Παχυσαρκία και άσκηση στους μεταβολικούς ιστούς

Άσκηση και λευκός λιπώδης ιστός στην παχυσαρκία 

. Ο λιπώδης ιστός είναι ένας εξαιρετικά δυναμικός ιστός που προσαρμόζεται στις αλλαγές της ενεργειακής ζήτησης. Ο λευκός λιπώδης ιστός (WAT) είναι κυρίως υπεύθυνος για τη μόνωση και την αποθήκευση ενέργειας. Αποτελείται από λευκά λιποκύτταρα μαζί με διάφορους άλλους τύπους κυττάρων . Ο WAT διαιρείται σε 2 κύριους τύπους: υποδόριο λιπώδη ιστό (scWAT) και σπλαχνικό λιπώδη ιστό (vWAT). Και οι δύο αποθηκεύουν λιπίδια ως τριγλυκερίδια, τα οποία στη συνέχεια μπορούν να κινητοποιηθούν και να χρησιμοποιηθούν για ενέργεια . Ο υποδόριος WAT βρίσκεται κάτω από το δέρμα και συνδέεται με καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη και ρύθμιση της γλυκόζης . Αντίθετα, ο σπλαχνικός WAT περιβάλλει τα κοιλιακά όργανα και σχετίζεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη . Αυτές οι δύο αποθήκες διαφέρουν ως προς τις προσαρμογές τους στην άσκηση και τις συσχετίσεις τους με την ευαισθησία στην ινσουλίνη, υποδηλώνοντας ξεχωριστές φυσιολογικές λειτουργίες αυτών των δύο υποκατηγοριών WAT.

. Οι προσαρμογές που προκαλούνται από την άσκηση στον WAT περιλαμβάνουν αύξηση της μιτοχονδριακής δραστηριότητας και της ενδοκρινικής λειτουργίας στους ανθρώπους  και ενισχυμένη θερμογενετική γονιδιακή έκφραση παράλληλα με τη μιτοχονδριακή δραστηριότητα σε τρωκτικά  . Η άσκηση προκαλεί επίσης προσαρμογές ειδικές για το φύλο στους ανθρώπους  , καταδεικνύοντας τη σημασία της διερεύνησης και των δύο φύλων για την πλήρη κατανόηση των επιδράσεων που προκαλούνται από την άσκηση στον WAT.

Ενδοκρινική λειτουργία του WAT 

. Το WAT εκκρίνει μια πληθώρα αδιποκινών που παίζουν κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση της αποθήκευσης και δαπάνης ενέργειας, του μεταβολισμού της γλυκόζης και των λιπιδίων, των φλεγμονωδών αποκρίσεων και της ευαισθησίας στην ινσουλίνη . Οι αδιποκίνες μπορούν να δράσουν με αυτοκρινή, παρακρινή ή ενδοκρινικό τρόπο. 

Λεπτίνη

. Η λεπτίνη παράγεται από τον λιπώδη ιστό και παίζει ουσιαστικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ της πρόσληψης ενέργειας και της ενεργειακής δαπάνης μέσω της σύνδεσής της με τους υποδοχείς λεπτίνης (LepR) . Η LepR εκφράζεται σε διάφορα όργανα σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένου του υποθαλάμου του εγκεφάλου . Η σύνδεση της λεπτίνης με τον LepR έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη δαπάνη ενέργειας και τη μειωμένη πρόσληψη τροφής .Η λεπτίνη ενεργοποιεί την AMPK σε άλλους μεταβολικούς ιστούς, γεγονός που προάγει την οξείδωση των λιπαρών οξέων, μειώνει τη συσσώρευση λίπους και ενισχύει την ευαισθησία στην ινσουλίνη . Η χρόνια άσκηση μειώνει το σωματικό βάρος, το οποίο συμπίπτει με μειωμένα επίπεδα λεπτίνης τόσο σε παχύσαρκες όσο και σε μη παχύσαρκες καταστάσεις . Στους ανθρώπους, τα άτομα με παχυσαρκία έχουν υψηλότερα επίπεδα λεπτίνης σε σύγκριση με τα αδύνατα άτομα . Η αυξημένη λεπτίνη σχετίζεται επίσης με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου . Ενώ η βραχυπρόθεσμη και μέτριας έντασης άσκηση δεν επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα λεπτίνης, η χρόνια προπόνηση (έως 12 μήνες) μειώνει την κυκλοφορούσα λεπτίνη και αυτό σχετίζεται με μείωση του ποσοστού σωματικού λίπους και της λιπώδους μάζας . Μια πρόσθετη μελέτη διαπίστωσε ότι 12 εβδομάδες HIIT σε συνδυασμό με πλειομετρική προπόνηση μείωσαν τα επίπεδα λεπτίνης, γεγονός που συνέπεσε με μειωμένη λιπώδη μάζα και με βελτιώσεις στην άλιπη σωματική μάζα σε παχύσαρκα άτομα.

Παχυσαρκία και τα πιθανά οφέλη της άσκησης

 Η παχυσαρκία αυξάνεται με επιδημικές διαστάσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και παγκοσμίως, και η αύξηση της παχυσαρκίας συνοδεύεται από αύξηση αρκετών ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Οι πιο συχνές ασθένειες που σχετίζονται με την παχυσαρκία περιλαμβάνουν τον ΣΔ2, τις καρδιαγγειακές παθήσεις και την MASH . Ο ΣΔ2 είναι μια χρόνια μεταβολική ασθένεια που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και διαταραγμένη ομοιόσταση ινσουλίνης . Οι καρδιαγγειακές παθήσεις περιλαμβάνουν ασθένειες που επηρεάζουν το κυκλοφορικό σύστημα του σώματος, όπως η καρδιά και το αγγειακό σύστημα . Η αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ σε συνδυασμό με φλεγμονή και ίνωση οδηγεί σε MASH . Ο κίνδυνος άλλων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου και της νόσου Αλτσχάιμερ, αυξάνεται επίσης σε άτομα με παχυσαρκία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της παχυσαρκίας ως συννοσηρότητας.

Η άσκηση είναι ένα σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας και των διαταραχών που σχετίζονται με την παχυσαρκία . Η άσκηση είναι ένα καθιερωμένο εργαλείο για τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, του καρδιακού ρυθμού ηρεμίας, της αρτηριακής πίεσης και της συνολικής μεταβολικής υγείας . Επιπλέον, η άσκηση μπορεί να μεσολαβήσει σε δείκτες όπως ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), η περιφέρεια μέσης (ΠΜ), η περιφέρεια ισχίων, το ποσοστό σωματικού λίπους (ΠΜΣ), η αντίσταση στην ινσουλίνη και η αναλογία μέσης προς ύψος, οι οποίοι έχουν αποδειχθεί σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για τον προσδιορισμό της μεταβολικής υγείας και των συναφών ασθενειών . Μεταξύ πολλαπλών διαφορετικών μορφών άσκησης, η αερόβια άσκηση και η προπόνηση αντίστασης είναι οι πιο καλά μελετημένες όσον αφορά τον αντίκτυπο και τη δυνητική βελτίωση των ανθρωπομετρικών μετρήσεων σε άτομα με παχυσαρκία . Η άσκηση είναι επίσης γνωστό ότι επηρεάζει βασικές μοριακές οδούς που επηρεάζονται αρνητικά από την παχυσαρκία, συμπεριλαμβανομένης της μιτοχονδριακής δραστηριότητας και του μεταβολισμού της γλυκόζης και των λιπιδίων στον λιπώδη ιστό, το ήπαρ και τους σκελετικούς μύες. 

Ενώ η άσκηση βελτιώνει την μεταβολική υγεία και ενεργοποιεί πολλαπλές μεταβολικές οδούς, τα άτομα με μεταβολικές ασθένειες που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως ο ΣΔ2, έχουν μειωμένη έκφραση γονιδίων που εμπλέκονται στη μιτοχονδριακή βιογένεση και την οξειδωτική φωσφορυλίωση στους μύες . Το μιτοχονδριακό DNA (mtDNA) και η οξειδωτική φωσφορυλίωση μειώνονται επίσης στον λευκό λιπώδη ιστό (WAT), συσχετίζοντας με αυξημένη φλεγμονή του λιπώδους ιστού και αντίσταση στην ινσουλίνη . Μελέτες έχουν δείξει ότι σε άτομα με ΣΔ2, η αερόβια άσκηση αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη ολόκληρου του σώματος κατά ~20% και μειώνει τα επίπεδα HbA1C κατά 0,8% , ενώ η διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης (HIIT) και η συνεχής προπόνηση μέτριας έντασης (MICT) αυξάνουν την έκφραση γονιδίων που εμπλέκονται στη μιτοχονδριακή δραστηριότητα των μυών και την αξιοποίηση των λιπιδίων . Σε ασθενείς με MASH, η μέτρια άσκηση μειώνει την περιεκτικότητα σε ηπατικά τριγλυκερίδια και τα κυκλοφορούντα ελεύθερα λιπαρά οξέα, ενισχύει την ευαισθησία στη γλυκόζη και την ινσουλίνη και μειώνει τις προφλεγμονώδεις κυτοκίνες όπως η IL-6 και ο TNF-α . Ομοίως, η σωματική δραστηριότητα οποιουδήποτε επιπέδου ή έντασης μειώνει τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου του ΔΜΣ, της γλυκόζης νηστείας και της συστολικής αρτηριακής πίεσης. Η μείωση των παραγόντων κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων ανεξάρτητα από την ένταση της σωματικής δραστηριότητας είναι σημαντική, επειδή οι μετρήσεις που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της σωματικής δραστηριότητας και των επιδράσεων της άσκησης μπορεί να ποικίλλουν σε άτομα με παχυσαρκία. Για παράδειγμα, η μέγιστη κατανάλωση οξυγόνου (VO₂max), η οποία αποτελεί βασικό δείκτη αερόβιας φυσικής κατάστασης, μπορεί να ερμηνευτεί ως απόλυτη VO₂max, αντανακλώντας την εγγενή αερόβια ικανότητα ή μπορεί να προσαρμοστεί για την άπαχη μάζα ή την άλιπη σωματική μάζα, προσφέροντας μια πιο ακριβή μέτρηση της μυϊκής αντοχής σε παχύσαρκα άτομα . 

Κλιματική αλλαγή και αναπαραγωγική υγεία

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί σημαντική απειλή για τον παγκόσμιο πληθυσμό και οφείλεται στην υπερθέρμανση του πλανήτη από τις ανθρώπινες δραστηριότητες που αυξάνουν τα επίπεδα των ατμοσφαιρικών αερίων του θερμοκηπίου - καύση ορυκτών καυσίμων, εκπομπές βιομηχανιών, καυσαέρια οχημάτων και χλωροφθοράνθρακες αερολυμάτων - που παγιδεύουν θερμότητα στην ατμόσφαιρα της Γης και επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του αέρα. Οι υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας οδηγούν σε μεγαλύτερη συχνότητα πυρκαγιών και πλημμυρών, οι οποίες, με τη σειρά τους, οδηγούν σε μετακινήσεις πληθυσμών και απειλούν την ποιότητα του αέρα και του νερού, την ασφάλεια των τροφίμων και του νερού, τις οικονομικές και δημόσιες υποδομές υγείας και την κοινωνική ασφάλεια. Η κλιματική αλλαγή έχει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και ευημερία σε όλο τον κόσμο, με δυσανάλογο αντίκτυπο στους ευάλωτους πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών, των εγκύων, του αναπτυσσόμενου εμβρύου, των παιδιών, των ηλικιωμένων, των αυτόχθονων πληθυσμών, των ατόμων με αναπηρίες, των προϋπάρχουσων ή/και χρόνιων ιατρικών παθήσεων, καθώς και των χαμηλών εισοδημάτων και των έγχρωμων κοινοτήτων. Ως συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, η παγκόσμια θνησιμότητα και οι μη μεταδοτικές ασθένειες αυξάνονται λόγω της έλλειψης προόδου για την αντιστροφή των τρεχουσών τάσεων. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις αναπαραγωγικές διαδικασίες και τα αποτελέσματα έχουν λάβει λιγότερη προσοχή παγκοσμίως, παρά τις τεράστιες συνέπειες για την ανθρώπινη ανάπτυξη, τη γονιμότητα και τα αποτελέσματα της εγκυμοσύνης.

. Η κύρια πηγή της κλιματικής αλλαγής είναι η ρύπανση από την καύση ορυκτών καυσίμων και τις σχετικές βιομηχανικές διεργασίες που θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη αναπαραγωγική υγεία (στειρότητα, μειωμένη εμβρυϊκή ανάπτυξη, κακή έκβαση εγκυμοσύνης) με συνέπειες σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής μπορεί να είναι άμεσες και έμμεσες, και οι κοινωνικοί καθοριστικοί παράγοντες της υγείας μπορούν να μεσολαβήσουν σε αυτές τις εκθέσεις, διευρύνοντας τις ανισότητες στην υγεία σε πληθυσμούς με χαμηλούς πόρους  .

. Τα καιρικά φαινόμενα και οι πυρκαγιές που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή συμβάλλουν στην ανακατανομή και την αύξηση των ατμοσφαιρικών ρύπων (π.χ. λεπτά σωματίδια), των χημικών ουσιών που προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές και άλλων ρύπων στα τρόφιμα, το νερό και το έδαφος, οδηγώντας σε αυξημένη έκθεση του ανθρώπου. 

. Η εκπαίδευση του κοινού, των κλινικών ιατρών, των ερευνητών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής για την υγεία είναι απαραίτητη για να αλλάξει η πορεία της κλιματικής αλλαγής για αυτήν και τις μελλοντικές γενιές. 

. Στόχος είναι η αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις κλιματικές επιπτώσεις στην αναπαραγωγική υγεία μεταξύ των κλινικών ιατρών, των ερευνητών, του κοινού και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, και η εμπλοκή όλων των ενδιαφερόμενων μερών για την αλλαγή της τρέχουσας πορείας της βλάβης. 

Η άλωση των Αθηνών από τις αδελφές Γαργάρα

 Έξω είχε πια πέσει η νύχτα με πολλά παγωμένα γεναριάτικα αστέρια στον ουρανό. Αστέρια που, λόγο στον λόγο, γίνονταν όλο και λιγότερο απρόσιτα, αφού ο Ηρακλής ξεδίπλωνε ζωές από ένα παρελθόν που μέχρι τότε δεν περιλάμβανε την παιδική του υπόσταση. Σαν να μην υπήρξε ποτέ παιδί - ή, και αν υπήρξε, ήταν μάλλον επινόηση της μητέρας του. Μιλούσε για έναν πατέρα-παραμύθι, έναν πατέρα αλλοπρόσαλλο νότιο άνεμο και καθολικό σαμποτέρ της Ορθοδοξίας, που έβαλε τη μοιραία τρικλοποδιά σε μια αφελή παρθένα που δούλευε σε ένα εργαστήριο λουκουμιών. Αυτά άκουγε διαρκώς σαν παιδί. Θυμήθηκε μέχρι και το παρατσούκλι που του ΄χαν κολλήσει στο σχολείο της Σύρας κάποια βολεμένα κωλόπαιδα : ¨ο μπάσταρδος των λουκουμιών¨. 

¨Φυσικά Δήμαρχε, αυτά τα παιδιά, αν υπάρχουν σήμερα και δεν σκοτώθηκαν  στους πολέμους, θα ζουν με αναμνήσεις από κατάγματα και σπασμένες μύτες¨, είπε ο Ηρακλής, όχι τόσο για να αποδείξει την αντρειοσύνη του όσο από μια ανομολόγητη λαχτάρα να υπερασπιστεί τον μπαμπά-φάντασμα.

                                                                                                    Γιάννης Ξανθούλης 

Ταξιδιάρικο

 Τα πράγματα είναι δύσκολα

τα ίδια και τα ίδια

ίσως την τύχη μου να βρω

στα μακρινά ταξίδια

Αφήνω σπίτι και δουλειά

τον σκύλο μου παρκάρω

στη δόλια τη μανούλα μου

και λέω ¨θα μπαρκάρω¨

Τώρα με ναύτες συντροφιά

στο πλοίο το δεμένο

απ΄τον καινούριο μου εαυτό

τα πάντα περιμένω 

Ο ψυχίατρος λέει

 . Μη δανείζεστε άγχος από το μέλλον

. Ο μεγαλύτερος εχθρός σας είναι ο εαυτός σας

. Μπορείτε να διαλέξετε ανάμεσα στο να βρείτε δικαιολογίες ή να αλλάξετε κάτι

. Τα πατατάκια, τα σοκολατάκια και το παγωτό κάνουν σχεδόν τα πάντα καλύτερα

. Δημιουργήστε χρόνο ξεκούρασης και ανανέωσης - μην περιμένετε να παρουσιαστεί ως δια μαγείας

. Η τελειότητα είναι μύθος

. Δεν είστε υπεύθυνοι για την ευτυχία των άλλων 

. Ποτέ μην υποτιμάτε τη δύναμη ενός αναπάντεχου μηνύματος ή τηλεφωνήματος

. Δεν χρειάζεται να αγωνίζεστε σε κάθε μάχη

. Είναι εντάξει να μην είστε εντάξει

. Δεν υπάρχει τέλος σε μια ιστορία

. Οι αληθινοί φίλοι δεν κρατούν λογαριασμό

. Μη δίνετε περισσότερη σημασία στη γνώμη των άλλων από όση αξίζουν

. Κάποιες φορές απλά πρέπει να αφεθείτε να νιώσετε τα συναισθήματα σας

. Μην πίνετε φτηνή τεκίλα 

Παχυσαρκία και άσκηση

 Η παχυσαρκία αυξάνεται ραγδαία παγκοσμίως και προβλέπεται να επηρεάσει περίπου το ήμισυ του πληθυσμού των ΗΠΑ έως το έτος 2035. Η παχυσαρκία είναι μια σύνθετη πάθηση και τα άτομα που πάσχουν από παχυσαρκία διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν σχετιζόμενες μεταβολικές ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου 2 (ΣΔΤ2), η στεατοηπατίτιδα που σχετίζεται με τη μεταβολική δυσλειτουργία (MASH) και οι καρδιαγγειακές παθήσεις (CVD). Η κατανόηση των υποκείμενων παραγόντων που συμβάλλουν στην παχυσαρκία και επηρεάζουν βασικούς μοριακούς μηχανισμούς μεταβολικών οργάνων όπως ο λιπώδης ιστός, το ήπαρ και οι μύες είναι ζωτικής σημασίας για την καταπολέμηση της νόσου. Η άσκηση είναι ένα καθιερωμένο μέτρο για την πρόληψη ή τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών της παχυσαρκίας, με πολλές ευεργετικές επιδράσεις στον μεταβολισμό ολόκληρου του σώματος και στις προσαρμογές στους μεταβολικούς ιστούς. 

. Η παχυσαρκία επηρεάζει πολλαπλές μεταβολικές οδούς σε μεταβολικά όργανα, συγκεκριμένα σε λευκό λιπώδη ιστό, καφέ λιπώδη ιστό, ήπαρ και σκελετικό μυ. 

. Οι μελέτες άσκησης παρέχουν αδιάσειστα στοιχεία που επηρεάζουν τις αλλοιώσεις που προκαλούνται από την παχυσαρκία στα μεταβολικά όργανα. 

. Οι δυνατότητες της άσκησης, σε συνδυασμό με τη βαριατρική χειρουργική επέμβαση και τη θεραπεία με ινκρετίνες, παρουσιάζουν έναν πολλά υποσχόμενο τομέα για μελλοντική έρευνα με στόχο την προώθηση θεραπευτικών στρατηγικών για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας. 

Η παχυσαρκία αυξάνεται δραστικά, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) να αναφέρει διπλάσια αύξηση στη συχνότητα εμφάνισης της παχυσαρκίας από το 1990 έως το 2022. Η άσκηση είναι ένα απίθανο θεραπευτικό εργαλείο για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας και των μεταβολικών νοσημάτων . Μεταξύ των διαφόρων μορφών ασκήσεων, η αερόβια προπόνηση και η προπόνηση αντίστασης συχνά διερευνώνται ως προς τον ρόλο τους στην πρόκληση μοριακών προσαρμογών σε βασικά μεταβολικά όργανα όπως ο λιπώδης ιστός, το ήπαρ και ο σκελετικός μυς . Πρόσφατες στρατηγικές για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας, συμπεριλαμβανομένης της βαριατρικής χειρουργικής και των φαρμάκων απώλειας βάρους, έχουν αποκτήσει αυξανόμενη δημοτικότητα στην προώθηση της απώλειας βάρους με βελτιώσεις στη συνολική υγεία, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών αποτελεσμάτων και της ομοιόστασης της γλυκόζης . Οι τελευταίες αναδυόμενες ερευνητικές μελέτες έχουν διερευνήσει τον δυνητικά συνεργιστικό συνδυασμό άσκησης και φαρμάκων απώλειας βάρους ή βαριατρικής χειρουργικής.