Τα εφτά φεγγάρια του Μάαλι Αλμεϊντα

 Γεννήθηκες χωρίς καρδιακό παλμό και σε κράτησαν ζωντανό σε μια θερμοκοιτίδα. Και, ακόμα και σαν έμβρυο που μόλις είχε βγει απ΄το νερό, ήξερες τι ήθελε ν΄ανακαλύψει ο Βούδας όταν κάθισε κάτω απ΄τα δένδρα. Καλύτερα να μην ξαναγεννηθείς. Καλύτερα να μην κάνεις ποτέ αυτό τον κόπο. Θα έπρεπε να είχες ακολουθήσει το ένστικτο σου και να τα είχες τινάξει στο κουτί που μέσα του γεννήθηκες. Όμως δεν το έκανες.

Κι έτσι παρατούσες κάθε παιχνίδι που σε έβαζαν να παίξεις. Δύο εβδομάδες σκάκι, ένα μήνα στα λυκόπουλα, τρία λεπτά στο ράγκμπι. Τελείωσες το σχολείο με μια απέχθεια για ομάδες και παιχνίδια και τους ηλίθιους που τα εκτιμούσαν. Παράτησες τα μαθήματα τέχνης και τις πωλήσεις ασφαλειών και τις μεταπτυχιακές σπουδές. Το καθένα ένα παιχνίδι που βαριόσουνα να παίξεις. Ξέκοψες απ' όλους όσοι σε είδαν ποτέ γυμνό. Εγκατέλειψες όλες τις υποθέσεις για τις οποίες πάλεψες ποτέ. Κι έκανες πολλά πράγματα για τα οποία δεν μπορείς να μιλήσεις σε κανέναν

                                                                                     Shehan Karunatilaka

Η πλεξούδα

 Είναι η αρχή μιας ιστορίας, μιας ιστορίας καινούριας κάθε φορά, που απ' τα δάχτυλα μου παίρνει σάρκα και οστά

Πρώτα η βάση. Η δομή πρέπει να είναι στέρεα για να κρατήσει το σύνολο. Μετάξι η βαμβάκι, για την πόλη ή την σκηνή. Όλα είναι σχετικά. Το βαμβάκι είναι πιο ανθεκτικό το μετάξι πιο φίνο και διακριτικό. Χρειάζεται σφυρί και μερικά καρφιά και κυρίως κάθε κίνηση να γίνεται απαλά.

Έπειτα η πλέξη. Αυτό είναι το καλύτερο μου. Μπροστά στον αργαλειό μου τρεις δέσμες νάυλον απλωμένες. Πιάνω τα νήματα απ' τη δέσμη, τρία, τρία. Πρέπει να δέσουν μεταξύ τους δίχως να σπάσουν. Κι ύστερα πάλι απ' την αρχή χιλιάδες φορές.

Μ' αρέσουν οι ώρες αυτές, οι μοναχικές, οι ώρες που τα χέρια μου χορεύουν. Ένα παράξενο μπαλέτο, τα δάχτυλα μου. Γράφουν μια ιστορία με πλεξούδες και υφάδια. Μια ιστορία που είναι δική μου.

Μα που ωστόσο δε μου ανήκει.

                                                                                             Λετίσια Κολομπάνι

                                                                                          Ραντεβού τον Σεπτέμβριο

Χρόνια Πολλά

 Οι αρχαίου Έλληνες έφτιαχναν κέικ ή μάλλον ψωμί ανακατεμένο με μέλι και ξηρούς καρπούς στα γενέθλια τους. "Το πλακούς". Ετοίμαζαν επίσης "σατούρα" ένα επίπεδο βαρύ κέικ προς τιμήν της θεάς Αρτέμιδας. Τα αναμμένα κεριά επάνω στο γλυκό συμβόλιζαν τα αστέρια και το φεγγάρι. Σβήνοντας τα πίστευαν ότι ο καπνός μεταφέρει τις ευχές στους Θεούς. Δίνονταν δώρα σε όσους γιόρταζαν για να απαλλαγούν από τα κακά πνεύματα. Χρησιμοποιούσαν επίσης θορυβώδεις συσκευές για να τρομάζουνε τα κακά πνεύματα. 

Γενέθλια ευχή : Ω κορυφαία Θεά των γεννήσεων Ακραία Άρτεμη δέξου αυτόν το σεμνό ύμνο και χάρισε την ευλογία σου σε αυτόν που γιορτάζει. Εσύ που δίνεις το τέλειο δώρο , Ανυσιδώρα, χάρισε δώρα υγείας, ευδαιμονίας, πνευματικής και υλικής ανάπτυξης, χαράς, ευθυμίας, και κάθε άλλου ψυχικού ή υλικού δώρου που εσύ κρίνεις, για την αρετοδρομία της ύπαρξης. Στάσου βοηθός της ύπαρξης τούτης και Ευπλόκαμος, στρώνοντας άριστους δρόμους αρετής που οδηγούν σε έπαθλα αιώνια, ώστε η ψυχή να ομοιάζει την Ευστέφανη χάρη σου. Καθαρή Θεά, κράτα αμόλυντη την ψυχή από κάθε κακό. Μεγαλώνυμη και Ολβιόμοιρη Θεά χάρισε την μέγιστη ευτυχία της μοίρας. Ως Περασία βοήθησε τη σκέψη να οδεύει ασφαλής από τις αναζητήσεις της. Σόφρων, χάρισε υγιή σκέψη. Σεμνή Θεά δώρισε την σπουδαιότητα και τον σεβασμό σε τούτη την ύπαρξη.

Νευρογέννεση

 Ο μεταβολισμός έχει αναδειχθεί ως βασικός ρυθμιστής της συμπεριφοράς των βλαστοκυττάρων. Τα μιτοχόνδρια είναι σημαντικά μεταβολικά οργανίδια ,σημαντικά για τα διαφοροποιημένα κύτταρα, ωστόσο θεωρούνται λιγότερο σημαντικά από τα βλαστοκύτταρα. Έχει μελετηθεί ο ρόλος του μιτοχονδριακού μεταβολισμού σε νευρικά βλαστοκύτταρα ποντικού και ανθρώπου (NSCs) στον εγκέφαλο του εμβρύου και του ενήλικα.

Σημασία των NSCs σε φυσιολογικές και παθολογικές καταστάσεις : Ο εγκέφαλος αποτελείται από δισεκατομμύρια κύτταρα, τα οποία σχεδόν όλα προέρχονται από NSC. Τα NSC πολλαπλασιάζονται και αυξάνονται σε διαφοροποιημένους απογόνους που μπορούν να δημιουργήσουν νευρώνες, αστροκύτταρα και ολιγοδενδροκύτταρα. Το κύριο κύμα νευρογένεσης, η παραγωγή νέων νευρώνων από NSCs, εμφανίζεται με ενορχηστρωμένο τρόπο κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης του εγκεφάλου, δημιουργώντας τους νευρώνες που θα χρησιμοποιηθούν παντού. Όταν τα NSC και η νευρογένεση δεν λειτουργούν σωστά σε αυτό το στάδιο, μπορεί να προκύψει σοβαρή βλάβη του εγκεφάλου ή πρόωρος θάνατος. Μοριακές και γενετικές αλλοιώσεις, που οδηγούν σε υπερβολικό πολλαπλασιασμό των NSC ή πρόωρη διαφοροποίηση σε νευρώνες, προκαλούν νευροαναπτυξιακές διαταραχές που χαρακτηρίζονται τόσο από νοητικές όσο και/ή κινητικές αναπηρίες. Η νευρογένεση μειώνεται μετά την εμβρυϊκή ανάπτυξη, αλλά δεν σταματά εντελώς. Οι νεογέννητοι νευρώνες που δημιουργούνται μεταγεννητικά, κατά την ενηλικίωση ή ακόμα και σε μεγάλη ηλικία, είναι σε θέση να εισχωρούν στο υπάρχον νευρωνικό κύκλωμα και μπορούν να επηρεάσουν ορισμένους τύπους μάθησης και μνήμης, όπως καθώς επίσης συμβάλλουν στη ρύθμιση της διάθεσης. Ωστόσο, ενώ η ενσωμάτωση νέων νευρώνων συμβάλλει στην κωδικοποίηση της μνήμης, μπορεί επίσης να προάγει την απώλεια μνήμης με την αναδιαμόρφωση του υπάρχοντος κυκλώματος, ειδικά κατά τη βρεφική ηλικία, όταν η παραγωγή νέων νευρώνων είναι ακόμα υψηλή.

Ενώ η πρώιμη μεταγεννητική νευρογένεση είναι συχνή, η νευρογένεση των ενηλίκων μειώνεται δραματικά και κατά τη διάρκεια της γήρανσης και αυτή η μείωση είναι πιο σοβαρή στο πλαίσιο των νευροεκφυλιστικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της νόσου του Αλτσχάιμερ . Αυτή η συσχέτιση έχει πυροδοτήσει την ελπίδα ότι η αύξησης της νευρογένεσησ μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα στο πλαίσιο της νόσου του Αλτσχάιμερ. Αρκετές μελέτες σε ποντίκια, χρησιμοποιώντας γενετική ενίσχυση της νευρογένεσης, υποδηλώνουν ότι αυτό είναι πράγματι μια πιθανότητα ανοιχτή δημιουργώντας πιθανές νέες θεραπευτικές οδούς που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση του εγκεφάλου.

Φαιοχρωμοκύττωμα/Παραγαγγλίωμα

 Το φαιοχρωμοκύτωμα και το παραγαγγλίωμα (PPGL) απαιτούν έγκαιρη εξέταση και αποτελεσματική διάγνωση και θεραπεία. Η κατάλληλη βιοχημική εξέταση είναι το κλειδί για τη διάγνωση. Η πρόοδος στην κατανόηση του μεταβολισμού των κατεχολαμινών έχει διευκρινίσει γιατί οι μετρήσεις των μεταβολιτών της Ο-μεθυλιωμένης κατεχολαμίνης αντί των ίδιων των κατεχολαμινών είναι σημαντικές για την αποτελεσματική διάγνωση. Αυτοί οι μεταβολίτες, η νορμετανεφρίνη και η μετανεφρίνη, που παράγονται αντίστοιχα από νορεπινεφρίνη και επινεφρίνη, μπορούν να μετρηθούν στο πλάσμα ή στα ούρα. Πρόσθετες μετρήσεις της μεθοξυτυραμίνης του πλάσματος μπορεί να είναι σημαντικές για ορισμένους όγκους, όπως τα παραγαγγλιώματα, και για την παρακολούθηση ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο μεταστατικής νόσου. Οι σύγχρονες βιοχημικές δοκιμές κάνουν τώρα τη διάγνωση της PPGL σχετικά απλή. Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη διαδικασία θα πρέπει να καταστήσει δυνατή τη βελτίωση αυτών των προόδων.

. Ο βιοχημικός έλεγχος του φαιοχρωμοκυτώματος και του παραγαγγλιώματος (PPGL) εξαρτάται κυρίως από τις μετρήσεις των μετανεφρινών στο πλάσμα ή στα ούρα, οι ελεύθερες μορφές των οποίων παράγονται μέσα στα καρκινικά κύτταρα συνεχώς και ανεξάρτητα από την έκκριση κατεχολαμινών όγκου.

. Η συμπερίληψη των μετρήσεων της ελεύθερης μεθοξυτυραμίνης στο πλαίσιο του πλάσματος είναι χρήσιμη για την ανίχνευση όγκων που παράγουν ντοπαμίνη, ενώ οι μετρήσεις της ντοπαμίνης ή της μεθοξυτυραμίνης στα ούρα είναι λιγότερο χρήσιμες, καθώς οι αναλυόμενες ουσίες στα ούρα προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από πηγές ανεξάρτητες από τις αμίνες που κυκλοφορούν 

. Η παρακολούθηση των θετικών αποτελεσμάτων των δοκιμών, συμπεριλαμβανομένης της επαναλαμβανόμενης δοκιμής, της χρήσης της δοκιμασίας καταστολής της κλονιδίνης ή της απόφασης να προχωρήσουμε σε απεικονιστικές μελέτες ή/και χειρουργική επέμβαση εξαρτάται από τις εκτιμήσεις της πιθανότητας νόσου μετά τη δοκιμή και την κλινική εικόνα των ασθενών 

. Τα θετικά αποτελέσματα μετανεφρινών και μεθοξυτυραμίνης μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την πρόβλεψη πιθανού μεγέθους, θέσης επινεφριδίων έναντι εξω-επινεφριδιακών εντοπίσεων, υποκείμενων μεταλλάξεων ή ακόμα και μεταστατικής συμμετοχής ενός ύποπτου όγκου που παράγει κατεχολαμίνες 

Ελαιόλαδο

 Στο βιβλίο του "Διαιτητική και Θεραπευτική" γράφει ο Ιπποκράτης για το λάδι : "Το χειμώνα το λάδι ευνοεί την ανάπτυξη, εμποδίζει την ψυχρότητα να απομακρυνθεί από το σώμα. Το καλοκαίρι με την παραγωγή λιώνει τη σάρκα. Η εντριβή με λάδι και νερό μαλακώνει το σώμα" Επίσης γίνεται αναφορά επάλειψης ρούχων με λάδι για θεραπευτικούς σκοπούς.

Με ζεστό ελαιόλαδο αλείφονταν οι γυναίκες που απέβαλαν, κυρίως σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, ενώ σε μητρορραγία έπαιρναν ένα μείγμα από βρασμένα φύλλα αγριελιάς με ξύδι. Για να διευκολύνουν τον τοκετό υπήρχε παρασκεύασμα από ρετσίνι τερμίνθου (κοκορεβυθιάς) με μέλι και λάδι. Επίσης στο χρησιμοποιούσαν σε πυρετό, μικρές πληγές, αποστήματα, ερεθισμένα ούλα και για την λευκότητα των δοντιών.

Στην αρχαία θεραπευτική το εκλεκτότερο ήταν το λάδι της αγριελιάς, το οποίο ήταν σπάνιο. Είναι το λάδι που παίρνουμε όταν η ελιά είναι ακόμα άγουρη. Στα ιερά του Ασκληπιού χρησιμοποιούσαν το λάδι για αλοιφές και ιάματα. Επίσης ροφήματα από φύλλα και άνθη ελιάς για τα ερεθισμένα μάτια αλλά και για το έλκος του στομάχου.

Ως μέσο καλλωπισμού προοριζόταν για ατομική καθαριότητα, αρωματισμένο με βότανα και αρωματικά φυτά. Το χρησιμοποιούσαν οι αθλητές για επάλειψη μυών και για την καθαριότητα τους και μετά την επάλειψη το απομάκρυναν με τη "στλεγγίδα" ένα ειδικό εργαλείο που απομάκρυνε επίσης ιδρώτα και σκόνη.

Ο Δημόκριτος έλεγε ότι μπορεί να είναι κανείς υγιής "μουσκεύοντας το εσωτερικό με μέλι και το εξωτερικό με λάδι".

Ο στρατηγός Αννίβας μέσα στο χειμώνα στις όχθες του ποταμού Τρεβία διέταξε τους στρατιώτες του πριν τη μάχη, αφού φάνε καλά να τριφτούν στη συνέχεια με ελαιόλαδο.

Στην Ιλιάδα ο Οδυσσέας με τον Διομήδη πλένονται πρώτα με ζεστό νερό κι αμέσως μετά αλείφονται με λάδι. Στην Οδύσσεια παρακολουθούμε το λουτρό του Τηλέμαχου όπου αφού τον έπλυναν, άλειψαν το σώμα του με ελαιόλαδο.

Σε άλλες πηγές διαβάζουμε ότι οι Έλληνες άλειφαν με λάδι τις χαίτες των αλόγων τους, αλλά και τα δικά τους μαλλιά, κυρίως οι γυναίκες. Στις "Εκκλησιάζουσες " του Αριστοφάνη μια νεαρή γυναίκα ζητάει από μια άλλη να πλησιάσει και να μυρίσει τα μαλλιά της που μόλις είχε αλείψει με ελαιόλαδο.

Τιρζεπατίδη και παχυσαρκία

Το GLP-1 εκκρίνεται κυρίως από τα κύτταρα L που βρίσκονται στον ειλεό και το κόλον ως απόκριση στην πρόσληψη τροφής. Η εξωγενής έγχυση GLP-1 προκαλεί πολλαπλές δράσεις μείωσης της γλυκόζης  όπως διέγερση της επαγόμενης από τη γλυκόζη έκκριση ινσουλίνης, καθυστέρηση στην γαστρική κένωση και αναστολή της έκκρισης γλυκαγόνης σε υγιή άτομα καθώς και σε άτομα με ΣΔ2. Επιπλέον, η εξωγενής έγχυση GLP-1 έχει ως αποτέλεσμα μειωμένη πρόσληψη τροφής και όρεξη χωρίς άμεσες αλλαγές στην ενεργειακή δαπάνη.

Από την άλλη πλευρά, το GIP είναι ένα πεπτίδιο που εκκρίνεται από κύτταρα Κ στο δωδεκαδάκτυλο και τη νήστιδα ως απόκριση στην πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Σε άτομα χωρίς διαβήτη, το GIP διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης αλλά δεν αλλάζει την απελευθέρωση γλυκαγόνης κατά την υπεργλυκαιμία, ενώ αυξάνει την έκκριση γλυκαγόνης χωρίς να επηρεάζει την έκκριση ινσουλίνης κατά τη διάρκεια της υπογλυκαιμίας. Άλλες δράσεις του GIP περιλαμβάνουν αυξημένη λιπογένεση και ενίσχυση της ικανότητας ρύθμισης των λιπιδίων του λευκού λιπώδους ιστού, μείωση της ναυτίας και αναστολή της οστικής απορρόφησης . Προκλινικές μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι ο αγωνιστής του υποδοχέα GIP μειώνει το σωματικό βάρος μέσω της μείωσης της πρόσληψης τροφής .

  Το Tirzepatide, γνωστό ως «twincretin», είναι «πρώτης κατηγορίας» και ο μοναδικός αγωνιστής υποδοχέα διπλού τύπου γλυκαγόνης (GLP-1) και ινσουλινοτροπικού πεπτιδίου (GIP) που μπορεί να μειώσει σημαντικά το γλυκαιμικό επίπεδο και βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, καθώς και  επιδρά στο σωματικό βάρος με μείωση > 20% και βελτιώνειη το μεταβολισμό των λιπιδίων. Αυτό το νέο αντιδιαβητικό φάρμακο είναι ένα συνθετικό πεπτιδικό ανάλογο της ανθρώπινης ορμόνης GIP με συνδεδεμένο τμήμα λιπαρού διοξέος C20, το οποίο, μέσω της τεχνολογίας ακυλίωσης, μπορεί να συνδεθεί με τη λευκωματίνη που παρέχει μια δόση του φαρμάκου, μέσω υποδόριας ένεσης, μία φορά την εβδομάδα, με χρόνο ημιζωής περίπου πέντε ημερών. Το Tirzepatide, που αναπτύχθηκε από την Eli Lilly, εγκρίθηκε, με την επωνυμία Mounjaro, από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών τον Μάιο του 2022. Αυτό ξεκίνησε την εποχή του «twincretin» των εξαιρετικά σημαντικών και ελκυστικών διπλών θεραπευτικών επιλογών για τον διαβήτη και την παχυσαρκία, καθώς και ως προηγμένη διαχείριση στενά συνδεδεμένων καρδιομεταβολικών ρυθμίσεων, που αποτελούν την κύρια αιτία νοσηρότητας, αναπηρίας και θνησιμότητας παγκοσμίως.

Η τιρζεπατίδη είναι ένα πεπτιδικό μόριο που παράγεται συνθετικά και δρα τόσο στους υποδοχείς GIP όσο και στους υποδοχείς GLP-1 ως αγωνιστής υποδοχέα. Λόγω αυτής της μοναδικής ιδιότητας διπλής δραστηριότητας, αναφέρεται και ως «twincretin». Η υποδόρια χορήγηση μία φορά την εβδομάδα είναι επαρκής, καθώς έχει χρόνο ημιζωής περίπου 5 ημερών. Έχει σημαντικά καλύτερη θεραπευτική αποτελεσματικότητα από τα τρέχοντα φάρμακα. Είναι πολλά υποσχόμενα τα αποτελέσματα όσον αφορά τη μείωση της HbA1c και τη μείωση του σωματικού βάρους σε κλινικές δοκιμές φάσης 1 και φάσης 2. Η USFDA έχει εγκρίνει την tirzepatide με την επωνυμία Mounjaro, η οποία έχει γίνει ένας επαναστατικός παράγοντας για τη διαχείριση και τη θεραπεία του T2D και την επίτευξη απώλειας βάρους . Η συμμόρφωση του ασθενούς και η τήρηση της δόσης ευνοούνται επίσης, καθώς έχει το πλεονέκτημα της χορήγησης δόσης μία φορά την εβδομάδα.

Πολλαπλές ορμόνες του εντέρου υποβάλλονται σε κλινικές δοκιμές πρώιμης φάσης σε συνδυασμό με το GLP-1 (ως διπλοί ή τριπλοί αγωνιστές) ως πιθανές θεραπείες για την παχυσαρκία και τον ΣΔ . Το γλυκαγόνο, ένα πεπτίδιο που εκκρίνεται από τα α-κύτταρα του παγκρέατος, το οποίο αυξάνει τη γλυκόζη στο αίμα, αλλά επίσης μειώνει την πρόσληψη ενέργειας και αυξάνει την ενεργειακή δαπάνη θα μπορούσε να συμπληρώσει και να ενισχύσει τις δράσεις της απώλειας βάρους του GLP-1. Τριπλοί αγωνιστές που δρουν στους υποδοχείς GLP-1, GIP και γλυκαγόνης (όπως LY3437943 και SAR441255) έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε προκλινικές μελέτες.

Το Tirzepatide σηματοδοτεί μια νέα εποχή στη φαρμακοθεραπεία του ΣΔ2 ή/και της παχυσαρκίας, όπου η διψήφια απώλεια βάρους και η συντήρηση μαζί με τον εξαιρετικό γλυκαιμικό έλεγχο και τη βελτιστοποίηση πολλαπλών καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου είναι εφικτές μέσω του συνδυασμού εντερικών ορμονών. Πρόσθετη έρευνα για την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης καρδιαγγειακής ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της tirzepatide καθώς και της πιθανής επίδρασής της σε άλλες καρδιομεταβολικές επιπλοκές αναμένεται τα επόμενα χρόνια για να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τη θέση της στους αλγόριθμους θεραπείας για άτομα με ΣΔ2 ή/και παχυσαρκία.