδόν και στες επιθυμίες εκείνες σαν να δόθηκες - πως γυάλιζαν θυμίσου, μες στα μάτια που σε κύτταζαν
πως έτρεμαν μες στη φωνή, για σε, θυμήσου σώμα
Κ. Καβάφης
Το σύνδρομο ευθυρεοειδικής ασθένειας, γνωστό και ως σύνδρομο μη θυρεοειδικής ασθένειας, αναφέρεται σε αλλαγές που παρατηρούνται στις δοκιμασίες λειτουργίας του θυρεοειδούς του ασθενούς που διενεργούνται στη μονάδα εντατικής θεραπείας κατά τη διάρκεια επεισοδίων κρίσιμης νόσου. Δεν είναι πραγματικό σύνδρομο, αλλά αντιπροσωπεύει σημαντικές αλλοιώσεις στον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-θυρεοειδούς σε περίπου 75% των νοσηλευόμενων ασθενών. Αυτή η πάθηση παρατηρείται συχνά σε ασθενείς με σοβαρή κρίσιμη νόσο, στέρηση θερμίδων και μετά από σοβαρές χειρουργικές επεμβάσεις. Το πιο συνηθισμένο ορμονικό πρότυπο στο σύνδρομο ευθυρεοειδικής ασθένειας είναι τα χαμηλά επίπεδα ολικής Τ3 και ελεύθερης Τ3 με χαμηλά ή φυσιολογικά επίπεδα Τ4 και θυρεοειδοτρόπου ορμόνης.
Οι ασθενείς στη μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) συνήθως παρουσιάζουν μειωμένες συγκεντρώσεις τριιωδοθυρονίνης στο πλάσμα, χαμηλή θυροξίνη και φυσιολογικό εύρος ή ελαφρώς μειωμένη συγκέντρωση θυρεοειδοτρόπου ορμόνης. Αυτό το σύνολο αλλαγών είναι συλλογικά γνωστό ως σύνδρομο μη θυρεοειδικής νόσου (NTIS). Η έκταση του NTIS σχετίζεται με την πρόγνωση, αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις για την αιτιότητα αυτής της συσχέτισης. Αρχικά, το NTIS είναι συνέπεια της οξείας φάσης απόκρισης σε συστηματική νόσο και περιορισμό μακροθρεπτικών συστατικών, κάτι που μπορεί να είναι ωφέλιμο. Η παθογένεση του NTIS σε μακροχρόνια κρίσιμη νόσο είναι πιο περίπλοκη και περιλαμβάνει την καταστολή της υποθαλαμικής ορμόνης απελευθέρωσης θυρεοτροπίνης, η οποία ευθύνεται για τη συνεχώς μειωμένη έκκριση θυρεοειδοτρόπου ορμόνης παρά τη χαμηλή θυρεοειδική ορμόνη στο πλάσμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διάκριση μεταξύ NTIS και σοβαρού υποθυρεοειδισμού, ο οποίος είναι μια σπάνια κύρια αιτία εισαγωγής στη ΜΕΘ, μπορεί να είναι δύσκολη. Η έγχυση παραγόντων απελευθέρωσης του υποθαλάμου μπορεί να επανενεργοποιήσει τον άξονα του θυρεοειδούς σε ασθενείς με NTIS, προκαλώντας αναβολική απόκριση. Το εάν αυτή η προσέγγιση έχει κλινικό όφελος όσον αφορά την έκβαση είναι άγνωστο.
Το σύνδρομο μη θυρεοειδικής νόσου (NTIS) αναφέρθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1970 ως ένα αξιοσημείωτο σύνολο αλλαγών στις συγκεντρώσεις TH (TH) στον ορό που συμβαίνουν πιθανώς σε οποιαδήποτε σοβαρή ασθένεια. Έκτοτε, το NTIS παραμένει ένα ενδιαφέρον φαινόμενο όχι μόνο λόγω της έντασης της μείωσης της τριιωδοθυρονίνης (T3) στον ορό, αλλά και λόγω της σαφούς συσχέτισής του με τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα. Τα τελευταία χρόνια, έχει καταστεί σαφές ότι η (παρεντερική) σίτιση σε ασθενείς με κρίσιμη νόσο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ως σημαντικός καθοριστικός παράγοντας όχι μόνο για το NTIS αλλά και για την κλινική έκβαση. Επιπλέον, τόσο πειραματικές μελέτες σε ζώα όσο και κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι συγκεντρώσεις TH στους ιστούς κατά τη διάρκεια του NTIS δεν αντανακλούν απαραίτητα τις χαμηλές συγκεντρώσεις TH στον ορό και μπορεί να μειωθούν, να παραμείνουν αμετάβλητες ή ακόμη και να αυξηθούν ανάλογα με το όργανο και τον τύπο της ασθένειας που μελετάται. Αυτές οι διαφορικές αλλαγές έχουν πλέον μια σταθερή βάση σε μοριακές μελέτες σε μεταφορείς TH ειδικούς για κάθε όργανο, υποδοχείς και αποϊωδινάσες. Τέλος, ο ρόλος των φλεγμονωδών οδών σε αυτές τις μη συστηματικές αλλαγές έχει αρχίσει να διευκρινίζεται. Ένας συναρπαστικός ρόλος για τον μεταβολισμό των τριγλυκεριδίων (TH) σε έμφυτα ανοσοκύτταρα, συμπεριλαμβανομένων των ουδετερόφιλων και των μονοκυττάρων/μακροφάγων, έχει αναφερθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά σε αυτό το πρώιμο στάδιο δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτός μπορεί να είναι ένας καθοριστικός παράγοντας της ευαισθησίας σε λοιμώξεις. Παρόλο που οι ενδοκρινολόγοι έχουν μπει στον πειρασμό να διορθώσουν το NTIS με συμπλήρωση τριγλυκεριδίων, προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτό είναι ωφέλιμο. Επομένως, υπάρχει σαφής ανάγκη για επαρκώς ισχυρές τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές (RCT) με κλινικά σχετικά τελικά σημεία για να καλυφθεί αυτό το κενό γνώσης.
Ο Δαρβίνος μας πληροφόρησε ότι είμαστε ξαδέλφια των πιθήκων, όχι των αγγέλων. Μετά μάθαμε ότι προερχόμαστε από την αφρικανική ζούγκλα, πως δεν μας έφερε ο πελαργός από το Παρίσι. Και δεν πάει πολύς καιρός που μάθαμε ότι τα γονίδια μας είναι σχεδόν ίδια με εκείνα του ποντικού. Δεν ξέρουμε πια αν είμαστε αριστουργήματα του Θεού ή κακόγουστα αστεία του Διαβόλου.
Εμείς είμαστε τα ανθρωπάκια : οι εξολοθρευτές των πάντων, οι διώκτες του πλησίον μας, οι δημιουργοί της ατομικής βόμβας, της βόμβας υδρογόνου, της βόμβας νετρονίου η οποία είναι και η πιο οικονομική, αφού εξολοθρεύει τους ανθρώπους αφήνοντας άθικτα τα πράγματα, τα μόνα ζώα που εφευρίσκουν μηχανές, τα μόνα που ζουν υπηρετώντας τις μηχανές που επινοούν, τα μόνα που καταστρέφουν τα σπίτια τους, τα μόνα που δηλητηριάζουν το νερό που πίνουν και τη γη που τα θρέφει, τα μόνα που είναι άξια να νοικιάσουν ή να πουλήσουν τις υπηρεσίες τους ή να νοικιάσουν και να πουλήσουν τους ομοίους τους, τα μόνα που σκοτώνουν από ευχαρίστηση, τα μόνα που βασανίζουν, τα μόνα που βιάζουν
επίσης : τα μόνα που γελάνε, τα μόνα που κάνουν όνειρα, που μετατρέπουν σε μετάξι το σάλιο του σκώληκα, που μετατρέπουν τα σκουπίδια σε ομορφιά, που ανακαλύπτουν άγνωστα χρώματα στο ουράνιο τόξο, που δίνουν νέες μουσικές στις φωνές του κόσμου, και δημιουργούν λέξεις για να μην χαθεί η πραγματικότητα και η μνήμη της.
Τον αποκαλούν Πατέρα της Ιατρικής
Οι νέοι γιατροί ορκίζονται στο όνομα του. Θεράπευσε και έγραψε πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Αυτοί είναι μερικοί αφορισμοί του, που σύμφωνα με τον ίδιο είναι καρποί της εμπειρίας του.
. Η πείρα μας εξαπατά, η ζωή είναι σύντομη, η τέχνη της θεραπείας αργή, η περίσταση μας διαφεύγει, και η απόφαση δύσκολη.
. Η ιατρική είναι η πιο ενάρετη τέχνη, όμως έχει μείνει πολύ πίσω από τις άλλες, γιατί όσοι την εξασκούν έχουν άγνοια
. Όλοι έχουμε την ίδια κυκλοφορία, την ίδια αναπνοή. Τα πάντα συνδέονται μεταξύ τους
. Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε ένα μέρος του σώματος μας, αν δεν κατανοήσουμε ολόκληρο τον οργανισμό
. Τα συμπτώματα είναι φυσικές άμυνες του οργανισμού. Εμείς τα αποκαλούμε αρρώστιες, αλλά στην ουσία είναι η θεραπεία της αρρώστιας
. Οι ευνούχοι δεν έχουν φαλάκρα
. Οι φαλακροί δεν υποφέρουν από κιρσούς
. Ας γίνει η τροφή το φάρμακο σου, και φάρμακο σου η τροφή
. Ότι θεραπεύει κάποιον μπορεί να σκοτώσει κάποιον άλλο
. Αν μια γυναίκα έχει συλλάβει αγόρι, έχει καλή όψη. Αν έχει συλλάβει κορίτσι έχει άσχημη όψη
Οι γλυκοκορτικοειδείς υποδοχείς (GR) είναι παράγοντες μεταγραφής και ρυθμίζουν την έκφραση γονιδίων που ανταποκρίνονται στα γλυκοκορτικοειδή. Ο ανθρώπινος GR κωδικοποιείται από το γονίδιο της υποοικογένειας 3 του πυρηνικού υποδοχέα, μέλος 1 ομάδας C (NR3C1), που βρίσκεται στο χρωμόσωμα 5 (5q31.3) και περιέχει 9 εξόνια . Οι διαφορές στη δομή του τομέα μεταξύ των ισομορφών του GR, όπως οι μερικές διαγραφές, οδηγούν σε διαφορετικές λειτουργίες. Η έκφραση ισομορφών και ο πυρηνικός εντοπισμός διαφέρουν μεταξύ των ιστών και ποικίλλουν σε απόκριση σε περιβαλλοντικά σήματα . Από τις αναγνωρισμένες ανθρώπινες μεταγραφικές ισομορφές (hGRα, hGRβ, hGRγ, hGR-A και hGR-P), η hGRα είναι η πιο άφθονη . Αντίθετα, η ισομορφή GRβ (91 kDa) δεν μπορεί να συνδεθεί με γλυκοκορτικοειδή, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως κυρίαρχος αρνητικός ρυθμιστής των σηματοδοτικών οδών GRα μέσω ανταγωνιστικής σύνδεσης συνενεργοποιητών και GRE ή μέσω άμεσης σύνδεσης με τον GRα . Ο GRβ εμπλέκεται στη ρύθμιση των προφλεγμονωδών γονιδίων . Και οι δύο ισομορφές εκφράζονται στους περισσότερους ανθρώπινους κυτταρικούς τύπους και ιστούς. Η παρουσία διαφορετικών ισομορφών GR είναι πιθανό να καθορίσει τις αντιδράσεις διαφορετικών ιστών ή ατόμων στα γλυκοκορτικοειδή, αν και οι περισσότερες μελέτες αναφέρουν μόνο έκφραση ισομορφών GR ή ευαισθησία στα γλυκοκορτικοειδή. Υπάρχουν περιορισμένες μελέτες που συνδέουν την έκφραση ισομορφών GR με ευαισθησία στα γλυκοκορτικοειδή και οι περισσότερες βρίσκονται στο πλαίσιο ασθενειών όπως το άσθμα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
Τα γλυκοκορτικοειδή έχουν εξαιρετικά εξειδικευμένη δράση και ρυθμίζουν ένα εκτεταμένο ρεπερτόριο λειτουργιών μέσω γονιδιωματικών και μη γονιδιωματικών οδών . Η δέσμευση των γλυκοκορτικοειδών στον GR οδηγεί στην απελευθέρωση πρωτεϊνών που συνδέονται με τον GR, όπως η πρωτεΐνη θερμικού σοκ (Hsp), η Src και η p23, από τον GR, επιτρέποντας στο σύμπλεγμα γλυκοκορτικοειδούς-GR να ξεκινήσει τη σηματοδότηση, κυρίως μέσω γονιδιωματικών οδών. Οι GR που συνδέονται με γλυκοκορτικοειδή μπορούν να ρυθμίσουν την γονιδιακή έκφραση μέσω 3 κύριων μηχανισμών: άμεσοι, πρόσδεσης ή σύνθετοι. Πρώτον, η άμεση δέσμευση του συμπλόκου γλυκοκορτικοειδούς-GR στον GRE προκαλεί αλλαγές διαμόρφωσης στη χρωματίνη που επιτρέπουν τη συντονισμένη στρατολόγηση συνρυθμιστών και συμπλεγμάτων αναδιαμόρφωσης χρωματίνης. Αυτά με τη σειρά τους επιτρέπουν μεγαλύτερη πρόσβαση από την RNA πολυμεράση II για την ενεργοποίηση της έκφρασης των γονιδίων-στόχων γλυκοκορτικοειδών . Το GR μπορεί επίσης να συνδεθεί άμεσα με αρνητικά GRE (nGREs), στρατολογώντας συνκατασταλτικά και ιστονικές δεακετυλάσες (HDACs) για να καταστέλλουν την έκφραση γονιδίου-στόχου . Δεύτερον, μέσω φυσικής αλληλεπίδρασης με παράγοντες μεταγραφής συνδεδεμένους με DNA, όπως ο NF-κB και η AP-1, το GR συνδεδεμένο με γλυκοκορτικοειδή μπορεί έμμεσα να προσδεθεί στο DNA και να επηρεάσει την ικανότητα του NF-κB και του AP-1 να ρυθμίζουν την έκφραση γονιδίων. Η έμμεση αναστολή του NF-κB και του AP-1 είναι επίσης δυνατή μέσω αλληλεπιδράσεων του GR με συν-παράγοντες όπως ο TIF2/GRIP1, που μπορούν να καταστέλλουν αυτούς τους παράγοντες μεταγραφής μέσω σε μεγάλο βαθμό άγνωστων μηχανισμών , και με ένζυμα όπως η Ο-συνδεδεμένη-Ν-ακετυλογλυκοζαμίνη τρανσφεράση. Τέλος, το GR συνδεδεμένο με γλυκοκορτικοειδή μπορεί να έχει σύνθετες αλληλεπιδράσεις με ορισμένα γονίδια και να συνδέεται άμεσα με GRE ή nGRE ενώ βρίσκεται σε συνδυασμό με NF-κB ή AP-1 για να τροποποιήσει τη μεταγραφή .
Η ενεργοποίηση των GR από γλυκοκορτικοειδή μπορεί επίσης να επηρεάσει τις κυτταρικές λειτουργίες μέσω μη γονιδιωματικών οδών, όπου οι δεσμευμένοι σε γλυκοκορτικοειδή GR συνδέονται με λιπίδια και πρωτεΐνες μεμβράνης, όπως ιοντικά κανάλια και μεταφορείς γλυκοκορτικοειδών, ή με κυτταροπλασματικές πρωτεΐνες όπως φωσφολιπάσες και πρωτεϊνικές κινάσες . Τα γλυκοκορτικοειδή έχουν επίσης επιδράσεις ανεξάρτητες από τους GR. Για παράδειγμα, τα γλυκοκορτικοειδή αλληλεπιδρούν άμεσα με τα λιπίδια της μεμβράνης και μπορούν να μεταβάλουν τη ρευστότητα της μεμβράνης, επηρεάζοντας τον κύκλο ιόντων και τη χρήση ATP. Οι αλληλεπιδράσεις των γλυκοκορτικοειδών με πρωτεΐνες μεμβράνης και κυτταροπλασματικές πρωτεΐνες μπορούν να ενεργοποιήσουν σηματοδοτήσεις που προκαλούνται από ενδοκυτταρικό Ca2+ και κινάσες όπως οι πρωτεϊνικές κινάσες που ενεργοποιούνται από μιτογόνο (MAPKs), επηρεάζοντας έτσι τη ρύθμιση βασικών κυτταρικών διεργασιών όπως η απόπτωση, η διαφοροποίηση και ο πολλαπλασιασμός . Επιπλέον, μετά την αποσύνδεση των πολυμερικών συμπλεγμάτων που απομονώνουν τους GR, ορισμένα πρωτεϊνικά συστατικά όπως η Hsp70 και η Hsp90 μπορούν να αλληλεπιδράσουν με άλλες κυτταροπλασματικές πρωτεΐνες. Οι επιπτώσεις αυτών των αλληλεπιδράσεων, παράλληλα με την ικανότητα των GR να συνδέονται με πρωτεΐνες μεμβράνης με απροσδιόριστες ταυτότητες και λειτουργίες, παραμένουν ελάχιστα κατανοητές.
Τα ενδογενή γλυκοκορτικοειδή συντίθενται και εκκρίνονται κυρίως από την περιοχή της ζώνης fasciculata του φλοιού των επινεφριδίων. Τα γλυκοκορτικοειδή προέρχονται από τον πρόδρομό τους, τη χοληστερόλη, μέσω μιας σειράς ενζυματικών αντιδράσεων και ενδιάμεσων στεροειδών. Η επινεφριδιακή έκκριση γλυκοκορτικοειδών στην κυκλοφορία του αίματος συμβαίνει σε ωριαίους παλμούς εντός ενός κιρκάδιου μοτίβου. Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (ΥΥΕ), του συμπαθητικού μυελικού συστήματος των επινεφριδίων (ΣΜΕ) και άλλων ορμονικών κυκλωμάτων μεσολαβούν στο εύρος της απελευθέρωσης γλυκοκορτικοειδών, με αυξημένο εύρος κατά την ενεργό περίοδο, δηλαδή την ημέρα στα ημερήσια ζώα και τη νύχτα στα νυκτόβια ζώα . Τα επινεφρίδια απελευθερώνουν παλμούς γλυκοκορτικοειδών σε απόκριση στην παλμική απελευθέρωση της αδρενοκορτικοτρόπου ορμόνης (ACTH) από την πρόσθια υπόφυση . Η επινεφριδιακή έκκριση γλυκοκορτικοειδών αυξάνεται σε απόκριση στο στρες, μέσω ενεργοποίησης του άξονα ΥΥΕ. Οι νευρώνες στον παρακοιλιακό πυρήνα του υποθαλάμου ανιχνεύουν φυσιολογικούς ή ψυχολογικούς παράγοντες στρες και εκκρίνουν ορμόνη απελευθέρωσης κορτικοτροπίνης (CRH) και αργινίνη βαζοπρεσσίνη (AVP) στην πυλαία κυκλοφορία του υποθαλάμου-υπόφυσης . Αυτά τα αιμοφόρα αγγεία μεταφέρουν CRH και AVP στην πρόσθια υπόφυση όπου η CRH συνδέεται και ενεργοποιεί τον υποδοχέα 1 της ορμόνης απελευθέρωσης κορτικοτροπίνης (CRHR1) για να διεγείρει την έκκριση ACTH από κορτικοτρόπα . Ο υποδοχέας 1Β της αγγειοτενσίνης που συνδέεται με την AVP (V1B) διεγείρει την ενεργοποίηση του CRHR1 . Η ACTH απελευθερώνεται στη συστηματική κυκλοφορία του αίματος και δρα στον φλοιό των επινεφριδίων για να διεγείρει τη σύνθεση και την έκκριση γλυκοκορτικοειδών . Ο άξονας HPA ρυθμίζεται από μηχανισμούς αρνητικής ανάδρασης που μπορούν να μειώσουν την παραγωγή και απελευθέρωση CRH και ACTH . Τα γλυκοκορτικοειδή συντίθενται επίσης από άλλους ιστούς, όπως ο θύμος αδένας και το επιθήλιο, αλλά αυτά τα τοπικά παραγόμενα γλυκοκορτικοειδή ασκούν κυρίως τοπικές επιδράσεις και η ρύθμισή τους είναι ανεξάρτητη από τον άξονα HPA.
Τα περισσότερα κυκλοφορούντα γλυκοκορτικοειδή συνδέονται με πρωτεΐνες του πλάσματος, όπως η σφαιρίνη δέσμευσης κορτικοστεροειδών (CBG) και η αλβουμίνη, καθιστώντας τα μη διαθέσιμα για σύνδεση με τον GR . Η αλβουμίνη δεσμεύει το 5% έως 10% των κυκλοφορούντων γλυκοκορτικοειδών στο σώμα, ενώ το 80% έως 90% δεσμεύεται μέσω σύνδεσης με την CBG, η οποία έχει υψηλότερη συγγένεια δέσμευσης γλυκοκορτικοειδών από την αλβουμίνη. Το υπόλοιπο ~5% των γλυκοκορτικοειδών κυκλοφορεί ελεύθερα στην κυκλοφορία του αίματος και είναι βιολογικά διαθέσιμο για την ενεργοποίηση του GR. Τα δεσμευμένα γλυκοκορτικοειδή μπορούν να απελευθερωθούν όταν πρωτεάσες όπως η ελαστάση, που παράγονται από τα ουδετερόφιλα, διασπούν αυτές τις πρωτεΐνες του πλάσματος και προκαλούν μια διαμορφωτική αλλαγή που μειώνει τη συγγένεια δέσμευσης γλυκοκορτικοειδών . Λόγω της λιποφιλικής τους φύσης, τα ελεύθερα γλυκοκορτικοειδή διαχέονται εύκολα μέσω των μεμβρανών του πλάσματος στα κύτταρα . Η διαθεσιμότητα των γλυκοκορτικοειδών για δέσμευση του GR εντός του κυτταροπλάσματος των κυττάρων ρυθμίζεται περαιτέρω από τις δράσεις δύο ενζύμων 11β-HSD . Η πρώτη, η 11β-HSD1 (τύπος 1), μετατρέπει κυρίως τα ανενεργά γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη στους ανθρώπους) στην ενεργή τους μορφή (κορτιζόλη στους ανθρώπους), ενώ η 11β-HSD2 (τύπος 2) μεσολαβεί στην αντίστροφη αντίδραση . Για να αποφευχθεί η υπερβολική σύνδεση βιολογικά ενεργών γλυκοκορτικοειδών με την πρωτεΐνη MR, η οποία στη συνέχεια θα διατάρασσε την ομοιόσταση άλατος και νερού, οι ιστοί με υψηλή έκφραση της πρωτεΐνης MR, όπως οι νεφροί και η καρδιά, εκφράζουν επίσης σε υψηλό βαθμό την 11β-HSD2 . Η πρωτεΐνη MR έχει 10 φορές μεγαλύτερη συγγένεια σύνδεσης για την κορτιζόλη και την κορτικοστερόνη από την πρωτεΐνη GR, επομένως η απενεργοποίηση των γλυκοκορτικοειδών από την 11β-HSD2 επιτρέπει στην πρωτεΐνη MR να καταλαμβάνεται από άλλες ορμόνες υπό βασικές συνθήκες . Επιπλέον, η πρωτεΐνη MR εκφράζεται πιο επιλεκτικά στους ιστούς σε σύγκριση με την πρωτεΐνη GR, η οποία εκφράζεται στους περισσότερους ιστούς . Η χαμηλότερη αφθονία της πρωτεΐνης MR και ο κορεσμός της υπό βασικές συνθήκες σημαίνει ότι η σηματοδότηση συμβαίνει κυρίως μέσω της πρωτεΐνης GR όταν υπάρχει αύξηση στις συγκεντρώσεις γλυκοκορτικοειδών. Επιπλέον, οι μεταφορείς γλυκοκορτικοειδών όπως η P-γλυκοπρωτεΐνη εκφράζονται σε αφθονία στις μεμβράνες του αυλού κυτταρικών τύπων όπως τα βρογχικά επιθηλιακά κύτταρα και τα τριχοειδή ενδοθηλιακά κύτταρα στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Η σχετική έκφραση των ενζύμων 11β-HSD τύπου 1 και τύπου 2, μαζί με την έκφραση των αντλιών εκροής που εξάγουν γλυκοκορτικοειδή, ελέγχουν τη διαθεσιμότητα των γλυκοκορτικοειδών εντός του κυττάρου και κατά συνέπεια την ενεργοποίηση των GR.
Ο πρόωρος τοκετός, που ορίζεται ως ο τοκετός βρεφών πριν από τις 37 εβδομάδες κύησης (τελειόμηνο = 40 εβδομάδες), αποτελεί την κύρια αιτία νεογνικής νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως . Υπολογίζεται ότι το 10% των βρεφών παγκοσμίως γεννιούνται πρόωρα . Τα παγκόσμια ποσοστά πρόωρων τοκετών την τελευταία δεκαετία έχουν παραμείνει σταθερά παρά τις εξελίξεις στην υγειονομική περίθαλψη κατά την εγκυμοσύνη . Αυτό είναι ανησυχητικό, καθώς τα πρόωρα βρέφη χάνουν κρίσιμα σήματα που εμφανίζονται κατά το τελευταίο στάδιο της κύησης, με αποτέλεσμα ανώριμα όργανα που δεν είναι προετοιμασμένα για εξωμήτρια ζωή και αυξημένο κίνδυνο μεταγενέστερων συμπεριφορικών, ψυχικών και σωματικών διαταραχών . Το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας (ΣΑΔ) είναι η πιο συχνή επιπλοκή στα πρόωρα βρέφη, επηρεάζοντας το 45% των πρόωρων βρεφών , των οποίων η ατελής ανάπτυξη των πνευμόνων έχει ως αποτέλεσμα κακή ικανότητα ανταλλαγής αερίων. Ένα από τα κύρια ενδογενή σήματα για την ωρίμανση των οργάνων είναι η φυσιολογική αύξηση των συγκεντρώσεων γλυκοκορτικοειδών στο εμβρυϊκό πλάσμα, στεροειδών ορμονών που μπορούν να συνδεθούν με τον υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών (GR), ο οποίος εκφράζεται σχεδόν πανταχού παρόντα στους εμβρυϊκούς ιστούς . Τα προγεννητικά κορτικοστεροειδή (ΣΚ), συνθετικά γλυκοκορτικοειδή που διαπερνούν εύκολα τον πλακούντα όταν χορηγούνται στη μητέρα, μπορούν να μιμηθούν αυτές τις επιδράσεις ωρίμανσης. Οι διεθνείς κλινικές οδηγίες συνιστούν τη χορήγηση από τη μητέρα μιας μόνο αγωγής με ACS (24 mg βηταμεθαζόνης ή δεξαμεθαζόνης), χορηγούμενης σε πολλαπλές δόσεις σε διάστημα 24 ή 48 ωρών, όταν αναμένεται πρόωρος τοκετός εντός μιας εβδομάδας . Η μητρική θεραπεία με ACS προκαλεί ωρίμανση στα εμβρυϊκά όργανα, συμπεριλαμβανομένων των πνευμόνων, και μειώνει τον κίνδυνο νεογνικού θανάτου κατά 22% και RDS κατά 29% σε βρέφη που γεννιούνται στις 24+0 έως 37+0 εβδομάδες κύησης . Ωστόσο, κλινικά και προκλινικά, η ανταπόκριση στα ACS είναι μεταβλητή. Ακόμη και σε βρέφη που εκτίθενται στην πλήρη αγωγή με ACS, ορισμένα βιώνουν ελάχιστο έως καθόλου όφελος και εξακολουθούν να υποφέρουν από σοβαρό RDS . Παρά τις περισσότερες από 5 δεκαετίες κλινικής χρήσης, υπάρχει περιορισμένη κατανόηση της φαρμακοκινητικής και της φαρμακοδυναμικής των συνήθως χρησιμοποιούμενων σκευασμάτων ACS, και του βαθμού στον οποίο άλλοι παράγοντες, όπως η ηλικία κύησης, το φύλο του εμβρύου, η ανάπτυξη του εμβρύου και οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης, επηρεάζουν την ανταπόκριση στα ACS . Εν μέρει, οι διαφορές στην ανταπόκριση στα ACS μπορεί να οφείλονται στην έκφραση διαφορετικών ισομορφών των GR. Επιπλέον, οι αυξημένες συγκεντρώσεις κορτιζόλης στην κυκλοφορία πριν από τη θεραπεία των ACS, οι οποίες μειώνουν την έκφραση των GR, έχουν συσχετιστεί με χαμηλότερη ανταπόκριση . Ωστόσο, οι υποκείμενοι μηχανισμοί που οδηγούν στη μεταβλητότητα στην ανταπόκριση των ACS παραμένουν ασαφείς.
Ήσουν το στόμα ή η τροφή. Ο κυνηγός ή το θήραμα. Είτε το ένα είτε το άλλο. Ήμασταν άξιοι περιφρόνησης ή απλώς για λύπηση. Στην εχθρική φύση κανείς δεν μας σεβόταν και κανείς δεν μας φοβόταν. Η νύχτα και η ζούγκλα μας τρόμαζαν. Ήμασταν τα πιο ευάλωτα ζώα της γης, άχρηστα κουτάβια, ενήλικες μηδαμινής αξίας, χωρίς νύχια, χωρίς μεγάλους κυνόδοντες, γρήγορα πόδια ή δυνατή όσφρηση. Τα πρώτα μας βήματα χάνονται στην ομίχλη. Απ' ότι φαίνεται, το μόνο που κάναμε ήταν να σπάμε πέτρες και να χτυπιόμαστε με ρόπαλα. Αναρωτιέται όμως κανείς, μήπως καταφέραμε να επιβιώσουμε, όταν η επιβίωση ήταν κάτι ακατόρθωτο, επειδή μπορέσαμε να αμυνθούμε όλοι μαζί και να μοιραστούμε την τροφή μας. Η σημερινή ανθρωπότητα, η κοινωνία του ο σώζων εαυτόν σωθήτω και ο καθένας το δικό του, θα τα καταφέρει να διαρκέσει στον κόσμο κάτι παραπάνω από μονάχα μια στιγμή;
Η παιδική ηλικία είναι μακρόστενη σαν φέρετρο, και δεν μπορείς να βγεις απ' αυτήν μόνος σου (...). Δεν μπορείς να ξεφύγεις από την παιδική ηλικία, κολλάει πάνω σου σαν άσχημη μυρωδιά. Το παρατηρείς και στα άλλα παιδιά - κάθε παιδική ηλικία έχει την δική της μυρωδιά. Δεν αναγνωρίζεις την δική σου και μερικές φορές φοβάσαι ότι είναι χειρότερη από των άλλων. Στέκεσαι και μιλάς με ένα κορίτσι που η παιδική του ηλικία μυρίζει κάρβουνο και στάχτες, και ξαφνικά κάνει ένα βήμα πίσω επειδή έχει προσέξει την τρομερή βρόμα της δικής σου παιδικής ηλικίας.
Στα κρυφά παρατηρείς τους ενήλικες που η παιδική ηλικία τους κρύβεται μέσα τους, σκισμένη και γεμάτη τρύπες σαν μεταχειρισμένο και σκοροφαγωμένο χαλί που κανένας δεν το σκέφτεται πια ούτε έχει κάποια χρησιμότητα. Κοιτάζοντας τους, δεν μπορείς να καταλάβεις ότι είχαν παιδική ηλικία και δεν τολμάς να ρωτήσεις πως κατάφεραν να την προσπεράσουν χωρίς να γεμίσουν τα πρόσωπα τους βαθιές ουλές και σημάδια από δαύτην
Η τριλογία της Κοπεγχάγης
Στην ελληνική μυθολογία αναφέρονται περιπτώσεις θανατοναυτών, δηλαδή μεταβάσεις ζωντανών στον Άδη για διάφορους λόγους. Άλλοτε από ηρωισμό για να σώσουν άλλους και να επιτελέσουν κάποιο μυητικό άθλο όπως στην περίπτωση του Ηρακλή, της Ψυχής και του Ορφέα, άλλοτε άθελα τους όπως στην περίπτωση της Περσεφόνης και του Σίσυφου, άλλοτε για να πάρουν πρόβλεψη για το μέλλον όπως κάνει ο Οδυσσέας και άλλοτε από αλαζονεία όπως στην περίπτωση του Θησέα και του φίλου του Πειρίθου που θέλησαν να πάνε στον Άδη για να κλέψουν την Περσεφόνη. Σε όλες αυτές τις εκδοχές το μήνυμα είναι πάντα το ίδιο : θάνατος δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο μια αλλαγή. Πριν από μερικές δεκαετίες η ανασκαφική έρευνα έφερε στο φως ένα μυητικό μυστικό των Ορφικών. Πρόκειται για κάποια χρυσά ελάσματα με οδηγίες για το ταξίδι των μυημένων στον Άδη. Σε ένα από αυτά τα ελάσματα που βρέθηκε σε τάφο του 4ου αι. π.Χ. στον Βόλο , αναφέρεται: " Όταν βρεθείς στα οικήματα του Άδη, θα δεις στα δεξιά σου μια κρήνη και δίπλα της ένα λευκοκυπάρισσο. Σ΄αυτήν την κρήνη καθόλου μην ζυγώσεις γιατί είναι το νερό της Λήθης. Αν προχωρήσεις μπροστά, θα βρεις το δροσερό νερό της κρήνης της Μνημοσύνης. Εκεί υπάρχουν φύλακες που θα σε ρωτήσουν "με ποιό χρέος έφτασες ως εδώ;;" Σ' αυτούς πρέπει τότε όλη την αλήθεια να πεις" Σ΄αυτό το σημείο σταματά το έλασμα του Βόλου χωρίς να μας πληροφορεί τι πρέπει να απαντήσει ο μυημένος. Ωστόσο ένα άλλο χρυσό έλασμα 2.500 ετών που βρέθηκε στην Κάτω Ιταλία, περιέχει τη συνέχεια και αναφέρει : " Να τους πεις, είμαι παιδί της Γης και του Έναστρου Ουρανού και διψώ πολύ. Δώστε μου να πιώ." Και τότε αυτοί θα σου δώσουν να πιείς από τη θεϊκή λίμνη και θα θυμηθείς ποιός είσαι στ' αλήθεια. Αθάνατος.
(Εμένα δεν μ' αγαπάνε τα πράγματα. Τα έπιπλα πασχίζουν να μου βάλουν τρικλοποδιά. Κάποια λακαριστή γωνία μια φορά κυριολεκτικά με δάγκωσε. Με το πάπλωμα έχουμε πάντα δύσκολες σχέσεις. Η σούπα που μου σερβίρουνε δεν κρυώνει ποτέ. Αν κάποιο πραγματάκι - νόμισμα ή κουμπί - πέσει απ' το τραπέζι, κατρακυλάει συνήθως κάτω από κάποιο ασήκωτο έπιπλο. Σέρνομαι στο πάτωμα και , σηκώνοντας το κεφάλι βλέπω τον μπουφέ να γελάει).
Οι μπλε τιράντες του κρέμονται στο πλάι. Πηγαίνει στο υπνοδωμάτιο, βρίσκει την πενς-νε πάνω στην καρέκλα, το φοράει μπροστά στον καθρέφτη και επιστρέφει στο δωμάτιο του. Εδώ στη μέση του δωματίου σηκώνει τις τιράντες , και τις δύο ταυτόχρονα με μια κίνηση σαν να φορτώνει στους ώμους του φορτίο. Σε 'μένα δε λέει κουβέντα. Εγώ κάνω πως κοιμάμαι. Στις μεταλλικές αγκράφες, στις τιράντες του, ο ήλιος συγκεντρώνεται σε δύο φωτεινές δέσμες. (Τα πράγματα τον αγαπάνε).
Κάποτε κουραστήκαμε να περιφερόμαστε στα δάση και στα ποτάμια. Κι αποφασίσαμε να σταματήσουμε. Επινοήσαμε τα χωριά και την ομαδική ζωή, κάναμε το κόκαλο βελόνα και τον πάσαλο καμάκι, τα χέρια μας μάκρυναν με τα εργαλεία, και η λαβή πολλαπλασίασε τη δύναμη του πέλεκυ, της αξίνας και του μαχαιριού. Καλλιεργήσαμε το ρύζι, τη βρόμη, το σιτάρι και το καλαμπόκι, κλείσαμε σε στάβλους τα πρόβατα, τα γίδια και μάθαμε να φυλάμε τη σοδειά ώστε να μην πεθαίνουμε της πείνας στους δύσκολους καιρούς. Στα χωράφια αρχίσαμε να λατρεύουμε τις θεές της γονιμότητας, κάτι γυναίκες μα φαρδιά λαγόνια και γενναιόδωρα στήθη, όμως με τον καιρό εκτοπίστηκαν από τους αρσενικούς θεούς του πολέμου. Αρχίσαμε να υμνούμε βασιλιάδες, πολέμαρχους και αρχιερείς. Ανακαλύψαμε τις λέξεις δικό σου, δικό μου, η γη απέκτησε αφέντη, η γυναίκα έγινε ιδιοκτησία του άντρα και ο πατέρας ιδιοκτήτης των παιδιών. Πέρασε ο καιρός που περιφερόμασταν δίχως προορισμό και δίχως σπίτι.
Τα αποτελέσματα του πολιτισμού ήταν εκπληκτικά: η ζωή μας ήταν πιο ασφαλής αλλά λιγότερο ελεύθερη, ενώ δουλεύουμε πλέον περισσότερες ώρες!
Καλό Σεπτέμβριο
...χρησιμοποίησε δύο επίθετα για να περιγράψει τις αποχρώσεις του μπλε : κυάνεος, για να υποδηλώσει μια σκούρα απόχρωση του μπλε που συγκλίνει στο μαύρο, και γλαυκός, για να περιγράψει ένα είδος "μπλε-γκρι", που χρησιμοποιείται κυρίως ως επίθετο της Αθηνάς, γλαυκώπις, τα ασημένια λαμπερά μάτια της.
Περιγράφει τον ουρανό ως μεγάλο, έναστρο, σιδερένιο ή χάλκινο (λόγω της ακλόνητης σταθερότητας του). Οι αποχρώσεις της θάλασσας όταν είναι ταραγμένη κυμαίνονται από "λευκό" (πολιός) και "μπλε-γκρι" (γλαυκός) έως βαθύ μπλε και σχεδόν μαύρο (κυάνεος, μέλας).
Η θάλασσα όταν είναι ήρεμη περιγράφεται ως "μενεξεδιά" (ιώδης), "σαν κρασί" (οίνοψ πόντος) ή μοβ (πορφύρεος). Άλλα είτε πρόκειται για τη θάλασσα είτε για τον ουρανό, ποτέ δεν είναι απλά "μπλε". Στην πραγματικότητα, σε ολόκληρη την αρχαία ελληνική γραμματεία δεν μπορεί κανείς να βρει θάλασσα ή ουρανό που να είναι αμιγώς μπλε.
Καλό Αύγουστο
Θα ΄ρθει μια μέρα που δε θα 'χουμε πια τι να πούμε. Θα καθόμαστε απέναντι και θα κοιταζόμαστε στα μάτια. Η σιωπή μου θα λέει : Πόσο είσαι όμορφη, μα δε θα βρίσκω άλλο τρόπο να στο πω. Θα ταξιδέψουμε κάπου, έτσι από ανία ή για να πούμε ότι ταξιδέψαμε
Ο κόσμος ψάχνει σ' όλη τη ζωή να βρει τουλάχιστο τον έρωτα, μα δεν βρίσκει τίποτα. Σκέφτομαι συχνά πως είναι η ζωή μας τόσο μικρή που δεν αξίζει καν να την αρχίσει κανείς. Απ' την Αθήνα θα πάω στο Μοντεβιδέο ίσως και στη Σαγκάη, είναι κάτι κι αυτό , δεν μπορείς να το αμφισβητήσεις. Καπνίσαμε - θυμήσου - ατελείωτα τσιγάρα συζητώντας ένα βράδυ - ξεχνώ πάνω σε τι - κι είναι κρίμα γιατί ήταν τόσο μα τόσο ενδιαφέρον
Μια μέρα, ας ήτανε, θα φύγω μακριά σου αλλά και 'κει θα ΄ρθεις να με ζητήσεις
Δεν μπορεί , Θε μου, να φύγει κανείς μοναχός του
Μανόλης Αναγνωστάκης
