Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Πέμπτη 28 Μαΐου 2026

Καρκινοειδή πνέυμονα - Κλινική εικόνα

 Πνευμονικά συμπτώματα : Οι ασθενείς με καρκινοειδή του πνεύμονα συχνά εμφανίζουν μη ειδικά συμπτώματα όπως πνευμονία, βήχα, αιμόπτυση ή δύσπνοια . Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό (περίπου 50%-70%) παραμένει ασυμπτωματικό, με τυχαία ανίχνευση να συμβαίνει σε 30% έως 50% των περιπτώσεων . Τα συμπτώματα που σχετίζονται με βρογχική απόφραξη είναι πιο συχνά σε κεντρικά εντοπισμένα καρκινοειδή του πνεύμονα, ενώ τα περιφερικά καρκινοειδή του πνεύμονα εντοπίζονται συχνά μέσω ακτινολογικών εξετάσεων. Σπάνια, τα συμπτώματα μπορεί να προκύψουν λόγω ορμονικής υπερέκκρισης, συμπτωμάτων που μοιάζουν με άσθμα και χρόνιου βήχα.

Σύνδρομο εκκρίσεως : Μια μειονότητα καρκινοειδών του πνεύμονα εμφανίζει συμπτώματα που σχετίζονται με ένα σύνδρομο εκκρίσεως, με τα πιο συνηθισμένα να είναι το σύνδρομο καρκινοειδούς (CS) και το σύνδρομο Cushing . Μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη ανέφερε την παρουσία CS στο 8% των ασθενών με καρκινοειδή του πνεύμονα κατά τη διάγνωση . Αξίζει να σημειωθεί ότι η ακρομεγαλία λόγω της έκκρισης ορμόνης απελευθέρωσης αυξητικής ορμόνης είναι εξαιρετικά σπάνια (1%) και ενώ περιγράφονται επίσης υπερασβεστιαιμία από την έκκριση πρωτεΐνης που σχετίζεται με την παραθυρεοειδή ορμόνη (PTHrP), καθώς και σύνδρομο ακατάλληλης έκκρισης αντιδιουρητικής ορμόνης (SIADH), είναι λιγότερο συχνές από ό,τι στο SCLC. 

Το σύνδρομο CS είναι το πιο συχνό εκκριτικό σύνδρομο και ορίζεται ως χρόνια διάρροια ή/και έξαψη με αυξημένη συστηματική σεροτονίνη ή τον μεταβολίτη της 5-υδροξυινδολοοξικό οξύ (5-HIAA). Η συχνότητά του είναι περίπου 7% σε εντοπισμένα καρκινοειδή του πνεύμονα και 20% έως 40% σε μεταστατική νόσο . Η διάρροια, συχνά υδαρής, μη αιματηρή και επίμονη με νηστεία, εμφανίζεται στο 60% έως 80% των ασθενών με αυξημένα επίπεδα 5-HIAA στα ούρα, ενώ η έξαψη επηρεάζει πάνω από το 90%, συνήθως παρουσιάζοντας ξαφνική θερμότητα και ερύθημα στο πρόσωπο, τον λαιμό και το άνω μέρος του θώρακα. Το σύνδρομο CS μπορεί επίσης να περιλαμβάνει καρδιαγγειακές ανωμαλίες (υπο-/υπέρταση και βραδυ-/ταχυκαρδία) και αναπνευστικά συμπτώματα (συριγμός, δύσπνοια). Μπορεί να εμφανιστεί άτυπη έξαψη με δακρύρροια, οίδημα των σιελογόνων αδένων, υπόταση καθώς και οίδημα προσώπου, ενώ βρογχόσπασμος αναφέρεται στο 15% των ασθενών. Άλλες λιγότερο συχνές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν την τελαγγειεκτασία, την πελλάγρα και την μυϊκή ατροφία . Οι οξείες επιπλοκές περιλαμβάνουν την καρκινοειδή κρίση, ένα δυνητικά θανατηφόρο συμβάν, που χαρακτηρίζεται από σοβαρή έξαψη, βρογχόσπασμο, μεταβολές στη θερμορύθμιση, αιμοδυναμική αστάθεια, σοβαρή διάρροια, καθώς και δυσλειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος με ασαφή παθοφυσιολογία και πιθανώς αποδίδεται σε οξεία απελευθέρωση αγγειοδραστικών ορμονών που προκαλείται από παράγοντα στρες (συμπεριλαμβανομένης χειρουργικής επέμβασης ή φαρμακευτικής αγωγής) . Χρόνιες επιπλοκές όπως η καρκινοειδής καρδιοπάθεια (CHD), που χαρακτηρίζεται από πλακώδη, ινώδη ενδοκαρδιακή πάχυνση και βαλβιδική συστολή (κυρίως δεξιάς πλευράς), αναπτύσσονται στο 20% έως 50% των ασθενών με CS, μειώνοντας σημαντικά την συνολική επιβίωση (OS) λόγω δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας (3ετής συνολική επιβίωση: 31% με CHD έναντι 69% χωρίς CHD). 

Το έκτοπο CuS από την έκκριση αδρενοκορτικοτρόπου ορμόνης (ACTH) ευθύνεται για το 9% έως 18% των περιπτώσεων CuS που εξαρτάται από την ACTH, και τα καρκινοειδή του πνεύμονα είναι η πιο συχνή αιτία (20%-40%) . Σπάνια, εμπλέκεται η έκτοπη έκκριση ορμόνης απελευθέρωσης κορτικοτροπίνης . Το CuS στα καρκινοειδή του πνεύμονα συνήθως έχει σταδιακή εμφάνιση κλασικών σημείων και συμπτωμάτων που μοιάζουν με τη νόσο Cushing, σε αντίθεση με την ταχύτερη έναρξη που παρατηρείται στο CuS που σχετίζεται με SCLC . Σε σπάνιες περιπτώσεις, η κυκλική έκκριση ACTH - με εναλλασσόμενες περιόδους υπερκορτιζολαιμίας και φυσιολογικής παραγωγής κορτιζόλης ή επινεφριδιακής ανεπάρκειας - περιπλέκει τη διάγνωση λόγω της μεταβλητής κλινικής της πορείας.

Τρίτη 26 Μαΐου 2026

Καρκινοειδή πνεύμονα

Τρίτη 19 Μαΐου 2026

Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου

 Όταν αυτοί που είναι ψηλά μιλάνε για ειρήνη ο απλός λαός ξέρει πως έρχεται πόλεμος. Όταν αυτοί που είναι ψηλά καταριούνται τον πόλεμο οι διαταγές για επιστράτευση έχουν υπογραφεί. Στον τοίχο με κιμωλία γραμμένο : ¨Θέλουνε πόλεμο¨. Αυτός που το' χει γράψει έπεσε κιόλας. Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε : να ο δρόμος για τη δόξα. Αυτοί που είναι χαμηλά λένε  : να ο δρόμος για το μνήμα. Ο πόλεμος που έρχεται δεν είναι ο πρώτος. Πριν απ' αυτόν γίνανε κι άλλοι πολέμοι. Όταν τελείωσε ο τελευταίος υπήρχαν νικητές και νικημένοι. Στους νικημένους ο φτωχός λαός πέθαινε από την πείνα. Στους νικητές ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο. Σαν έρθει η ώρα της πορείας πολλοί δεν ξέρουν πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους. Η φωνή που διαταγές τους δίνει είναι του εχθρού τους η φωνή. Κι εκείνος που για τον εχθρό μιλάει είναι ο ίδιος τους ο εχθρός.

                                                                                                          Απόσπασμα 

Πέμπτη 14 Μαΐου 2026

Άλλα λιποκύτταρα

Μπεζ λιποκύτταρα : Τα μπεζ λιποκύτταρα βρίσκονται συνήθως στις υπερκλείδιες, παρασπονδυλικές και επινεφριδιακές περιοχές στους ανθρώπους και στην βουβωνική αποθήκη στα ποντίκια, όπου συνήθως είναι διάσπαρτα μεταξύ των λευκών λιποκυττάρων. Τα χαρακτηριστικά τους είναι ενδιάμεσα μεταξύ λευκών και καφέ λιποκυττάρων, συμπεριλαμβανομένου του μικρότερου μεγέθους, των πολυτοπικών σταγονιδίων λιπιδίων, της υψηλότερης μιτοχονδριακής περιεκτικότητας και της έκφρασης του UCP1. Σε σύγκριση με τα λευκά λιποκύτταρα, τα μπεζ λιποκύτταρα εμφανίζουν αυξημένη κατανάλωση θρεπτικών συστατικών και η αφθονία τους συσχετίζεται στενά με την ευνοϊκή μεταβολική υγεία . Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των μπεζ λιποκυττάρων είναι ότι επάγονται σε απόκριση σε χρόνια διέγερση, όπως η επίμονη έκθεση στο κρύο, η άσκηση ή η β-αδρενεργική σηματοδότηση , αλλά μπορούν να επανέλθουν σε μια λευκή μορφολογία λιποκυττάρων μετά την απομάκρυνση των ερεθισμάτων. Αυτά τα μπεζ λιποκύτταρα μπορούν στη συνέχεια να επάγουν οξέως την UCP1 σε απόκριση σε ερεθίσματα όπως το κρύο. Αυτό αντιπροσωπεύει ένα σαφές παράδειγμα λειτουργικής και μορφολογικής πλαστικότητας των λιποκυττάρων που επιτρέπει τη δυναμική προσαρμογή στην μεταβολική κατάσταση και την ενεργειακή ζήτηση. Εκτεταμένη έρευνα σε μοντέλα τρωκτικών έχει εξετάσει τους μηχανισμούς που εμπλέκονται στη γήρανση και έχουν παρατηρηθεί ενδείξεις για αυτό το φαινόμενο σε ανθρώπους σε παθολογικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων σοβαρών εγκαυμάτων  και σε ασθενείς με όγκους που εκκρίνουν κατεχολαμίνες, όπως το φαιοχρωμοκύτωμα και το παραγαγγλίωμα . Η αφθονία των λιποκυττάρων που εκφράζουν UCP1 μειώνεται με την ηλικία, την παχυσαρκία και την αύξηση της θερμοκρασίας . Στα τρωκτικά, η λεύκανση του BAT χαρακτηρίζεται από μειωμένη θερμογενετική δραστηριότητα, χαμηλότερη μιτοχονδριακή περιεκτικότητα και συσσώρευση λιπιδίων εντός των καφέ λιποκυττάρων, με αποτέλεσμα έναν φαινότυπο που μοιάζει με μπεζ λιποκύτταρα. Δεν είναι ακόμη γνωστό εάν και άλλοι υποτύποι λιποκυττάρων που καταναλώνουν ενέργεια μειώνονται με την ηλικία ή την παχυσαρκία ή άλλες περιβαλλοντικές πιέσεις. Η κατανόηση των μηχανισμών που διέπουν τη μείωση που προκαλείται από την ηλικία και την παχυσαρκία σε διαφορετικά υποτύπα λιποκυττάρων αποτελεί ένα κρίσιμο αλλά σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο μέτωπο στη βιολογία του λιπώδους ιστού.

Τρίτη 12 Μαΐου 2026

Λιποκύτταρα

 Τα λιποκύτταρα είναι το καθοριστικό κύτταρο του λιπώδους ιστού. Χαρακτηρίζονται από εξειδικευμένα λιπιδικά σταγονίδια ικανά να αποθηκεύουν και να απελευθερώνουν ελεύθερα λιπαρά οξέα, ανάλογα με τα συστηματικά σήματα. Τα λιποκύτταρα είναι μοναδικά στην ικανότητά τους να αποθηκεύουν αποτελεσματικά την περίσσεια ενέργειας ως τριγλυκερίδια σε λιπιδικά σταγονίδια, να κινητοποιούν αυτά τα αποθέματα κατά τη διάρκεια περιόδων ενεργειακής ζήτησης ή σε απόκριση σε ψυχρή καταπόνηση και να ρυθμίζουν τη συστηματική ενεργειακή ισορροπία μέσω της έκκρισης αδιποκινών. Αυτός ο μοναδικός συνδυασμός μεταβολικών, σηματοδοτικών και αποθηκευτικών ικανοτήτων τοποθετεί τα λιποκύτταρα στο κέντρο της ενεργειακής ομοιόστασης στο σώμα.

Λευκά λιποκύτταρα : Τα λευκά λιποκύτταρα είναι ο κυρίαρχος τύπος κυττάρων στις περισσότερες λιπώδεις αποθήκες, συμπεριλαμβανομένων των υποδόριων, διαφόρων σπλαχνικών αποθηκών, του μυελού των οστών και των υπερκλείδιων και παρασπονδυλικών περιοχών. Χαρακτηρίζονται από το μεγάλο τους μέγεθος και την παρουσία μιας μόνο, μονοοφθαλμικής σταγόνας λιπιδίων. Αυτή η μεγάλη σταγόνα επιτρέπει στα λευκά λιποκύτταρα να αποθηκεύουν ενέργεια με τη μορφή τριγλυκεριδίων, τα οποία μπορούν να κινητοποιηθούν μέσω λιπόλυσης σε απόκριση σε καταβολικά ορμονικά σήματα και κυτταρικές ενεργειακές απαιτήσεις. Υπό συνθήκες σίτισης, τα λευκά λιποκύτταρα προσλαμβάνουν λιπίδια από τις κυκλοφορούσες λιποπρωτεΐνες για αποθήκευση. Κατά τη διάρκεια νηστείας, άσκησης ή έκθεσης στο κρύο, απελευθερώνουν λιπαρά οξέα στην κυκλοφορία για να υποστηρίξουν τις συστηματικές ενεργειακές ανάγκες. Πέρα από τον ρόλο τους στην αποθήκευση και κινητοποίηση ενέργειας, τα λευκά λιποκύτταρα λειτουργούν επίσης ως ενδοκρινικά κύτταρα, εκκρίνοντας ένα ευρύ φάσμα ορμονών και μεταβολιτών. Βασικές αδιποκίνες όπως η λεπτίνη βοηθούν στη ρύθμιση της όρεξης και της μεταβολικής ομοιόστασης. Άλλοι εκκρινόμενοι παράγοντες —συμπεριλαμβανομένων των κυτοκινών, των χημειοκινών και των αγγειογενετικών και νευρογενών μορίων— επεκτείνουν την επίδραση των λιποκυττάρων πολύ πέρα ​​από τον ενεργειακό μεταβολισμό στο σώμα.
 

Πέμπτη 7 Μαΐου 2026

Αποθήκες λιπώδους ιστού και κυτταρική σύνθεση

Οι παγκόσμιοι θάνατοι και τα προσαρμοσμένα ως προς την αναπηρία έτη ζωής που σχετίζονται με τον ανώμαλο λιπώδη ιστό διπλασιάστηκαν από το 1990 έως το 2017 , με αυξημένο κίνδυνο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ισχαιμικής καρδιοπάθειας, άσθματος, χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος. Επιπλέον, η μεταβολική δυσλειτουργία σχετίζεται με καρκίνους του πεπτικού συστήματος, της μήτρας, των νεφρών και της ουροδόχου κύστης . Η αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο η φυσιολογική λειτουργία του λιπώδους ιστού προστατεύει από αυτές τις ασθένειες όχι μόνο θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συνεπειών της παχυσαρκίας, αλλά θα επιτρέψει επίσης προσεγγίσεις για τον μετριασμό άλλων περιβαλλοντικών πιέσεων και των κινδύνων ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία.

Τρίτη 5 Μαΐου 2026

Λιπώδης ιστός

 Ο λιπώδης ιστός έχει αναδειχθεί ως κεντρικός ρυθμιστής της ανθρώπινης φυσιολογίας, με τη δυσλειτουργία του να οδηγεί στην παγκόσμια αύξηση των ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές και ηπατικές παθήσεις, καθώς και διάφοροι καρκίνοι. Κάποτε θεωρούνταν αδρανή, τα λιποκύτταρα αναγνωρίζονται πλέον ως δυναμικά, ανταποκρινόμενα κύτταρα απαραίτητα για την ενεργειακή ομοιόσταση και την επικοινωνία μεταξύ των οργάνων, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου. Οι ξεχωριστές αποθήκες λίπους υποστηρίζουν εξειδικευμένες λειτουργίες σε όλη την ανάπτυξη, το φύλο και τη γήρανση. Τεχνολογίες όπως η αλληλούχιση RNA ενός κυττάρου αποκαλύπτουν μηχανισμούς ειδικούς για τις αποθήκες, με τη δυνατότητα εντοπισμού νέων θεραπευτικών στόχων. 

. Ο λιπώδης ιστός είναι ένας βασικός ρυθμιστής της μεταβολικής ομοιόστασης και η δυσλειτουργία του συνδέεται αιτιωδώς με την παθογένεση συννοσηροτήτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη τύπου 2, των καρδιαγγειακών παθήσεων, της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος και ορισμένων μορφών καρκίνου. 
. Οι πρόσφατες εξελίξεις - ιδιαίτερα η αλληλούχιση RNA μονοκυττάρων και μονοπύρηνων - έχουν επιτρέψει την άνευ προηγουμένου ανάλυση της κυτταρικής σύνθεσης του λιπώδους ιστού τόσο σε ανθρώπινα όσο και σε ζωικά μοντέλα.
. Τα λιποκύτταρα ενορχηστρώνουν την ομοιόσταση ολόκληρου του σώματος μέσω της έκκρισης βιοδραστικών μορίων που εμπλέκονται σε διασταυρούμενη επικοινωνία με πολλαπλά συστήματα οργάνων, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου, επιτρέποντας την προσαρμογή σε διατροφικές και περιβαλλοντικές πιέσεις.
. Ο λιπώδης ιστός παρουσιάζει έντονες λειτουργικές και αναπτυξιακές διαφορές που αφορούν το φύλο, επηρεάζοντας διαδικασίες όπως η εγκυμοσύνη, η γαλουχία και οι διαφορετικές τροχιές γήρανσης.