Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Δευτέρα 31 Μαρτίου 2014

Ενδοεπινεφριδιακή κορτικοτροπίνη σε άμφω μακροοζώδη υπερπλασία επινεφριδίων

Η έκκριση κορτιζόλης από τα επινεφρίδια σε ασθενείς με μακροοζώδη υπερπλασία επινεφριδίων και σύνδρομο Cushing φαίνεται ότι ρυθμίζεται από την κορτικοτροπίνη, η οποία παράγεται από έναν υποπληθυσμό στεροειδογεννετικών κυττάρων στα υπερπλαστικά επινεφρίδια. Έτσι η υπερκορτιζολαιμία που σχετίζεται με μακροοζώδη υπερπλασία επινεφριδίων φαίνεται ότι είναι κορτικοτροπίνη/εξαρτώμενη
10-20% των περιπτώσεων Cushing οφείλεται σε υπερέκκριση επινεφριδίων. Από αυτούς τους ασθενείς, σε ποσοστό <2% οφείλεται σε μακροοζώδη υπερπλασία επινεφριδίων. Η υπερέκκριση κορτιζόλης καταστέλλει την παραγωγή κορτικοτροπίνης από την υπόφυση.Η εμμένουσα υπερέκκριση κορτιζόλης παρά την καταστολή της κορτικοτροπίνης δείχνει αυτονομία έκκρισης. Τα υπερπλαστικά επινεφρίδια εκφράζουν διάφορους μεμβρανικούς υποδοχείς όπως πχ για GIP, LH, κατεχολαμίνες, σεροτονίνη και βασσοπρεσίνη
Ανάμεσα σε 30 ασθενείς με άμφω μακροοζώδη υπερπλασία επινεφριδίων και υπερκορτιζολαιμία  μελετήθηκε το messenger RNA (mRNA) που κωδικοποιεί την πρόδρομη της κορτικοτροπίνης, την προοπιομελανοκορτίνη. Ανιχνεύτηκε σε όλα τα δείγματα, και επιπλέον ανιχνεύτηκε κονβερτάση τύπου 1 που σημαίνει ότι υπάρχει τοπική μετατροπή πρόδρομης ορμόνης σε κορτικοτροπίνη. Με ανοσοιστοχημεία επιβεβαιώθηκε η παρουσία κορτικοτροπίνης στα επινεφριδιακά κύτταρα
Διάφοροι τύποι κυττάρων παράγουν κορτικοτροπίνη (πχ κύτταρα χρωμαφίνης, λεμφοκύτταρα και κορτικοτρόπα υπόφυσης). Η έκκριση κορτικοτροπίνης στα υπερπλαστικά επινεφρίδια δεν είχε σχέση με τα ανωτέρω κύτταρα αλλά με κύτταρα που είχαν χαρακτηριστικά στεροειδογεννετικών κυττάρων και τα οποία έφεραν υποδοχείς για τον στεροειδογεννετικό παράγοντα (διαφοροποίηση κυττάρων), τον υποδοχέα για HDL class B type 1 που εξασφαλίζει την παροχή χοληστερόλης για την στεροειδογέννεση, και για 17α-hydroxylase βασικό ένζυμο της στεροειδογέννεσης
Τα αντιγόνα του μείζονος συστήματος ιστοσυμβατότητας (που φυσιολογικά εκφράζονται στον φλοιό των επινεφριδίων) δεν βρέθηκαν στα κορτικοτροπίνη/θετικά κύτταρα. Αντίθετα η έκφραση του  insulin-like 3, ενός δείκτη των κυττάρων Leydig και των ωχρινικών κυττάρων, και η παρουσία κορτικοτροπίνης στα steroid-producing gonadal cells υποδηλώνει ότι η ανώμαλη έκκριση κορτικοτροπίνης μπορεί να σχετίζεται με την διαφοροποίηση των γοναδικών κυττάρων. Τα επινεφριδιακά και γοναδικά βλαστικά κύτταρα προέρχονται από τον μεσόνεφρο. Εικάζεται ότι η παρουσία gonadal-like κυττάρων στα επινεφρίδια μπορεί να προκύψει από ανώμαλη διαφοροποίηση πρόδρομων στεροειδογεννετικών κυττάρων ή από ελαττωματική μετανάστευση γοναδικών κυττάρων στη διάρκεια της εμβρυογέννεσης. Αυτή η παθολογική διαδικασία μπορεί να είναι υπέυθυνη για τα επινεφριδιακά υπολλείματα στις γονάδες (έχει τεκμηριωθεί σε όρχεις)
Το μοριακό πρόβλημα που προκαλεί μακροοζώδη υπερπλασία επινεφριδίων μπορεί να σχετίζεται και με γεννετικές και με σωματικές μεταλλάξεις. Φαίνεται ότι η κορτικοτροπίνη εκκρίνεται τοπικά-στον φλοιό των επινεφριδίων με εξοκύττωση. Από μετρήσεις που έγιναν στις επινεφριδιακές φλέβες φάνηκε ότι η έκκριση κορτικοτροπίνης αλλά και κορτιζόλης στα άτομα με μακροοζώδη υπερπλασία και Cushing είναι παλμική.Επιπλέον φαίνεται ότι η κορτικοτροπίνη διαγείρει την έκκριση κορτιζόλης με παρακρινικό μηχανισμό. Όταν χρησιμοποιήθηκε δεξαμεθαζόνη ή μιφεπριστόνη στους ασθενείς αυτούς, δεν είχαν καμμία επίδραση στην έκκριση κορτικοτροπίνης που σημαίνει ότι δεν υπάρχει feedback-μηχανισμός που να αναστέλλει την παραγωγή κορτικοτροπίνης στα υπερπλαστικά επινεφρίδια. Αντίθετα η παραγωγή της ευωδόθηκε από ρυθμιστικούς παράγοντες που κινητοποιούν υπερπλαστικούς ιστούς πχ GIP, σεροτονίνη και β-HCG
Συμπερασματικά: σε ασθενείς με μακροοζώδη υπερπλασία επινεφριδίων και σύνδρομο Cushing η παραγωγή κορτιζόλης ρυθμίζεται τόσο από ανώμαλη έκφραση μεμβρανικών υποδοχέων όσο και από την κορτικοτροπίνη που παράγεται στον φλοιό και δρα σαν τοπικός ενισχυτής των υποδοχέων αυτών
Απο παθοφυσιολογική άποψη, ο όρος  “corticotropin-independent,” φαίνεται ότι είναι αδόκιμος. Η ασθένεια φαίνεται ότι είναι αιτία πρωτοπαθούς επινεφριδιακού Cushing συνδρόμου με έκτοπη έκφραση κορτικοτροπίνης μέσα στον φλοιό. Έτσι ο όρος << άμφω μακροοζώδης υπερπλασία επινεφριδίων >> φαίνεται ότι είναι καλύτερη και ακριβέστερη περιγραφή της νόσου

Πέμπτη 27 Μαρτίου 2014

ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ

Ὁ Οὐρανός

Πρῶτα νὰ πιάσω τὰ χέρια σου
Νὰ ψηλαφίσω τὸ σφυγμό σου
Ὕστερα νὰ πᾶμε μαζὶ στὸ δάσος
Ν᾿ ἀγκαλιάσουμε τὰ μεγάλα δέντρα
Ποὺ στὸν κάθε κορμὸ ἔχουμε χαράξει
Ἐδῶ καὶ χρόνια τὰ ἱερὰ ὀνόματα
Νὰ τὰ συλλαβίσουμε μαζὶ
Νὰ τὰ μετρήσουμε ἕνα-ἕνα
Μὲ τὰ μάτια ψηλὰ στὸν οὐρανὸ σὰν προσευχή.
Τὸ δικό μας τὸ δάσος δὲν τὸ κρύβει ὁ οὐρανός.
Δὲν περνοῦν ἀπὸ δῶ ξυλοκόποι.

Τετάρτη 26 Μαρτίου 2014

Ιστορία της Κριμαίας

Το όνομα Κριμαία προέρχεται από το όνομα της πόλης Κιρίμ- ταταρική λέξη που σημαίνει λόφος
Οι αρχαίοι Έλληνες την ονόμαζαν Κριμαία Ταυρίδα και τους κατοίκους Ταύρους. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο ο Ηρακλής όργωσε αυτή τη γη με έναν τεράστιο ταύρο. Δωριείς και Ίωνες ήταν οι πρώτοι έποικοι και η περιοχή ονομάστηκε Κιμμέριος Βόσπορος
Η Κριμαία ήταν στόχος επιδρομών και κατοχής Γότθων, Ούνων, Βούλγαρων, Χαζάρων, Ρως, Βυζαντινών, Μογγόλων, Βενετών, Γενοβέζων
Ο Κριμαϊκός Πόλεμος (1853-1856) ανάγκασε τους Τατάρους να εγκαταλείψουν την Κριμαία και να καταφύγουν κυρίως στη Βουλγαρία
Οι Έλληνες της Ουκρανίας είναι αρχαιότεροι και από τους Τατάρους και από τους Σλάβους. Το κέντρο τους είναι η Μαριούπολη, λιμάνι στην Αζοφική, με 40 ελληνικά χωριά γύρω απ' αυτήν .Η ελληνική γλώσσα διδάσκεται σε εκατοντάδες παιδιά. Από τις αρχές του 6ου αιώνα η Κριμαία είναι μητρόπολη του Ελληνισμού, κυρίως στην περιοχή της Γιάλτας (λέγεται ότι το όνομα προέρχεται από τη λέξη γιαλός). Ο ελληνικός πληθυσμός της Κριμαίας ενισχύθηκε μετά το 1770, με τους πρόσφυγες που εγκατέλειψαν την Πελοπόννησο μετά τα Ορλωφικά και από τους Πόντιους της Μικράς Ασίας ως και το 1918
Μετά τη λήξη του πολέμου (1918-1920) και την επικράτηση των μπολσεβίκων η Κριμαία κυρήχτηκε Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρτατία
Στη δεκαετία του '30 οι εκκαθαρίσεις του Στάλιν θα πλήξουν τους εναπομείναντες Τατάρους και τους Έλληνες. Θα δημευτεί η περιουσία τους και θα κλείσουν τα ελληνικά σχολεία
Στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανοί ονειρεύτηκαν την επανεγκατάσταση τους στην Ανατολική Ευρώπη σε βάρος των Σλάβων. Κατέλαβαν σχεδόν όλη την Κριμαία και εγκατέστησαν γερμανό διοικητή. Οι κάτοικοι αντιστάθηκαν και κράτησαν ελεύθερη τη Σεβαστούπολη- <<Πόλη της Ρωσικής Δόξας>>
Με τη λήξη του πολέμου εκτοπίζονται και οι τελευταίοι Τάταροι-στην Κεντρική Ασία, όπως και Έλληνες, Αρμένιοι και Βούλγαροι. Η σύνθεση του πληθυσμού είναι στην πλειοψηφία Ρώσοι (53,5%) και ελέγχουν πολιτική και οικονομία. Η Κριμαία,  με την ιστορική Γιάλτα , γίνεται σημαντικό τουριστικό θέρετρο, ελεγχόμενο από Ρώσους επιχειρηματίες
Για τη Ρωσία η στρατηγική σημασία της Κριμαίας είναι αναντικατάστατη. Στα λιμάνια της εδρεύει ο στόλος της Μαύρης Θάλασσας
Η Κριμαία είναι αυτόνομη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, αλλά οι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται από την Ουκρανία. Στη Βουλή της Κριμαίας τη μεγαλύτερη δύναμη έχει ο ρωσικός συνασπισμός

Πέμπτη 20 Μαρτίου 2014

1789-1848

Σημειώθηκαν θεμελιώδεις αλλαγές
Η πρώτη ήταν δημογραφική. Ο παγκόσμιος πληθυσμός μπήκε σε μια περίοδο <<έκρηξης>> και μέσα σε εκατόν πενήντα χρόνια πολλαπλασιάστηκε. Η εκπληκτική αυτή πληθυσμιακή αύξηση ασφαλώς τόνωσε εξαιρετικά την οικονομία. Δημιούργησε περισσότερη εργατική δύναμη, κυρίως περισσότερη νεαρή εργατική δύναμη, και περισσότερους καταναλωτές. Ο κόσμος της περιόδου μας είναι πολύ νεότερος από κάθε προηγούμενο, γεμάτος παιδιά, νεαρά ζευγάρια ή άτομα στο άνθος της ηλικίας τους
Η δεύτερη σημαντικότατη αλλαγή αφορούσε τις επικοινωνίες. Ο σιδηρόδρομος ήταν ακόμα στα πρώτα του βήματα, αλλά και πριν την εμφάνιση του η βελτίωση των επικοινωνιών ήταν εκπληκτική. Πολλές χώρες σχεδόν διπλασίασαν το οδικό τους δίκτυο και κατασκευάστηκαν πολλά συστήματα καναλιών. Η συνολική χωρητικότητα του στόλου του δυτικού κόσμου υπερδιπλασιάστηκε. Τα ατμόπλοια συνέδεαν τη Βρετανία με τη Γαλλία και όργωναν πάνω κάτω τον Δούναβη. Αυξήθηκε η ταχύτητα και η μεταφορική ικανότητα και πολλαπλασιάστηκαν τα ταχυδρομικά δρομολόγια
Η τρίτη σημαντική αλλαγή ήταν στον όγκο του εμπορίου και της μετανάστευσης. Συνολικά η κίνηση ανθρώπων και εμπορευμάτων είχε αποκτήσει ταχύτητα και ορμή χιονοστιβάδας. Ανάμεσα στο 1816 και το 1850, περί τα 5.000.000 Ευρωπαίοι εγκατέλειψαν τις χώρες τους. Τα ρεύματα της εσωτερικής μετανάστευσης ήταν πολύ μεγαλύτερα. Μεταξύ του 1780 και του 1840 οι διεθνείς εμπορικές συναλλαγές του δυτικού κόσμου υπερτριπλασιάστηκαν. Με προγενέστερα κριτήρια αυτή η κίνηση ξεπερνούσε και την πιο αχαλίνωτη φαντασία
Ο ρυθμός οικονομικής και κοινωνικής αλλαγής αυξήθηκε εμφανώς και σημαντικά
Στην περίοδο αυτή είναι εξαιρετική η ανάπτυξη των τεχνών. Μια περίοδος 50 ετών που περιλαμβάνει τον Beethonen και τον Schubert ή τον  Goethe στην ωριμότητα και στα γεράματα του, τον νεαρό Dickens, τον Ντοστογιέφσκι, τον  Verdi , τον Wagner, τα τελευταία χρόνια του Mozart, και ολόκληρο σχεδόν τον Goya, τον Πούσκιν και τον Balzac. Ξεπερνάει κάθε άλλη ίσης διάρκειας περίοδο της παγκόσμιας ιστορίας. Στον μεγαλύτερο βαθμό της η εξαιρετική αυτή επιτυχία οφείλεται στην αναβίωση και την ανάπτυξη των τεχνών που είχαν απήχηση , σ' ένα εγγράματο κοινό, σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Είναι εξαιρετικά μεγάλη η διάδοση των καλλιτεχνικών επιτευγμάτων μεταξύ των εθνών. Η ρωσική λογοτεχνία και μουσική κάνουν την εμφάνιση τους ως παγκόσμια δύναμη. Εμφανίζονται αθάνατοι μυθιστοριογράφοι και μουσικοί.
Αν θέλαμε να συνοψίσουμε σε μία μόνο φράση τις σχέσεις καλλιτέχνη-κοινωνίας την εποχή αυτή, θα λέγαμε ότι η Γαλλική Επανάσταση ενέπνευσε τον καλλιτέχνη με το παράδειγμα της, η Βιομηχανική Επανάσταση με τη φρίκη της και η αστική κοινωνία, που προήλθε και από τις δύο, μετασχημάτισε την ίδια του την ύπαρξη και τους τρόπους της δημιουργίας του

Τρίτη 18 Μαρτίου 2014

Αντίσταση στην ινσουλίνη: Ζήτημα μόνο των β-κυττάρων;

Η παγκόσμια επιδημία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ 2) οφείλεται στην αντίσταση στην ινσουλίνη που επιδεινώνεται από την παχυσαρκία και την καθιστική ζωή. Τα περισσότερα άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη μπορούν να αυξήσουν την έκκριση των β-κυττάρων και να καλύψουν τις ανάγκες τους. Αν δεν καταφέρει το β-κύτταρο να ανταποκριθεί αναπτύσσεται διαβήτης
Η αύξηση της μάζας των β-κυττάρων, σαν απάντηση στην ινσουλινο/αντίσταση έχει αποδειχθεί στα τρωκτικά. Στους ανθρώπους η αύξηση μάζας έχει αποδειχθεί κατά τη διάρκεια της φυσιολογικής ανάπτυξης και σε ινσουλινο/ανθεκτικές καταστάσεις όπως η κύηση και η παχυσαρκία. Όμως η αύξηση της μάζας είναι περιορισμένη στους ανθρώπους (σε σχέση με τα τρωκτικά), έχει σχέση με την εθνική καταγωγή και παρουσιάζει εξαιρετική μεταβλητότητα
Με τις τεχνικές απεικόνισης που διαθέτουμε δεν μπορεί να μετρηθεί με ακρίβεια η μάζα του β-κυττάρου και έτσι η μελέτη σε ανθρώπους έχει σημαντικούς περιορισμούς
Έγινε μελέτη της λειτουργίας/μορφολογίας των νησιδίων και της αντίστασης στην ινσουλίνη σε 18 μη διαβητικούς ασθενείς, μετα παγκρεατεκτομή (50% του παγκρέατος) για θεραπεία όγκου στη λήκυθο του Vater. Μια εβδομάδα πριν την επέμβαση έγινε μεταβολική μελέτη του παγκρέατος και οι ασθενείς χωρίστηκαν σε ευαίσθητους και ανθεκτικούς στην ινσουλίνη. Έγινε επανέλεγχος 40 ημέρες μετά την επέμβαση, όπου 77% από τα ινσουλινο/ανθεκτικά άτομα παρουσίασαν ΣΔ 2
Το μέσο μέγεθος των νησιδίων και οι περιοχές με ινσουλίνη/γλυκαγόνη/σωματοστατίνη ήταν μεγαλύτερα σε ινσουλινο/ανθεκτικά άτομα. Η αντιγραφή, η απόπτωση και το ατομικό μέγεθος των β-κυττάρων ήταν παρόμοια σε όλους τους ασθενείς δείχνοντας ότι αυτοί οι παράγοντες δεν συμμετέχουν στην αύξηση της μάζας του β-κυττάρου. Αντίθετα στους ινσουλινο/ανθεκτικούς παρατηρήθηκε αύξηση νεογέννεσης στα νησίδια (αυξημένη πυκνότητα β-κυττάρων και νησιδίων) , και δραματική αύξηση των α-κυττάρων τα οποία σχετίζονται αντιστρόφως ανάλογα με την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Η αύξηση της μάζας των β-κυττάρων μπορεί να συμβαίνει σε προϋπάρχοντα β-κύτταρα, ή σε καινούρια β-κύτταρα που προέρχονται από άλλες κυτταρικές σειρές όπως πχ α-κύτταρα. Στη μελέτη ταυτοποιήθηκε η έκφραση του Glucagon-like peptide 1 (GLP 1), στις περιοχές του γλουκαγόνου και σχετίστηκε θετικά με τις περιοχές των α-κυττάρων και αρνητικά με την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Τα σήματα που οδηγούν στην αντισταθμιστική απάντηση των β-κυττάρων είναι υπό διερεύνηση. Έχει προταθεί η γλυκόζη, αλλά πιθανώς υπάρχουν παράγοντες που δεν έχουν ακόμα ταυτοποιηθεί
Παρατηρήθηκε εξαπλάσια αύξηση της περιοχής των α-κυττάρων σε ινσουλινο/ανθεκτικά άτομα σε σχέση με την περιοχή των β-κυττάρων
Η πιθανότητα του ρόλου των α-κυττάρων στην έκκριση GLP 1 και στην αντισταθμιστική απόκριση των β-κυττάρων εγείρουν καινούρια ερωτήματα για το ρόλο τους στην αντίσταση στην ινσουλίνη και την εξέλιξη προς ΣΔ 2. Έχει προταθεί διαφοροποίηση των α σε β-κύτταρα (και αύξηση της μάζας των β-κυττάρων), όπως επίσης και η έκκριση του GLP 1 από τα α-κύτταρα που θα μπορούσε να έχει παρακρινική δράση είτε στα νησίδια είτε σε προγονικά παγκρεατικά κύτταρα
Πρόσφατα έχει περιγραφεί σε ποντικούς η αποδιαφοροποίηση των β-κυττάρων και η μετατροπή τους σε άλλους τύπους ενδοκρινικών κυττάρων στα νησίδια. Ίσως θα μπορούσε να συμβαίνει σε ινσουλινο/ανθεκτικά άτομα και να παίζει ρόλο στην προοδευτική απώλεια των β-κυττάρων και την ανάπτυξη ΣΔ 2
Στην παρούσα μελέτη η περιοχή των α-κυττάρων ήταν ασυνήθιστα μικρή στα ινσουλινο/ευαίσθητα άτομα (λιγότερο από 7% των περιοχών των β-κυττάρων). Επίσης η έκκριση γλυκαγόνου δεν αυξήθηκε στα ινσουλινο/ανθεκτικά άτομα παρά την αύξηση των περιοχών των α-κυττάρων
Σε άλλες μελέτες σε παχύσαρκα άτομα δεν βρέθηκε αύξηση των περιοχών των α-κυττάρων. Δυστυχώς είναι μικρός ο αριθμός των ασθενών και υπάρχει δυσκολία στον υπολογισμό της κυτταρικής μάζας και αυτό περιορίζει τις μελέτες
Συμπερασματικά: τα αποτελέσματα υποστηρίζουν σθεναρά την ικανότητα των β-κυττάρων να απαντούν σε αυξημένες απαιτήσεις στα ινσουλινο/ανθεκτικά άτομα. Υπάρχουν έμμεσες ενδείξεις για νεογέννεση που συμβάλλει στην αυξημένη μάζα των β-κυττάρων. Οι αυξημένες α-κυττάρων/περιοχές που βρέθηκαν σε ευγλυκαιμικά ινσουλινο/ανθεκτικά άτομα , όπως και η εμπλοκή του GLP 1, αν επιβεβαιωθούν, θα μπορούσαν να ανοίξουν καινούριες δυνατότητες όσον αφορά στην εξέλιξη σε ΣΔ 2

Κυριακή 16 Μαρτίου 2014

Η αγρύπνια των Φίννεγκαν

 Τώρα υπομονή, και θυμηθείτε η υπομονή είναι μεγάλο πράγμα και πάνω απ'όλα τα άλλα πράγματα εμείς πρέπει να αποφεύγουμε οτιδήποτε είναι ή γίνεται έξω από την υπομονή
Ερχόταν και η Άνοιξη, μια υπόσχεση ενός Απρίλη όταν
καθώς τα εκκλησιοκάμπανα τραγουδούσαν της ζωής το παλιό ωροτράγουδο
ένας παγοντυμένος τουρτουριάρης, το απλούστερο των βρωμόπαιδων
παρατήρησε ένα παγωμένο πουλερικό να συμπεριφέρεται παράξενα
πάνω σ' εκείνο τον μοιραίο σκουπιδοσωρό που ύστερα μεταβλήθηκε σε πορτοκαλεώνα.
Οδήγα ευγενικά πουλερικό.  Αυτό που έκανε ένα πουλί χτες, ο άνθρωπος μπορεί να το κάνει το επόμενο έτος, είτε αυτό είναι πέταγμα, είτε αυτό είναι πτιλόρροια, είτε αυτό είναι εκκόλαψη, είτε αυτό είναι συμφωνία στη φωλιά. Γιατί η κοινωνικοεπιστημονική της αίσθηση είναι ισχυρή σαν καμπάνα, η πουλίσια της αυτομεταλλακτικότητα σωστή στην κανονικότητα: αυτή γνωρίζει , απλά αισθάνεται πως είναι γεννημένη να γεννά και ν' αγαπά αυγά (εμπιστευθείτε τη να διαιωνίζει τα είδη και να ανατρέφει τα χνουδόμπαλα της ασφαλή στο θόρυβο και στον κίνδυνο!)
Τέλος αλλά μείζον , στο γενετικό της πεδίο είναι όλα παιγνίδι και όχι γαμοαρλούμπες.

Πέμπτη 13 Μαρτίου 2014

Incretin-Based Drugs και ασφάλεια παγκρέατος

Με περίπου 25.8 εκατομ. διαβητικούς στις ΗΠΑ και 33 εκατομ. στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αυξανόμενη συχνότητα του Διαβήτη είναι σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Τόσο η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) όσο και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) έχουν δεσμευτεί για την ασφάλεια των αντιδιαβητικών φαρμ. προϊόντων
Αναφορές για παγκρεατίτιδα και καρκίνο παγκρέατος σε ασθενείς που λαμβάνουν συγκεκριμένα αντιδιαβητικά φάρμακα έχουν προκαλέσει ανησυχία και στους δύο οργανισμούς
Και οι δύο οργανισμοί έχουν αξιολογήσει μελέτες, κλινικές δοκιμές και επιδημιολογικά δεδομένα που αφορούν την μείωση της γλυκόζης με φαρμακευτικά προϊόντα (πχ εξενατίδη, σιταγλιπτίνη) που διαγείρουν την έκλυση ινσουλίνης μεταγευματικά μέσω του φαινομένου των ινκρετινών
Οι ινκρετίνες ( glucagon-like peptide 1 and glucose-dependent insulinotropic polypeptide) είναι ορμόνες του εντέρου που διαγείρουν μεταγευματικά την έκλυση ινσουλίνης και γλυκαγόνης από το πάγκρεας. Την τελευταία 10ετία έχουν αναπτυχθεί φάρμακα που δρουν ως αγωνιστές του υποδοχέα των ινκρετινών (πχ εξενατίδη), ή που αναστέλλουν την πρωτεόλυση των ινκρετινών (πχ σιταγλιπτίνη) και έχουν εγκριθεί από FDA και ΕΜΑ ως αποτελεσματικά για την βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου. Κλινικά πλεονεκτήματα η μικρή πιθανότητα υπογλυκαιμίας και η βελτίωση του σωματικού βάρους
Μέσα στον προηγούμενο χρόνο και οι δύο οργανισμοί έλαβαν αναφορές παγκρεατίτιδας και καρκίνου παγκρέατος σε ασθενείς που χρησιμοποιούσαν τα συγκεκριμένα φάρμακα.
 Αξιολογήθηκαν και πάλι περίπου 250 τοξικολογικές μελέτες που αφορούσαν σε 18.000 υγιή τρωκτικά. Μικροσκοπικές εξετάσεις δεν έδειξαν τοξική δράση στο πάγκρεας. Επιπλέον απουσίαζαν όγκοι στο πάγκρεας ακόμα και σε τρωκτικά που έλαβαν αγωγή επί 2ετία και σε δόσεις πολύ μεγαλύτερες από τις κλινικές δόσεις των ανθρώπων
Το FDA απαίτησε μελέτες σε τρωκτικά με διαβήτη και με 3μηνη τουλάχιστον αγωγή. Έγινε εκτενής ιστοπαθολογική αξιολόγηση ενδοκρινούς και εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος και δεν βρέθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες
Αξιολογήθηκαν περισσότερες από 200 κλινικές μελέτες με 41.000 συμμετέχοντες και 28.000 από αυτούς σε αγωγή με τα ανωτέρω φάρμακα. Σε συγκεντρωτική ανάλυση από 25 κλινικές μελέτες σε 14.611 ασθενείς με διαβήτη και αγωγή με σιταγλιπτίνη δεν βρέθηκε αυξημένος ο κίνδυνος παγκρεατίτιδας ή καρκίνου παγκρέατος. Στους ασθενείς αυτούς βρέθηκε ήπια αύξηση λιπάσης και αμυλάσης, αλλά μέσα στα φυσιολογικά όρια και δεν υπήρχαν ανεπιθύμητες ενέργειες απο το ΓΕΣ (κοιλιακό άλγος, ναυτία, έμετος)
Σε δύο μεγάλες μελέτες για διαβήτη τύπου 2 σε αγωγή με τα ανωτέρω φάρμακα (οι μελέτες SAVOR και EXAMINE) επιβαβαιώθηκαν τα ίδια αποτελέσματα
Οι FDA και ΕΜΑ ξεχωριστά αξιολόγησαν μια σειρά από μελέτες για τη συσχέτιση των φαρμάκων με οξεία παγκρεατίτιδα. Τα αποτελέσματα ήταν αντικρουόμενα. Όμως στις μελέτες υπήρχαν μεθοδολογικά κενά, ανεπαρκής έλεγχος και ανεπαρκής επικύρωση αποτελέσματος
Οι FDA και ΕΜΑ έχουν διερευνήσει πολλά δεδομένα σχετικά με τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας. Και οι δύο οργανισμοί συμφωνούν ότι η συσχέτιση των φαρμάκων αυτών με παγκρεατίτιδα ή καρκίνο παγκρέατος δεν έχει αποδειχθεί. Παρά το γεγονός ότι παρέχονται διαβεβαιώσεις , η παγκρεατίτιδα θα συνεχίσει να θεωρείται πιθανός κίνδυνος έως ότου είναι διαθέσιμα περισσότερα στοιχεία. Συνεχίζεται συστηματική καταγραφή δεδομένων  από τις εν εξελίξει κλινικές δοκιμές, που θα επιτρέψουν  να γίνουν μετα/αναλύσεις και να αποκτήσουμε ασφαλή συμπεράσματα στο άμεσο μέλλον