Ο αριθμός και η μουσική

 Σύμφωνα με την κοινή αντίληψη κρίνουμε ένα πράγμα ως όμορφο αν έχει καλές αναλογίες. Ήδη από την αρχαιότητα το Κάλλος είχε ταυτιστεί με την αναλογία. Στον ελληνικό και λατινικό κόσμο, με την αναλογία συνέδεαν πάντοτε και το ευχάριστο χρώμα και φως.

Όταν στην αρχαία Ελλάδα οι επονομαζόμενοι προσωκρατικοί φιλόσοφοι - όπως ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος και ο Αναξιμένης, μεταξύ του 7ου και 6ου αι. π.Χ. - αρχίζουν να αναρωτιούνται για την αρχή όλων των πραγμάτων (και υποδεικνύουν ότι η προέλευση των πραγμάτων βρίσκεται στο νερό, στο αρχέγονο άπειρο, στον αέρα), επιδιώκουν να δώσουν έναν ορισμό του κόσμου ως συνόλου που ρυθμίζεται και κυβερνάται από έναν μόνο νόμο. Αυτό σημαίνει ότι θεωρούν τον κόσμο ως εναία μορφή, και οι Έλληνες διαισθάνονται καθαρά την ταύτιση ανάμεσα σε Μορφή και Κάλλος. Ωστόσο εκείνος που θα διατυπώσει ξεκάθαρα αυτές τις ιδέες και θα συμπεριλάβει κοσμολογία, μαθηματικά, φυσικές επιστήμες και αισθητική είναι ο Πυθαγόρας με τη σχολή του, στον 6ο αι. π.Χ 

Ο Πυθαγόρας, ο οποίος στη διάρκεια των ταξιδιών του είχε έλθει σε επαφή με τον μαθηματικό στοχασμό των Αιγυπτίων, είναι ο πρώτος που υποστήριξε ότι η αρχή όλων των πραγμάτων είναι ο αριθμός. Οι πυθαγόριοι αισθάνονται κάποιο είδος ιερού δέους μπροστά στο άπειρο και σε ότι δεν μπορεί να αναχθεί σε ένα όριο, γιαυτό και αναζητούν στον αριθμό έναν κανόνα ικανό να περιορίσει την πραγματικότητα, να της προσδώσει τάξη και σαφήνεια. Με τον Πυθαγόρα γεννιέται μια αισθητικο-μαθηματική θεώρηση του σύμπαντος : όλα τα πράγματα υφίστανται επειδή αντανακλούν μια τάξη. Κι αυτή η τάξη αποτελεί έκφραση μαθηματικών νόμων, που είναι ταυτόχρονα και όρος ύπαρξης και Κάλλους.

CgA και νευρολογικά νοσήματα

 Η CgA και άλλες γρανίνες έχουν χρησιμοποιηθεί και ερευνηθεί ευρέως ως δείκτες νευροενδοκρινικών όγκων. Λίγες μελέτες έχουν αφιερωθεί στην ενδιαφέρουσα έκφραση της CgA σε νευρολογικές παθήσεις, η οποία θα μπορούσε επίσης να συνδεθεί με τις συσσωματωτικές και εκκριτικές της ιδιότητες. Για παράδειγμα, έχει αναφερθεί ότι η CgA συσσωρεύεται σε πλάκες β-αμυλοειδούς (Aβ) και αυξάνεται στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ). Στη νόσο Αλτσχάιμερ (AD), η προέλευση των νευροϊνιδιακών πλεγμάτων και των πλακών Aβ στους νευρώνες, καθώς και η εκφύλιση των νευρώνων και των συνάψεων που οδηγεί σε σταδιακή επιδείνωση της μνήμης και της γνωστικής λειτουργίας, είναι ακόμη ασαφής. Σε αυτή τη νευροεκφυλιστική νόσο, υψηλά επίπεδα CgA βρίσκονται στον κροταφικό φλοιό των ασθενών, και η CgA βρίσκεται σε έως και 20% των πλακών β-αμυλοειδούς. Η υψηλή ποσότητα κυστιδιακής CgA σε δυστροφικούς νευρώνες γύρω από πλάκες Aβ υποδεικνύει ότι η SG θα μπορούσε να εμπλέκεται στον σχηματισμό πλάκας Aβ. Είναι ενδιαφέρον ότι η CgA έχει περιγραφεί ως ένας ισχυρός ενεργοποιητής της μικρογλοίας. Επιπλέον, η CgA είναι πιθανό να είναι ένας μεσολαβητής μεταξύ νευρωνικών, νευρογλοιακών και φλεγμονωδών μηχανισμών που βρίσκονται στη νόσο Alzheimer (AD). Επιπλέον, το επίπεδο CgA στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) χρησιμοποιείται μαζί με 11 πρωτεΐνες ως βιοδείκτες για την πρώιμη παθολογία της AD, για την ταξινόμηση του σταδίου της νόσου και για την παρακολούθηση της παθολογικής εξέλιξης.

Στην προοδευτική νευροεκφυλιστική αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS), η απώλεια νευρώνων στον κινητικό φλοιό, το εγκεφαλικό στέλεχος και τον νωτιαίο μυελό συνοδεύεται επίσης από την ανάπτυξη φλεγμονής, συμπεριλαμβανομένης της μικρογλοιακής διήθησης. 

Επιπλέον, η CgA, όπως πολλές άλλες προσυναπτικές πρωτεΐνες, μειώνεται στον προμετωπιαίο φλοιό και στο ΕΝΥ των σχιζοφρενών ασθενών, και το επίπεδο CgA αυξάνεται στους ορούς από ασθενείς με πρώιμη σχιζοφρένεια. Η απώλεια πρωτεϊνών της προσυναπτικής μεμβράνης που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια εξωκυττάρωσης μπορεί να οδηγήσει σε σύνθετες συναπτικές αλλοιώσεις σε συγκεκριμένες περιοχές του ιππόκαμπου, με μειωμένη απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών σε σχιζοφρενείς ασθενείς.

Συνολικά, αυτά τα δεδομένα δείχνουν ότι η έκκριση CgA μεταβάλλεται σε ένα ευρύ φάσμα ψυχιατρικών και νευρολογικών διαταραχών. Η χρήση της CgA ως βιοδείκτη για τη διάγνωση ασθενειών μπορεί να έχει μεγάλο κλινικό ενδιαφέρον. Επιπλέον, η περαιτέρω διερεύνηση του μηχανισμού δράσης της CgA που οδηγεί σε παθολογικούς μηχανισμούς έκκρισης θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη θεραπευτικών χειρισμών.

Παρά την αυξανόμενη κατανόηση της νευροέκκρισης, οι ακριβείς μοριακοί μηχανισμοί της εκβλάστησης και της ωρίμανσης των SG παραμένουν ασαφείς. Όσον αφορά τον ρόλο της CgA, η σημασία της στη βιογένεση των SG φαίνεται να ποικίλλει ανάλογα με τα νευροεκκριτικά κύτταρα και άλλες εκφραζόμενες γρανίνες.  Επειδή η διαταραχή στην έκκριση CgA ανιχνεύεται σε πολλές νευρολογικές και νευροενδοκρινικές παθήσεις, η CgA θα πρέπει να θεωρείται κάτι περισσότερο από ένας απλός βιοδείκτης και πρέπει να ενθαρρυνθούν περαιτέρω μελέτες για την αποκάλυψη των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη δράση της CgA, οι οποίες μπορεί να επιτρέψουν τον εντοπισμό νέων θεραπευτικών στρατηγικών για τη διόρθωση αυτών των νευροεκκριτικών δυσλειτουργιών.

Χρωμογρανίνη Α στα πρώιμα στάδια της νευροεκκριτικής οδού

Η χρωμογρανίνη Α (CgA) είναι μια διαλυτή γλυκοπρωτεΐνη που αποθηκεύεται με ορμόνες και νευροπεπτίδια σε εκκριτικά κοκκία (SG) των περισσότερων (νευρο)ενδοκρινών κυττάρων και νευρώνων. Από την ανακάλυψή της το 1967, πολλές μελέτες έχουν αναφέρει τα δομικά χαρακτηριστικά, τους βιολογικούς ρόλους και τους μηχανισμούς δράσης της. Πράγματι, η CgA είναι τόσο πρόδρομος διαφόρων βιολογικά ενεργών πεπτιδίων όσο και κοκκιογενής πρωτεΐνη που ρυθμίζει την αποθήκευση και την έκκριση ορμονών και νευροπεπτιδίων. 

Το νευρικό και το ενδοκρινικό σύστημα διασφαλίζουν την επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών ιστών στο επίπεδο του οργανισμού μέσω της απελευθέρωσης ενός οπλοστασίου βιοδραστικών μορίων που επιτρέπουν τον συντονισμό των διαφόρων φυσιολογικών λειτουργιών. Οι νευρώνες, τα νευροενδοκρινικά και τα ενδοκρινικά κύτταρα εκκρίνουν νευροπεπτίδια ή ορμόνες μέσω της ρυθμιζόμενης εκκριτικής οδού (RSP): τα νευροπεπτίδια και οι ορμόνες αποθηκεύονται σε εκκριτικούς κόκκους (SG) και απελευθερώνονται μετά τη σύντηξη των SG με την πλασματική μεμβράνη κατά την κυτταρική διέγερση. Οι γρανίνες αντιπροσωπεύουν μια οικογένεια γλυκοπρωτεϊνών που περιλαμβάνει τη χρωμογρανίνη Α (CgA), η οποία είναι το κύριο συστατικό των SG στα νευροενδοκρινικά κύτταρα. Το επίπεδο επεξεργασίας της CgA είναι γενικά χαμηλό και το μεγαλύτερο μέρος της CgA είναι άθικτο κατά την απελευθέρωση, καθιστώντας την CgA έναν χρήσιμο διαγνωστικό δείκτη για νευροενδοκρινείς όγκους και φλεγμονώδεις ασθένειες. 

Η χρωμογρανίνη Α εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε χρωμαφινικά κύτταρα όταν αναλύθηκε η έκκριση των επινεφριδίων.Μια δομική ανάλυση αποκάλυψε ότι, λόγω της συνολικής οξύτητας της CgA και των υψηλών συγκεντρώσεων ασβεστίου στον αυλό του TGN (trans-Golgi network) και του χαμηλού pH (5,5-6,5), μόλις μεταφερθεί και αποθηκευτεί σε αυτό το διαμέρισμα, η CgA υιοθετεί μια σπειροειδή δομή που προάγει την έναρξη ενός πυρήνα για συσσωμάτωση. Επομένως, η CgA είναι ένας προνομιούχος υποψήφιος για τη διευκόλυνση της συμπύκνωσης διαλυτών μορίων . Στα χρωμαφινικά κύτταρα για παράδειγμα, το ενδοκοκκώδες κοκτέιλ αποτελείται από υψηλές συγκεντρώσεις κατεχολαμινών και πεπτιδίων, εκτός από μεγάλες ποσότητες ATP και Ca2+.

Θυμάμαι, ναι θυμάμαι

 Τους δύο μήνες που κράτησαν τα γυρίσματα της μιας μόνο απ' τις δυο ταινίες, το αυτοκίνητο που με μετέφερε διάνυσε 17.000 χιλιόμετρα. Θα αναρωτηθείτε πως είναι δυνατόν. Λοιπόν, δυστυχώς τα πεντακόσια χρόνια της τουρκικής κατοχής στην Ελλάδα δεν έχουν αφήσει πίσω τους σχεδόν κανένα ίχνος απ' το παρελθόν. Μιλάω για τη Βόρεια Ελλάδα, τη Μακεδονία, όπου γυρίζει πάντα τις ταινίες του ο Αγγελόπουλος. Γι' αυτό , ενώ για παράδειγμα στο καδράρισμα της παρτενέρ μου υπήρχε κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως σκηνικό, έστω κάποιο δρομάκι, μια μικρή πηγή, ένα άγαλμα, όπου προσπαθούσαν να καδράρουν εμένα, πίσω μου δεν υπήρχε τίποτα. Έπρεπε λοιπόν να πάμε να βρούμε ένα άλλο χωριό, μπορεί κι εκατό χιλιόμετρα μακριά, για να κάνουμε τα αντίστοιχα πλάνα μπροστά σε κάτι που θα είχε έστω και ελάχιστη σημασία, μια ελάχιστη ομορφιά.

Έτσι γύρισα όλη την Ελλάδα, εκτός απ' τα νησιά. 17.000 χιλιόμετρα. Δεν σταματούσαμε στιγμή . Όποτε πεινούσε κάποιος άνοιγε η πίσω πόρτα του φορτηγού. Εκεί υπήρχε πάντα ψωμί, ελιές, φέτα, κρασί και νερό. Για καλή μου τύχη λατρεύω το ψωμί και τις ελιές. Με δυο λόγια δεν κακοπέρασα. Αντίθετα, όλα είχαν πάρει μια γεύση περιπέτειας, που με κρατούσε σε υπερδιέγερση. Ήταν κάτι πέρα απ' τον κινηματογράφο.

                                                                                                Marcello Mastroianni 

                                                       Καλή Ανάσταση

Βλέμμα

 "Φαντάσου" είπε, "τώρα, αν κανενός εδίδετο η χάρις το απόλυτον κάλλος ν΄ αντικρύσει, άδολον, καθαρόν, αμιγές όχι ανακατωμένον με σάρκας γηίνας και χρώματα και κάθε άλλην ματαιότητα θνητήν, αλλά αν το κάλλος το απόλυτον ηδύνατο ν΄αντικρύσει εις την θείαν μοναδικότητα της μορφής του! Ανάξιος, φαντάζεσαι, θα ήταν ο βίος ενός ανθρώπου" είπεν, "που έχει το βλέμμα του προς τα εκεί, κι εκείνο βλέπει με το όργανο που πρέπει, και μ΄εκείνο που βρίσκεται μαζί; Ή λησμονείς" , πρόσθεσε, "ότι εδώ και μόνο εδώ, θα έχει το χάρισμα, βλέπων με ότι είναι ορατή την ωραιότητα, να γεννά όχι φαντάσματα αρετής, αφού δεν είναι φάντασμα αυτό που αγκαλιάζει, αλλά την αληθινήν, αφού την αλήθεια αγκαλιάζει; Και όταν γεννήσει και αναθρέψει αρετήν αληθινήν, έχει τη δυνατότητα να γίνει των θεών ο αγαπημένος και, όσον είναι θεμιτόν εις έναν άνθρωπον, αθάνατος κι εκείνος"

                                                                                Πλάτων (5ος-4ος αι. π.Χ.)  Συμπόσιο

Υπογονιμότητα

 Αποτυχία εγκυμοσύνης επαφής (δις εβδομαδιαία) χωρίς προστασία. Ισχύει στο 10% των ζευγαριών.

. Υπογονιμότητα γυναίκας

. Ανωοθυλακιορρηξία : PCOS στο 80%, δευτεροπαθής υπογοναδισμός, αυξημένη προλακτίνη, δυσλειτουργία θυρεοειδούς, υποθαλαμική ή υποφυσιακή νόσος, συστηματικό νόσημα, φάρμακα (π.χ. αναβολικά)

. Πρόβλημα στις σάλπιγγες : λοίμωξη (π.χ. χλαμύδια), ενδομητρίωση, χειρουργική επέμβαση

. Πρόβλημα στην τραχηλική βλέννα

. Πρόβλημα στη μήτρα : συγγενές, συμφύσεις, ίνωση 

. Υπογονιμότητα άνδρα

. Πρωτοπαθής γοναδική ανεπάρκεια : γεννετική (π.χ. Klinefelter, κυστική ίνωση, συγγενής κρυψορχία, ορχίτιδα, τραύμα, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, τοξίνες (αλκοόλ, αναβολικά), κήλη, ιδιοπαθής

. Δευτεροπαθής : υπογοναδοτροπικός υπογοναδισμός, νόσος υποθαλάμου/υπόφυσης

. Προβλήματα γεννητικής οδού : απόφραξη, μετά χειρουργείο, λοίμωξη

. Αντισώματα εναντίον του σπέρματος

. Στυτική δυσλειτουργία

. Φάρμακα : σπιρονολακτόνη, κορτικοειδή, σουλφασαλαζίνη 

. Συστηματικό νόσημα : κυστική ίνωση, Crohn και άλλα συστηματικά νοσήματα

Ο χορός των Μουσών

 Ο Ησίοδος αφηγείται ότι στους γάμους του Κάδμου και της Αρμονίας στη Θήβα οι Μούσες τραγούδησαν, προς τιμήν των νεόνυμφων, τους παρακάτω στίχους, που αμέσως επανέλαβαν οι παρευρισκόμενοι θεοί "Τ' όμορφο ο κόσμος αγαπούν και τ' άσχημο μισούνε". Αυτοί οι περίφημοι στίχοι, τους οποίους επανέλαβαν συχνά οι μεταγενέστεροι ποιητές (ανάμεσα τους ο Θεόγνις και ο Ευρυπίδης) εκφράζουν κατά κάποιον τρόπο την κοινή περί κάλλους αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Πράγματι, στην αρχαία Ελλάδα το Κάλλος δεν αποτελούσε ιδιαίτερη κατηγορία : θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι οι Έλληνες, μέχρι την εποχή του Περικλή, δεν είχαν μια αληθινή αισθητική αντίληψη και μια θεωρία περί Κάλλους. Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν πάντα βρίσκουμε το Κάλλος συνδεδεμένο με άλλες ιδιότητες. Για παράδειγμα το μαντείο των Δελφών απαντάει ότι το πιο δίκαιο είναι και το πιο ωραίο. Και στη χρυσή εποχή της ελληνικής τέχνης συνδέεται πάντοτε με το μέτρο και την αναλογία. Ας προστεθεί και η λανθάνουσα δυσπιστία απέναντι στην ποίηση, που θα γίνει σαφής στον Πλάτωνα : η τέχνη και η ποίηση μπορούν να τέρπουν το βλέμμα ή τον νου, όμως δεν έχουν απευθείας σχέση με την αλήθεια. Επίσης δεν είναι τυχαίο ότι το Κάλλος συνδέεται τόσο συχνά με τον Τρωικό πόλεμο. Ο μυθικός συγγραφέας της Ιλιάδας , ο Όμηρος, δικαιολογεί έμμεσα τον Τρωικό πόλεμο, προλαμβάνοντας το σκανδαλώδες Ελένης Εγκώμιον του σοφιστή Γοργία : η ακαταμάχητη Ομορφιά της Ελένης αθωώνει στην πράξη την Ελένη από τα πένθη που η ίδια προκάλεσε. Ο Μενέλαος αφού κυριεύτηκε η Τροία, θα ορμήσει στην άπιστη σύζυγο να τη σκοτώσει, όμως το οπλισμένο χέρι του θα παραλύσει μπροστά στο υπέροχο γυμνό στήθος της Ελένης.