Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Δευτέρα 14 Φεβρουαρίου 2022

"Πείνα"

 Η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους είναι σημαντική για τη γενική υγεία και μπορεί να αποτρέψει ή να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, διαβήτη, ακόμη και καρκίνου. Παρόλο που υπάρχουν νευρικά συστήματα τόσο για τη διασφάλιση της επαρκούς πρόσληψης τροφής όσο και για την πρόληψη της υπερφαγίας, η επιδεινούμενη κρίση παχυσαρκίας υπογραμμίζει τις προκλήσεις για τη διατήρηση αυτής της ισορροπίας. Για πολλά άτομα, η λεπτή ισορροπία που απαιτείται για τη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους κατακλύζεται από εύγευστα τρόφιμα και περιβάλλοντα που προάγουν την υπερκατανάλωση τροφής. Δυστυχώς, καμία μεμονωμένη στρατηγική δεν οδηγεί αξιόπιστα σε διαρκή απώλεια βάρους. Αν και η σωματική άσκηση, οι διατροφικές αλλαγές και τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας μπορούν να αλλάξουν το σωματικό βάρος, τα καλύτερα αποτελέσματα απώλειας βάρους συνήθως συμβαίνουν στο πλέγμα αυτών των προσεγγίσεων. Αλλά η δίαιτα είναι προκλητική, κυρίως επειδή αποστέλλονται φυσιολογικά σήματα πείνας κάθε φορά που το στομάχι είναι άδειο, ανεξάρτητα από τη μάζα του σώματος. Ευτυχώς, οι μελέτες έχουν αρχίσει να οριοθετούν τον τρόπο με τον οποίο τα σήματα πείνας αλλάζουν τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά, τα κίνητρα και τη διάθεση. Μια τέτοια μελέτη, σε ποντίκια, αναφέρθηκε πρόσφατα από τους Berrios και συν.

Καθώς το στομάχι αδειάζει, τα ορμονικά σήματα απελευθερώνονται από το έντερο και ένα «δίκτυο πείνας» στον εγκέφαλο εμπλέκεται. Ένα βασικό σύνολο νευρώνων σε αυτό το δίκτυο - οι νευρώνες του τοξοειδούς πυρήνα του υποθαλάμου που εκφράζουν την πρωτεΐνη AgRP - γίνεται ενεργό. Αυτοί οι νευρώνες είναι κρίσιμα στοιχεία στην απόκριση της πείνας. Η δραστηριότητά τους απαιτείται για την πρόσληψη τροφής, και μεταδίδουν ένα σήμα αρνητικό που οδηγεί στην αναζήτηση τροφής. Με άλλα λόγια, κάνουν τους ανθρώπους να πεινούν : ένα δυσάρεστο αίσθημα πείνας που σχετίζεται με την ανάγκη απόκτησης τροφής. Αυτοί οι νευρώνες είναι ενεργοί για μεγαλύτερη διάρκεια σε άτομα που ακολουθούν δίαιτες περιορισμένων θερμίδων. Η απώλεια βάρους απαιτεί από ένα άτομο να "κολυμπήσει" ενάντια στα ρεύματα της νευροβιολογίας, σύμφωνα με το υψηλό ποσοστό αποτυχίας των προσπαθειών απώλειας βάρους.

Ο Berrios και οι συν. εντόπισαν νευρώνες στον ραχιαίο υποθάλαμο που μειώνουν επιλεκτικά τις δυσάρεστες πτυχές της πείνας. Με τη χρήση ανατομικών και φυσιολογικών τεχνικών, η ομάδα ανακάλυψε ότι η κύρια πηγή διεγερτικής εισόδου προέρχεται από τον πλάγιο υποθάλαμο. Η παρακολούθηση της δραστηριότητας αποκάλυψε ότι αυτή η περιοχή ενεργοποιείται επίσης αμέσως και παροδικά από την όραση και τη μυρωδιά του φαγητού. Θα μπορούσαν αυτά τα ευρήματα να αξιοποιηθούν για τη θεραπεία της παχυσαρκίας; Ο Berrios και οι συν. έχουν ανοίξει έναν δρόμο για τη χαρτογράφηση αυτού του σχετικού νευρικού κυκλώματος, αλλά παραμένουν δύσκολα ερωτήματα. Θα είναι σημαντικό να ανακαλύψουμε τον τρόπο με τον οποίο οι αισθητηριακές ενδείξεις, όπως η όραση και η μυρωδιά του φαγητού, ενεργοποιούν τον πλάγιο υποθάλαμο.Οι νευρωνικές αποκρίσεις που παρατηρούνται στον υποθάλαμο μπορούν και πρέπει να χαρτογραφηθούν μέχρι τα αισθητήρια όργανα. Αυτός ο χάρτης θα αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο οι πληροφορίες από τα αισθητήρια όργανα μεταδίδονται γρήγορα στους υποθαλαμικούς νευρώνες βαθιά στον εγκέφαλο και επηρεάζουν τα επίπεδα πείνας και τα συναισθήματά μας. Επιπλέον, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτά τα κυκλώματα ενσωματώνονται με τα κανονικά δίκτυα κορεσμού που προέρχονται από τον οπίσθιο εγκέφαλο θα μπορούσε ενδεχομένως να αποκαλύψει την επικάλυψη μεταξύ των συστημάτων που ανιχνεύουν την όραση και τη μυρωδιά του φαγητού και των συστημάτων που ανιχνεύουν θρεπτικά συστατικά (τα οποία πληροφορούν τον κορεσμό). Τότε, ίσως, μπορούμε να επιχειρήσουμε να χειριστούμε αυτά τα μονοπάτια με φαρμακολογικές θεραπείες ή συμπεριφορικές θεραπείες που θα επανασυνδέσουν την απόκρισή μας σε τροφές και τροφικές ενδείξεις, έτσι ώστε να μειώσουμε τη δυσάρεστη, αποτρεπτική κατάσταση πείνας που παρακινεί την αναζήτηση τροφής. Θα μπορούσε ο χειρισμός αυτών των οδών να μας βοηθήσει να μάθουμε ξανά την απόκρισή μας στα σημάδια τροφής που οδηγούν στην υπερκατανάλωση τροφής ή να μας βοηθήσει να αποφύγουμε την κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών ενώ κάνουμε δίαιτα.

Παρασκευή 11 Φεβρουαρίου 2022

Η άνοιξη

 Μέσα στο πρωινό μου γλυκοκοίμισμα, μια διαβολεμένη φασαρία από παιδικές τσιρίδες μου χαλάει τη διάθεση. Αφού μάταια προσπαθώ να κοιμηθώ, σηκώνομαι απελπισμένος απ' το κρεβάτι. Σαν αντικρύζω τον κάμπο από τ' ανοιχτό παράθυρο, βλέπω πως τα πουλιά είναι αυτά που χαλούν τον κόσμο. Βγαίνω στο περιβόλι και δοξάζω τον Θεό για τη γαλάζια μέρα.. Δροσερή κι αδιάκοπη η αυτοσχέδια συναυλία για ράμφη. Το τσαχπίνικο χελιδόνι κάνει τρίλιες μέσα στο πηγάδι, το κοτσύφι σφυρίζει πάνω στο πεσμένο πορτοκάλι, πύρινους λόγους βγάζει το κιτρινοπούλι από πουρνάρι σε πουρνάρι, η καρδερίνα δε σταματά το μακρόσυρτο γέλιο της στην κορφή του ευκάλυπτου, και στο μεγάλο πεύκο τα σπουργίτια φλυαρούν ακατάσχετα.

Τι πρωινό είναι αυτό! Ο ήλιος ακουμπά στη γη την ασημόχρυση χαρά του, οι πεταλούδες με χίλια χρώματα παίζουν παντού τριγύρω : ανάμεσα στα λουλούδια, στο σπίτι - πότε μέσα πότε έξω - στην πηγή. Η πλάση όλη ένα καζάνι που βράζει, ξεσπά, τριζοβολά νέα ζωή, υγεία γεμάτη.

Θαρρείς κι είμαστε μέσα σε μια μεγάλη κηρήθρα από φως, στην καρδιά ενός τεράστιου πυρωμένου τριαντάφυλλου.

                                                                               Χουάν Ραμόν Χιμένεθ

Τετάρτη 9 Φεβρουαρίου 2022

Πρώιμη ήβη

 Διαγνωστική προσπέλαση=επιβεβαίωση πρώιμης ήβης και διάκριση κεντρικής από περιφερική ήβη

Κεντρική 

Ιδιοπαθής (50-75% κοριτσιών) ή Οργανική : ενδοκράνιοι όγκοι, χωροκατακτητικές εξεργασίες, συγγενείς ανωμαλίες, τραύμα, λοίμωξη

Περιφερική

Επινεφρίδια (συγγενής υπερπλασία, όγκοι), όρχεις (συγγενής τεστοτοξίκωση, όγκοι), ωοθήκες (κύστεις , όγκοι, McCune Albright), όγκοι που εκκρίνουν β-HcG, εξωγενής λήψη στεροειδών

. Χρειάζεται λεπτομερές ιστορικό ατομικό και οικογενειακό, βάρος γέννησης, διάρκεια κύησης, τραυματισμός ή ακτινοβολία. Το βάρος, ο δείκτης μάζας σώματος, ο ρυθμός αύξησης, τα στάδια εφηβείας, το δέρμα εξετάζονται προσεκτικά.

Εργαστηριακά

Οστική ηλικία η οποία συνήθως προηγείται της χρονολογικής. Διέγερση με χορήγηση GnRH με εφηβική απάντηση, δηλ. μέγιστη τιμλη διέγερσης LH μεγαλύτερη της FSH ή LH>5-8IU/L. Σε περιφερική πρώιμη ήβη οι γοναδοτροπίνες είναι χαμηλές. Μέτρηση οιστραδιόλης ή τεστοστερόνης και επινεφριδικών ανδρογόνων για να αποκλεισθούν παθήσεις των επινεφριδίων και β-HCG, a-FP, CEA για αποκλεισμό όγκου. Υπερηχογράφημα μήτρας ωοθηκών και όρχεων καθώς και υπερηχογράφημα κοιλιάς. Και MRI υποθαλάμου υπόφυσης κυρίως σε κεντρική ήβη και κυρίως σε αγόρι.

Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 2022

Δυστυχία σου Ελλάς!

 Ποιός είδε κράτος λιγοστό σ' όλη τη γη μοναδικό εκατό να ξοδεύει και πενήντα να μαζεύει

Να τρέφει όλους τους αργούς να ΄χει επτά πρωθυπουργούς, να ΄χει κλητήρες για φρουρά και να σε κλέβουν φανερά, κι ενώ αυτοί σε κλέβουνε τον κλέφτη να γυρεύουνε

Όλα σ΄αυτή τη γη μασκαρευτήκαν, ονείρατα ελπίδες και σκοποί, οι μούρες μας μουτσούνες εγινήκαν δεν ξέρουμε τι λέγεται ντροπή

Σπαθί αντίληψη, μυαλό ξεφτέρι, κάτι μισόμαθε κι όλα τα ξέρει, κι από προπάππου κι από παππού συγχρόνως μπούφος κι αλεπού

Θέλει ακόμα, κι αυτό ωραίο να παριστάνει τον Ευρωπαίο. Σουλούπι μπόι μικρομεσαίου, ύφος γόη ψευτομοιραίου. Ωσάν πολίτης σκυφτός ραγιάς, σαν πιάσει πόστο δερβεναγάς

Δυστυχία σου Ελλάς, με τα τέκνα που γεννάς

Ω!! Ελλάς Ηρώων χώρα τι γαϊδάρους βγάζεις τώρα

                                                                                           Γ. Σουρής

Τετάρτη 2 Φεβρουαρίου 2022

Καθαρό νερό

 Η δημιουργία είναι μεταμορφική. Τη μια στιγμή παίρνει αυτή τη μορφή και την επόμενη μιαν άλλη. Είναι σαν ένα σπινθηροβόλο πνεύμα που εμφανίζεται σε όλους μας, κι ωστόσο δύσκολα περιγράφεται, αφού κανείς δεν συμφωνεί για το τι ακριβώς είδε τη στιγμή της εκτυφλωτικής αστραπής. Αποδεικνύουν την ύπαρξη αυτού του πνεύματος τα απλωμένα ρούχα και οι καμβάδες; Τα χρωματολόγια και οι ταπετσαρίες; Το μολύβι και το χαρτί; Τα παρτέρια με τα λουλούδια στο μονοπάτι ενός κήπου; Η ίδρυση ενός πανεπιστημίου; Ναι, ναι. Ένας τέλεια σιδερωμένος γιακάς; Το "μαγείρεμα" μιας επανάστασης; Ναι. Το τρυφερό άγγιγμα στα φύλλα ενός φυτού; Η υπέρβαση ενός τρομερού συμβάντος; Το σφιχτοπλεγμένο υφάδι; Ένας απόλυτα προσωπικός τρόπος έκφρασης; Η ολόπλευρη αγάπη για κάποιον; Ναι. Να παίρνεις αγκαλιά το καυτό κορμί του νεογέννητου, να μεγαλώνεις ένα παιδί μέχρι να ενηλικιωθεί, να βοηθάς ένα έθνος να σταθεί στα πόδια του; Ναι. Να φροντίζεις το γάμο σαν περιβολάκι, σκάβοντας στην ψυχή ωσότου χτυπήσεις τη φλέβα του χρυσού, αναζητώντας την καλοφτιαγμένη φλέβα, ράβοντας μια γαλάζια κουρτίνα; Όλα αυτά είναι δημιουργία. Όλα αυτά προέρχονται από τον Rio Abajo Rio, τον ποταμό κάτω από τον ποταμό, που κυλάει αέναα μέσα στις ζωές μας.

Δευτέρα 31 Ιανουαρίου 2022

Νόστος

 Όταν ήμουν παιδί, στο δασωμένο Βορρά, πριν μάθω ότι οι εποχές είναι τέσσερις, νόμιζα ότι ήταν πολλές: η εποχή της βραδυνής καταιγίδας, η εποχή της σιωπηλής αστραπής, η εποχή της υπαίθριας φωτιάς στο δάσος, η εποχή του ματωμένου ίχνους στο χιόνι, των κρουσταλλιασμένων δέντρων, των δέντρων που έγερναν, των δέντρων που έσταζαν δάκρυα, των δέντρων που λαμπύριζαν, των δέντρων που είχαν μακριές γενειάδες από βρύα, των δέντρων που σείονταν μόνο στις κορφές τους, των φυλλοβόλων δέντρων. Μου άρεσε η εποχή του αστραφτερού χιονιού, του αχνιστού χιονιού, του τριζάτου χιονιού, ακόμα και του βρόμικου χιονιού και του πετρωμένου χιονιού, γιατί προμήνυαν την εποχή των ανθισμένων λουλουδιών δίπλα στο ποτάμι.

Αυτές οι εποχές ήταν σαν επισκέπτες μας, σημαντικοί και ιεροί, και καθεμιά τους είχε δικούς της προάγγελους: ανοιχτά κουκουνάρια, κλειστά κουκουνάρια, μυρωδιά σάπιων φύλων, μυρωδιά επερχόμενης βροχής, μαλλιά που τρίζουν, μαλλιά που δεν στέκονται, μαλλιά που ηλεκτρίζονται, πόρτες με χαλαρούς μεντεσέδες, πόρτες με σφιχτούς μεντεσέδες, πόρτες πιτσικαρισμένες, τζάμια καλυμμένα με χιονένια πάχνη, τζάμια καλυμμένα με υγρά ανθοπέταλα, τζάμια γεμάτα κίτρινη γύρη, τζάμια πιστσιλισμένα με κόμμι. Και το δέρμα μας είχε τους κύκλους του : κατάξερο, ιδρωμένο, τραχύ, ηλιοκαμένο, απαλό.

Τετάρτη 26 Ιανουαρίου 2022

Τα συστατικά της αιχμαλωσίας

 Πάρε μια αυθεντική. Εξημέρωσε την από νωρίς, κατά προτίμηση πριν αρχίσει να μιλάει ή να περπατάει. Υπέρ-κοινωνικοποίησε την σε ακραίο βαθμό. Κάνε την να πεινάει για την άγρια ψυχή της. Απομάκρυνε την από τα βάσανα και τις ελευθερίες των άλλων ώστε να μην έχει μέτρο σύγκρισης. Δείξε της μια μόνο οπτική γωνία. Παράτησε τη στερημένη (ή παγωμένη ή διψασμένη), να τη βλέπουν όλοι γύρω της, μα κανένας να μη μιλάει. Κάνε τη να μη δίνει σημασία στο σώμα της, ώστε να σπάσει η σχέση της με αυτό. Άφησε την ελεύθερη σε ένα περιβάλλον όπου μπορεί να κάνει κατάχρηση όλων όσων της ήταν μέχρι πρότινος απαγορευμένα, πράγματα συναρπαστικά και επικίνδυνα. Δώσε της φίλους εξίσου στερημένους, που την ενθαρρύνουν στις ακραίες συμπεριφορές της. Αδιαφόρησε εντελώς για το τραυματισμένο της ένστικτο αυτοπροστασίας. Άφησε δίπλα της την υπόνοια του Θανάτου, ως συνέπεια των υπερβολών της (ελάχιστο φαγητό, υπερβολικό φαγητό, ναρκωτικά, ελάχιστος ύπνος, υπερβολικός ύπνος κ.λπ.)  . Παράτησε τη να παλεύει να αποκαταστήσει την περσόνα του "καλού κοριτσιού" και να το πετυχαίνει, αλλά μόνο σποραδικά. Και τέλος άφησε τη να ξανακυλήσει σε ακρότητες σωματικές και ψυχικές, που θα την εξοντώσουν είτε αυτές καθαυτές είτε η κατάχρηση τους (αλκοόλ, σεξ, μανίες, υποχωρήσεις, άσκηση εξουσίας κ.λπ.). Τώρα είναι παγιδευμένη. Αντίστρεψε τη διαδικασία και θα μάθει να είναι ελεύθερη. Γιάτρεψε τα ένστικτα της και θα γίνει και πάλι δυνατή.