Προωρότητα

 Ο πρόωρος τοκετός, που ορίζεται ως ο τοκετός βρεφών πριν από τις 37 εβδομάδες κύησης (τελειόμηνο = 40 εβδομάδες), αποτελεί την κύρια αιτία νεογνικής νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως . Υπολογίζεται ότι το 10% των βρεφών παγκοσμίως γεννιούνται πρόωρα . Τα παγκόσμια ποσοστά πρόωρων τοκετών την τελευταία δεκαετία έχουν παραμείνει σταθερά παρά τις εξελίξεις στην υγειονομική περίθαλψη κατά την εγκυμοσύνη . Αυτό είναι ανησυχητικό, καθώς τα πρόωρα βρέφη χάνουν κρίσιμα σήματα που εμφανίζονται κατά το τελευταίο στάδιο της κύησης, με αποτέλεσμα ανώριμα όργανα που δεν είναι προετοιμασμένα για εξωμήτρια ζωή και αυξημένο κίνδυνο μεταγενέστερων συμπεριφορικών, ψυχικών και σωματικών διαταραχών . Το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας (ΣΑΔ) είναι η πιο συχνή επιπλοκή στα πρόωρα βρέφη, επηρεάζοντας το 45% των πρόωρων βρεφών , των οποίων η ατελής ανάπτυξη των πνευμόνων έχει ως αποτέλεσμα κακή ικανότητα ανταλλαγής αερίων. Ένα από τα κύρια ενδογενή σήματα για την ωρίμανση των οργάνων είναι η φυσιολογική αύξηση των συγκεντρώσεων γλυκοκορτικοειδών στο εμβρυϊκό πλάσμα, στεροειδών ορμονών που μπορούν να συνδεθούν με τον υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών (GR), ο οποίος εκφράζεται σχεδόν πανταχού παρόντα στους εμβρυϊκούς ιστούς . Τα προγεννητικά κορτικοστεροειδή (ΣΚ), συνθετικά γλυκοκορτικοειδή που διαπερνούν εύκολα τον πλακούντα όταν χορηγούνται στη μητέρα, μπορούν να μιμηθούν αυτές τις επιδράσεις ωρίμανσης. Οι διεθνείς κλινικές οδηγίες συνιστούν τη χορήγηση από τη μητέρα μιας μόνο αγωγής με ACS (24 mg βηταμεθαζόνης ή δεξαμεθαζόνης), χορηγούμενης σε πολλαπλές δόσεις σε διάστημα 24 ή 48 ωρών, όταν αναμένεται πρόωρος τοκετός εντός μιας εβδομάδας . Η μητρική θεραπεία με ACS προκαλεί ωρίμανση στα εμβρυϊκά όργανα, συμπεριλαμβανομένων των πνευμόνων, και μειώνει τον κίνδυνο νεογνικού θανάτου κατά 22% και RDS κατά 29% σε βρέφη που γεννιούνται στις 24+0 έως 37+0 εβδομάδες κύησης . Ωστόσο, κλινικά και προκλινικά, η ανταπόκριση στα ACS είναι μεταβλητή. Ακόμη και σε βρέφη που εκτίθενται στην πλήρη αγωγή με ACS, ορισμένα βιώνουν ελάχιστο έως καθόλου όφελος και εξακολουθούν να υποφέρουν από σοβαρό RDS . Παρά τις περισσότερες από 5 δεκαετίες κλινικής χρήσης, υπάρχει περιορισμένη κατανόηση της φαρμακοκινητικής και της φαρμακοδυναμικής των συνήθως χρησιμοποιούμενων σκευασμάτων ACS, και του βαθμού στον οποίο άλλοι παράγοντες, όπως η ηλικία κύησης, το φύλο του εμβρύου, η ανάπτυξη του εμβρύου και οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης, επηρεάζουν την ανταπόκριση στα ACS . Εν μέρει, οι διαφορές στην ανταπόκριση στα ACS μπορεί να οφείλονται στην έκφραση διαφορετικών ισομορφών των GR. Επιπλέον, οι αυξημένες συγκεντρώσεις κορτιζόλης στην κυκλοφορία πριν από τη θεραπεία των ACS, οι οποίες μειώνουν την έκφραση των GR, έχουν συσχετιστεί με χαμηλότερη ανταπόκριση . ​​Ωστόσο, οι υποκείμενοι μηχανισμοί που οδηγούν στη μεταβλητότητα στην ανταπόκριση των ACS παραμένουν ασαφείς.

Τα γλυκοκορτικοειδή είναι στεροειδείς ορμόνες που προέρχονται από τη χοληστερόλη και ρυθμίζουν πολλές βασικές φυσιολογικές διεργασίες στα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένου του μεταβολισμού της γλυκόζης, της απόκρισης στο στρες, της ανοσολογικής λειτουργίας και της εμβρυϊκής ανάπτυξης . Τα γλυκοκορτικοειδή συντίθενται και εκκρίνονται από τον φλοιό των επινεφριδίων και υπάρχουν στο σώμα σε πολλαπλές μορφές, οι οποίες διαφέρουν μεταξύ των ειδών. Η κορτιζόλη, επίσης γνωστή ως υδροκορτιζόνη, είναι το κύριο βιολογικά ενεργό ενδογενές γλυκοκορτικοειδές στους ανθρώπους και τα πρόβατα, ενώ η κορτικοστερόνη είναι το βιολογικά ενεργό ενδογενές γλυκοκορτικοειδές στα τρωκτικά . Μόνο το 5% των γλυκοκορτικοειδών κυκλοφορούν στην αδέσμευτη, βιολογικά διαθέσιμη μορφή, ενώ τα περισσότερα κυκλοφορούντα γλυκοκορτικοειδή συνδέονται με πρωτεΐνες του πλάσματος . Οι ισομορφές του ενζύμου 11β-υδροξυστεροειδική αφυδρογονάση (11β-HSD) μπορούν να μετατρέψουν τα γλυκοκορτικοειδή μεταξύ της ενεργής και της ανενεργής μορφής . Η δέσμευση πρωτεϊνών στην κυκλοφορία, μαζί με τη δραστηριότητα των ειδικών για τους ιστούς ενζύμων και την αντλία εκροής P-γλυκοπρωτεΐνη, ρυθμίζουν τη δραστηριότητα των γλυκοκορτικοειδών καθορίζοντας την πρόσβασή τους στον GR στο κυτταρόπλασμα των κυττάρων στους ιστούς-στόχους . Τα γλυκοκορτικοειδή μπορούν να συνδεθούν με τον GR ή τον υποδοχέα μεταλλοκορτικοειδών (MR), αλλά ασκούν κυρίως τις επιδράσεις τους στην ωρίμανση μέσω της σύνδεσης με τον GR για την έναρξη της σηματοδότησης . Οι αλληλεπιδράσεις του GR με άλλες πρωτεΐνες, όπως ο πυρηνικός παράγοντας-κΒ (NF-κΒ) και η πρωτεΐνη ενεργοποιητή-1 (AP-1), μπορούν επίσης να επηρεάσουν την κυτταρική λειτουργία . Η σηματοδότηση των γλυκοκορτικοειδών έχει ένα ευρύ φάσμα επιδράσεων που ποικίλλουν μεταξύ των κυτταρικών τύπων.

Γλυκοκορτικοειδή και κύηση

Η προγεννητική αύξηση των γλυκοκορτικοειδών στο πλάσμα αποτελεί κρίσιμο σήμα για την ωρίμανση των εμβρυϊκών οργάνων, διευκολύνοντας τη μετάβαση από την εμβρυϊκή εξάρτηση από τον πλακούντα για λειτουργίες όπως η αναπνοή, η διατροφή και η απομάκρυνση των αποβλήτων στη χρήση των δικών τους φυσιολογικών συστημάτων από το νεογνό. Η εμβρυϊκή αύξηση των γλυκοκορτικοειδών διατηρείται σε όλα τα θηλαστικά, αλλά οι μηχανισμοί που την προκαλούν διαφέρουν. Ο πρόωρος τοκετός διακόπτει την εμβρυϊκή ωρίμανση επειδή τα μωρά γεννιούνται πριν από την αύξηση των ενδογενών γλυκοκορτικοειδών, θέτοντας το νεογνό σε μεγαλύτερο κίνδυνο νοσηρότητας και θνησιμότητας. Συγκεκριμένα, η ανωριμότητα των πνευμόνων αυξάνει τον κίνδυνο βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης αναπνευστικής νόσου. Τα προγεννητικά κορτικοστεροειδή (ACS) χορηγούνται συστηματικά σε γυναίκες που διατρέχουν κίνδυνο πρόωρου τοκετού γιατί βελτιώνουν την επιβίωση των νεογνών και τα αναπνευστικά αποτελέσματα. Οι κλινικές οδηγίες συνιστούν παγκοσμίως τη χρήση ACS, αλλά τα συνιστώμενα σχήματα, τα όρια ηλικίας κύησης και η χρήση σε συνθήκες προϋπάρχουσων μητρικών παθήσεων ποικίλλουν. Είναι σημαντικό ότι τα πρόωρα βρέφη έχουν μεταβλητή ανταπόκριση στη θεραπεία των ACS και δεν ωφελούνται εξίσου. Ενώ το φύλο του άρρενος εμβρύου και ο περιορισμός της εμβρυϊκής ανάπτυξης μπορεί να σχετίζονται με χαμηλότερη ανταπόκριση στα ACS, υπάρχει περιορισμένη κατανόηση των υποκείμενων παραγόντων. Νέα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η διαφορική έκφραση ισομορφών του υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών και οι αυξημένες συγκεντρώσεις κορτιζόλης στο πλάσμα πριν από τη θεραπεία είναι πιθανοί παράγοντες που συμβάλλουν στην μεταβλητή απόκριση. Η βελτιωμένη κατανόηση των υποκείμενων μηχανισμών είναι κρίσιμη για τον εντοπισμό υποομάδων που ανταποκρίνονται και τη βελτιστοποίηση της θεραπείας .

 

. Η εμβρυϊκή απότομη αύξηση των γλυκοκορτικοειδών στο τέλος της κύησης διατηρείται σε όλα τα θηλαστικά με διαφορές στους υποκείμενους μηχανισμούς. 

.  Οι υποδοχείς γλυκοκορτικοειδών εκφράζονται σε υψηλά επίπεδα σε πολλά όργανα και η ενεργοποίησή τους μέσω της σύνδεσης γλυκοκορτικοειδών προκαλεί ωρίμανση οργάνων στο έμβρυο, προετοιμάζοντας τη μετάβαση στη μεταγεννητική λειτουργία. 

. Τα προγεννητικά κορτικοστεροειδή συνιστώνται σε περιπτώσεις απειλούμενης πρόωρης γέννησης, καθώς ενεργοποιούν τη σηματοδότηση των γλυκοκορτικοειδών για την προώθηση της ωρίμανσης των πνευμόνων σε πρόωρα βρέφη, μειώνοντας τον κίνδυνο συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας και νεογνικής θνησιμότητας. 

.  Οι κλινικές οδηγίες για τη χρήση κορτικοστεροειδών κατά την κύηση ποικίλλουν μεταξύ των χωρών σε σχέση με τα όρια ηλικίας κύησης, τον χρόνο χορήγησης των δόσεων και την επιλεξιμότητα. 

. Τα πρόωρα βρέφη ανταποκρίνονται ποικίλα στα προγεννητικά κορτικοστεροειδή, με φτωχότερη ανταπόκριση να σχετίζεται με το φύλο του άρρενος εμβρύου και τον περιορισμό της εμβρυϊκής ανάπτυξης, ενώ οι υποκείμενοι μηχανισμοί παραμένουν ελάχιστα κατανοητοί. 

Πως τα καταφέραμε;

 Ήσουν το στόμα ή η τροφή. Ο κυνηγός ή το θήραμα. Είτε το ένα είτε το άλλο. Ήμασταν άξιοι περιφρόνησης ή απλώς για λύπηση. Στην εχθρική φύση κανείς δεν μας σεβόταν και κανείς δεν μας φοβόταν. Η νύχτα και η ζούγκλα μας τρόμαζαν. Ήμασταν τα πιο ευάλωτα ζώα της γης, άχρηστα κουτάβια, ενήλικες μηδαμινής αξίας, χωρίς νύχια, χωρίς μεγάλους κυνόδοντες, γρήγορα πόδια ή δυνατή όσφρηση. Τα πρώτα μας βήματα χάνονται στην ομίχλη. Απ' ότι φαίνεται, το μόνο που κάναμε ήταν να σπάμε πέτρες και να χτυπιόμαστε με ρόπαλα. Αναρωτιέται όμως κανείς, μήπως καταφέραμε να επιβιώσουμε, όταν η επιβίωση ήταν κάτι ακατόρθωτο, επειδή μπορέσαμε να αμυνθούμε όλοι μαζί και να μοιραστούμε την τροφή μας. Η σημερινή ανθρωπότητα, η κοινωνία του ο σώζων εαυτόν σωθήτω και ο καθένας το δικό του, θα τα καταφέρει να διαρκέσει στον κόσμο κάτι παραπάνω από μονάχα μια στιγμή;

Παιδική ηλικία

 Η παιδική ηλικία είναι μακρόστενη σαν φέρετρο, και δεν μπορείς να βγεις απ' αυτήν μόνος σου (...). Δεν μπορείς να ξεφύγεις από την παιδική ηλικία, κολλάει πάνω σου σαν άσχημη μυρωδιά. Το παρατηρείς και στα άλλα παιδιά - κάθε παιδική ηλικία έχει την δική της μυρωδιά. Δεν αναγνωρίζεις την δική σου και μερικές φορές φοβάσαι ότι είναι χειρότερη από των άλλων. Στέκεσαι και μιλάς με ένα κορίτσι που η παιδική του ηλικία μυρίζει κάρβουνο και στάχτες, και ξαφνικά κάνει ένα βήμα πίσω επειδή έχει προσέξει την τρομερή βρόμα της δικής σου παιδικής ηλικίας. 

Στα κρυφά παρατηρείς τους ενήλικες που η παιδική ηλικία τους κρύβεται μέσα τους, σκισμένη και γεμάτη τρύπες σαν μεταχειρισμένο και σκοροφαγωμένο χαλί που κανένας δεν το σκέφτεται πια ούτε έχει κάποια χρησιμότητα. Κοιτάζοντας τους, δεν μπορείς να καταλάβεις ότι είχαν παιδική ηλικία και δεν τολμάς να ρωτήσεις πως κατάφεραν να την προσπεράσουν χωρίς να γεμίσουν τα πρόσωπα τους βαθιές ουλές και σημάδια από δαύτην

                                                                                                      Η τριλογία της Κοπεγχάγης 

Το μυστικό των Ορφικών

 Στην ελληνική μυθολογία αναφέρονται περιπτώσεις θανατοναυτών, δηλαδή μεταβάσεις ζωντανών στον Άδη για διάφορους λόγους. Άλλοτε από ηρωισμό για να σώσουν άλλους και να επιτελέσουν κάποιο μυητικό άθλο όπως στην περίπτωση του Ηρακλή, της Ψυχής και του Ορφέα, άλλοτε άθελα τους όπως στην περίπτωση της Περσεφόνης και του Σίσυφου, άλλοτε για να πάρουν πρόβλεψη για το μέλλον όπως κάνει ο Οδυσσέας και άλλοτε από αλαζονεία όπως στην περίπτωση του Θησέα και του φίλου του Πειρίθου που θέλησαν να πάνε στον Άδη για να κλέψουν την Περσεφόνη. Σε όλες αυτές τις εκδοχές το μήνυμα είναι πάντα το ίδιο : θάνατος δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο μια αλλαγή. Πριν από μερικές δεκαετίες η ανασκαφική έρευνα έφερε στο φως ένα μυητικό μυστικό των Ορφικών. Πρόκειται για κάποια χρυσά ελάσματα με οδηγίες για το ταξίδι των μυημένων στον Άδη. Σε ένα από αυτά τα ελάσματα που βρέθηκε σε τάφο του 4ου αι. π.Χ. στον Βόλο , αναφέρεται: " Όταν βρεθείς στα οικήματα του Άδη, θα δεις στα δεξιά σου μια κρήνη και δίπλα της ένα λευκοκυπάρισσο. Σ΄αυτήν την κρήνη καθόλου μην ζυγώσεις γιατί είναι το νερό της Λήθης. Αν προχωρήσεις μπροστά, θα βρεις το δροσερό νερό της κρήνης της Μνημοσύνης. Εκεί υπάρχουν φύλακες που θα σε ρωτήσουν "με ποιό χρέος έφτασες ως εδώ;;" Σ' αυτούς πρέπει τότε όλη την αλήθεια να πεις" Σ΄αυτό το σημείο σταματά το έλασμα του Βόλου χωρίς να μας πληροφορεί τι πρέπει να απαντήσει ο μυημένος. Ωστόσο ένα άλλο χρυσό έλασμα 2.500 ετών που βρέθηκε στην Κάτω Ιταλία, περιέχει τη συνέχεια και αναφέρει : " Να τους πεις, είμαι παιδί της Γης και του Έναστρου Ουρανού και διψώ πολύ. Δώστε μου να πιώ." Και τότε αυτοί θα σου δώσουν να πιείς από τη θεϊκή λίμνη και θα θυμηθείς ποιός είσαι στ' αλήθεια. Αθάνατος.

Ζήλια

 (Εμένα δεν μ' αγαπάνε τα πράγματα. Τα έπιπλα πασχίζουν να μου βάλουν τρικλοποδιά. Κάποια λακαριστή γωνία μια φορά κυριολεκτικά με δάγκωσε. Με το πάπλωμα έχουμε πάντα δύσκολες σχέσεις. Η σούπα που μου σερβίρουνε δεν κρυώνει ποτέ. Αν κάποιο πραγματάκι - νόμισμα ή κουμπί - πέσει απ' το τραπέζι, κατρακυλάει συνήθως κάτω από κάποιο ασήκωτο έπιπλο. Σέρνομαι στο πάτωμα και , σηκώνοντας το κεφάλι βλέπω τον μπουφέ να γελάει).

Οι μπλε τιράντες του κρέμονται στο πλάι. Πηγαίνει στο υπνοδωμάτιο, βρίσκει την πενς-νε πάνω στην καρέκλα, το φοράει μπροστά στον καθρέφτη και επιστρέφει στο δωμάτιο του. Εδώ στη μέση του δωματίου σηκώνει τις τιράντες , και τις δύο ταυτόχρονα με μια κίνηση σαν να φορτώνει στους ώμους του φορτίο. Σε 'μένα δε λέει κουβέντα. Εγώ κάνω πως κοιμάμαι. Στις μεταλλικές αγκράφες, στις τιράντες του, ο ήλιος συγκεντρώνεται σε δύο φωτεινές δέσμες. (Τα πράγματα τον αγαπάνε).

Σύντομη ιστορία του πολιτισμού

 Κάποτε κουραστήκαμε να περιφερόμαστε στα δάση και στα ποτάμια. Κι αποφασίσαμε να σταματήσουμε. Επινοήσαμε τα χωριά και την ομαδική ζωή, κάναμε το κόκαλο βελόνα και τον πάσαλο καμάκι, τα χέρια μας μάκρυναν με τα εργαλεία, και η λαβή πολλαπλασίασε τη δύναμη του πέλεκυ, της αξίνας και του μαχαιριού. Καλλιεργήσαμε το ρύζι, τη βρόμη, το σιτάρι και το καλαμπόκι, κλείσαμε σε στάβλους τα πρόβατα, τα γίδια και μάθαμε να φυλάμε τη σοδειά ώστε να μην πεθαίνουμε της πείνας στους δύσκολους καιρούς. Στα χωράφια αρχίσαμε να λατρεύουμε τις θεές της γονιμότητας, κάτι γυναίκες μα φαρδιά λαγόνια και γενναιόδωρα στήθη, όμως με τον καιρό εκτοπίστηκαν από τους αρσενικούς θεούς του πολέμου. Αρχίσαμε να υμνούμε βασιλιάδες, πολέμαρχους και αρχιερείς. Ανακαλύψαμε τις λέξεις δικό σου, δικό μου, η γη απέκτησε αφέντη, η γυναίκα έγινε ιδιοκτησία του άντρα και ο πατέρας ιδιοκτήτης των παιδιών. Πέρασε ο καιρός που περιφερόμασταν δίχως προορισμό και δίχως σπίτι.

Τα αποτελέσματα του πολιτισμού ήταν εκπληκτικά: η ζωή μας ήταν πιο ασφαλής αλλά λιγότερο ελεύθερη, ενώ δουλεύουμε πλέον περισσότερες ώρες!

                                                                                             Καλό Σεπτέμβριο