Δευτεροπαθής ανδρικός υπογοναδισμός λόγω λήψης ανδρογόνων (3)

Εξωγενής τεστοστερόνη και αναβολικά
Η τεστοστερόνη σε αυξημένα επίπεδα αυξάνει τη μυική μάζα, καίει το λίπος και αυξάνει την αντοχή σε υγιείς ευγοναδικούς άνδρες. Οι επιδράσεις είναι γραμμικές σε σχέση με τα επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα. Παρόμοια αποτελέσματα έχουμε και με συνθετικά ανδρογόνα
Η χρήση εξωγενώς αναβολικών προκαλεί υπογοναδοτροπικό υπογοναδισμό ασκώντας αρνητικό  feedback και στον υποθάλαμο (έκλυση GnRH) και στην υπόφυση (έκλυση LH και FSH)
Το αποτέλεσμα είναι ατροφία όρχεων και μειωμένη σπερματογέννεση (infertility) . Η φυσιολογική σπερματογέννεση σημαίνει ενδο/ορχικά επίπεδα τεστοστερόνης 30 φορές περισσότερα από τα επίπεδα στον ορρό. Η εξωγενής χορήγηση δεν επιτρέπει αυτή τη συγκέντρωση τεστοστερόνης ενδο/ορχικά, αντίθετα μειώνει τα επίπεδα της λόγω καταστολής της LH
Η διάρκεια της καταστολής ποικίλλει ανάλογα με το άτομο. Στους περισσότερους χρήστες ο άξονας επανέρχεται μέσα σε λίγες εβδομάδες έως μήνες, σε κάποιους > 1 έτος . Οι νεαρότεροι άνδρες ανακάμπτουν πιό γρήγορα. Βεβαίως πολλοί από τους χρήστες λαμβάνουν ένα  ‘cocktail’ συνθετικών ανδρογόνων, με διάφορους τρόπους χορήγησης και η ανησυχία του ενδοκρινολόγου σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι η πιθανή πρωτοπαθής ανεπάρκεια του όρχι λόγω άμεσης τοξικής δράσης
Αντιμετώπιση του υπογοναδισμού
hCG σε φυσική ή ανασυνδυασμένη μορφή, συνδέεται στον υποδοχέα LH, έχει μεγάλο χρόνο ημίσειας ζωής, αυξάνει την έκκριση τεστοστερόνης από τα κύτταρα Leydig και τα επίπεδα τεστοστερόνης και στον ορρό και ενδο/ορχικά. Οι ιατρικές ενδείξεις για χρήση hCG σε άνδρα είναι ανεπάρκεια τεστοστερόνης και ή/πρόκληση σπερματογέννεσης (μαζί με FSH σε δεύτερο χρόνο) και σε υπογοναδοτροπική καθυστέρηση εφηβείας
SERMS (κλομιφαίνη, ταμοξιφαίνη, ραλοξιφαίνη) κινητοποιούν τις γοναδοτροπίνες στην υπόφυση μέσω αποκλεισμού του υποδοχέα Ε2 στα γοναδοτρόφα . Έχουν χρησιμοποιηθεί off-label για την θεραπεία της υπογονιμότητας και τη γυναικομαστίας στον άνδρα. Κλινική ένδειξη είναι η σπάνια περίπτωση καρκίνου μαστού στον άνδρα. Παρά τα ελπιδοφόρα δεδομένα (ιδιαίτερα για την ενκλομιφαίνη) δεν έχει λάβει έγκριση για τον υπογοναδοτροφικό υπογοναδισμό που σχετίζεται με παχυσαρκία
Οι αναστολείς αρωματάσης όπως η αναστροζόλη αναστέλλουν την μετατροπή ανδρογόνων σε οιστρογόνα. Χρησιμοποιούνται στη θεραπεία του καρκίνου του μαστού και στον άνδρα για την αντιμετώπιση γυναικομαστίας που οφείλεται σε αυξημένα επίπεδα Ε2. Έχουν χρησιμοποιηθεί για ιδιοπαθή υπογονιμότητα σε παχύσαρκους άνδρες με αποτελέσματα ανάμικτα. Η κύρια ανησυχία σε παρατεταμένη χρήση είναι οστεοπενία/οστεοπόρωση. Δεν υπάρχει ισχυρή ένδειξη για την αποτελεσματικότητα τους
Επομένως: η θεραπεία του υπογοναδισμού με τά αναβολικά έχει μελετηθεί ανεπαρκώς και οι κλινικοί γιατροί έχουν περιορισμένη εμπειρία . Οι χρήστες αναβολικών δίνουν μεγαλύτερη βάση σε "online εμπειρογνώμονες χρήστες" και τα ανωτέρω φάρμακα χρησιμοποιούνται συχνά. Όμως η παθοφυσιολογία του υπογοναδισμού των χρηστών είναι πολύπλοκη (ενδοκρινική διαταραχή και άμεση τοξικότητα στους όρχεις)
Συνιστάται διακοπή των αναβολικών και παρακολούθηση σπερμοδιαγράμματος . Εφ' όσον δεν υπάρχει ανάκαμψη χρησιμοποιούμε τα ανωτέρω φάρμακα χωρίς να έχουμε ισχυρά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια τους. Διασφαλίζουμε ότι ο ασθενής είναι καλά ενημερωμένος

Δευτεροπαθής ανδρικός υπογοναδισμός λόγω λήψης ανδρογόνων (2)

Πληροφορίες διαθέσιμες στο Διαδίκτυο
Υπάρχουν forums και blogs που διαθέτουν σκευάσματα χωρίς ιατρική συνταγή. Υπάρχουν αναφορές και συμβουλές από μη εξακριβωμένες πηγές. Υπάρχουν πληροφορίες για τον τρόπο λήψης, τον μηχανισμό δράσης, το κόστος, όπως και σύγκριση της αποτελεσματικότητας. Επίσης προσφέρονται συμπληρώματα, βιταμίνες (κυρίως D), μέταλλα (κυρίως ψευδάργυρος), αμινοξέα, φυτικά εκχυλίσματα, L-καρνιτίνη και διάφοροι τρόποι γρήγορης αποκατάστασης του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-όρχεων. Η σκέψη πίσω από τις διαφορετικές τακτικές είναι η γρήγορη αποκατάσταση του άξονα, αλλά χωρίς απώλεια μυικής μάζας ή συμπτώματα χαμηλής τεστοστερόνης (στυτική δυσλειτουργία, απώλεια libido, κακή διάθεση). Οι περισσότεροι χρήστες αγνοούν τα δυνητικά μόνιμα αποτελέσματα στον αριθμό και την ποιότητα των σπερματοζωαρίων (κακή κινητικότητα και κακή μορφολογία)
Μέθοδοι αποφυγής υπογοναδισμού
Κυκλική λήψη:μέθοδος που προτείνεται από sites. Περίοδοι λήψης αναβολικών και διαστήματα διακοπής με στόχο να μειωθούν οι παρενέργειες και να ανακάμψει ο άξονας. Οι χρήστες συνήθως χρησιμοποιούν τα στεροειδή ανα 6-12 εβδομάδες
Μη ανδρογονικά φάρμακα: hCG, SERMs (κλομιφαίνη, τορεμιφαίνη, ταμοξιφαίνη, ραλοξιφαίνη) ή αναστολείς αρωματάσης (αναστροζόλη, λετροζόλη, εξεμεστάνη) και ανθρώπεια εμμηνοπαυσιακή γοναδοτροπίνη (hMG) στα μεσοδιαστήματα διακοπής
Για την hCG αναφέρονται δύο τρόποι χορήγησης. Ο ένας με ενέσεις κατά τη διάρκεια χρήσης των αναβολικών με σκοπό να διατηρηθεί ο όγκος και η λειτουργία των όρχεων. Ο δεύτερος μετά τη διακοπή των αναβολικών και εφ' όσον τα επίπεδα τους στο αίμα είναι χαμηλά που σημαίνει αρκετές εβδομάδες μετά την τελευταία δόση λόγω της βραδείας ημίσειας ζωής πολλών στεροειδών. Ή χρήση της hCG αντιστρέφει την ατροφία των όρχεων αλλά δεν αποκαθιστά την υποθαλαμική βλάβη και έτσι χρησιμοποιείται για μικρά χρονικά διαστήματα. Τα σχήματα που προτείνονται είναι 250 IU/2η ημέρα ταυτόχρονα με τη χρήση αναβολικών ή μετά την διακοπή τους 2500 IU/2η ημέρα για μία εβδομάδα (και πολλές άλλες παραλλαγές). Οι υψηλές δόσεις κρύβουν τον κίνδυνο απευαισθητοποίησης των κυττάρων Leydig να παράγουν τεστοστερόνη σαν απάντηση στην hCG 
SERMS και αναστολείς αρωματάσης: διαγείρουν την έκκριση γοναδοτροπινών από την υπόφυση και την παραγωγή τεστοστερόνης (Τ) από τους όρχεις, μέσω αναστολής του αρνητικού feedback στον υποθάλαμο. Τα οιστρογόνα (Ε2) είναι η κυρίαρχη ορμόνη για feedback-αναστολή των γοναδοτροπινών ακόμα και στον άνδρα. Παράγεται με αρωματοποίηση από την τεστοστερόνη τοπικά και συστηματικά (κυρίως στο λίπος), αλλά ο λόγος Ε2/Τ επίσης αυξάνει σε αυξημένα επίπεδα LH (πχ Klinefelter) ή σε υπερδιέγαρση με hCG. Η τεστοστερόνη και άλλα αναβολικά που αρωματοποιούνται μετατρέπονται σε οιστραδιόλη ή άλλους οιστρογονικούς αγωνιστές
Άνδρες που χρησιμοποιούν υψηλές δόσεις αναβολικών μπορούν να πετύχουν κυκλοφορούντα επίπεδα οιστραδιόλης παρόμοια με γυναίκας σε αναπαραγωγική ηλικία
Οι χρήστες κλομιφαίνης προτείνουν κυκλική χρήση μετά το πέρας της θεραπείας με αναβολικά. Η δόση είναι 25-150 mg/ημέρα για αρκετές εβδομάδες (μέχρι τα επίπεδα των ανδρογόνων ορρού να επιστρέψουν σε φυσιολογικά όρια)
Η ταμοξιφαίνη αντιμετωπίζει κυρίως την γυναικομαστία. Μπορεί να προκαλέσει θολή όραση, ζάλη, κεφαλαλγία και μειωμένη libido. Mε ισοδύναμα αποτελέσματα προτείνονται και η ραλοξιφαίνη και η τορεμιφαίνη
Οι αναστολείς αρωματάσης (αναστροζόλη, λετροζόλη και εξεμεστάνη) υποστηρίζονται από τους χρήστες που έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες απο τους SERMS. Tα φάρμακα αυτά μειώνουν πολύ τα επίπεδα οιστραδιόλης με αποτέλεσμα αρθραλγίες 

Δευτεροπαθής υπογοναδισμός λόγω λήψης ανδρογόνων (1)

Τα ανδρογόνα και ο υπογοναδισμός που προκαλείται από αναβολικά (anabolic steroid-induced hypogonadism-ASIH) δεν περιορίζεται πλέον σε επαγγελματίες αθλητές. Αυξάνεται και μεταξύ των νέων ανδρών και των εφήβων. Ο κύριος τρόπος που τα προμηθεύονται είναι το Διαδίκτυο, όπου υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός sites για την αγορά και χρησιμοποίηση αυτών των προϊόντων όπου η ποιότητα και η ακρίβεια των πληροφοριών είναι μεταβλητή και λείπουν τα επιστημονικά δεδομένα
Τα αναβολικά στεροειδή (ΑΣ) είναι τα συνηθέστερα και πιό σοβαρά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση των επιδόσεων στον αθλητισμό και τη φυσική εμφάνιση. Ποσοστό >50% των χρηστών δεν αποκαλύπτει τη χρήση τους
Τα ΑΣ είναι μία ομάδα ορμονών που περιλαμβάνει την φυσική τεστοστερόνη (Τ)- τη βασική ανδρική ορμόνη και τα παράγωγα της. Αναβολικά ονομάζονται λόγω της επίδρασης τους στο μυικό σύστημα και ανδρογόνα λόγω υποστήριξης των αρσενικών χαρακτηριστικών του φύλου. Το κύριο κίνητρο για τη χρήση τους είναι η αναβολική τους επίδραση. Οι χρήστες προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες όπως π.χ. η γυναικομαστία και ο υπογοναδισμός
Αν και όλες οι δράσεις των ΑΣ γίνονται μέσω του υποδοχέα ανδρογόνων υπάρχει διαφοροποίηση αναβολικής/ανδρογόνας δράσης όπου συμμετέχουν συν/ενεργοποιητές και μεταγραφικοί παράγοντες
Πολλοί χρήστες λαμβάνουν φυσική Τ παράλληλα με νανδρολόλη (ισχυρή αναβολική, μικρότερη ανδρογονική δράση). Τα σκευάσματα λαμβάνονται από του στόματος, διαδερμικά και ενδομυικά που είναι και ο πιο δημοφιλής τρόπος
Σε λήψη εξωγενώς ΑΣ καταστέλλεται με οξύ τρόπο η μέσω γοναδοτροπίνης ενδογενής  παραγωγή ανδρογόνων. Η καταστολή είναι δοσο/εξαρτώμενη. Ο υπογοναδοτροπικός υπογοναδισμός που προκύπτει επιμένει και μετά τη διακοπή των σκευασμάτων (καταστολή άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-όρχεων)
Η διάρκεια και η σοβαρότητα της καταστολής είναι εξαιρετικά μεταβλητή και εξαρτάται από την δόση, την διάρκεια λήψης και το σκεύασμα που έχει χρησιμοποιηθεί. Σε αναδρομική μελέτη έχει φανεί ότι ο μέσος χρόνος ανάκαμψης του άξονα είναι 43 μήνες (1-10 χρόνια). Οι χρήστες συχνά συνεχίζουν την αγωγή και λόγω ψυχολογικής εξάρτησης και λόγω φόβου απώλειας μυικής μάζας
Επίσης συχνά προσπαθούν να εξουδετερώσουν ή να αντιστρέψουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες με θεραπευτικούς ελιγμούς χρησιμοποιώντας και πάλι το Διαδίκτυο, από όπου ζητούν πληροφορίες συχνά ανώνυμα. Τα συνήθη σκευάσματα που χρησιμοποιούνται είναι στεροειδή ή γλυκοπρωτεϊνικές ορμόνες όπως η ανθρώπεια χοριακή γοναδοτροπίνη (hCG), επιλεκτικοί ρυθμιστικές του υποδοχέα των οιστρογόνων (SERMs) και αναστολείς αρωματάσης. Οι χρήστες με τα σκευάσματα αυτά προσπαθούν να αποκαταστήσουν την ενδογενή παραγωγή τεστοστερόνης, τον όγκο των όρχεων (μειωμένος) και την υπογονιμότητα λόγω μειωμένου αριθμού σπερματοζωαρίων