Ανδρική υπογονιμότητα

 Υπογονιμότητα είναι η αδυναμία σύλληψης μετά από 12 μήνες ελεύθερων επαφών (15% των ζευγαριών και στο 50% η δυσλειτουργία είναι του άνδρα). Στη γυναίκα τα περισσότερα αίτια υπογονιμότητας σχετίζονται συνήθως με τον άξονα υποθάλαμος/υπόφυση. Στον άνδρα είναι κυρίως διαταραχή της σπερματογέννεσης, με βασική αιτία τη βλάβη των κυττάρων Leydig, Sertoli ή των γεννητικών κυττάρων. Σπανιότερα τα αίτια είναι εξοορχικά ή και βλάβη στην παραγωγή των γοναδοτροφινών και στο 30% το αίτιο είναι κάποια χρωμοσωμική ανωμαλία.

Η σπερματογέννεση σημαίνει καλή συνεργασία υποθαλάμου-υπόφυσης-όρχεων. Η GnRH ρυθμίζει την έκκριση FSH-LH. H FSH δρα στα Sertoli (παράγουν ινχιμπίνη) και η LH στα Leydig (παράγουν τεστοστερόνη). Οι ορμόνες αυτές μαζί με την οιστραδιόλη που προκύπτει από τοπική μετατροπή της τεστοστερόνης δρουν στον υποθάλαμο/υπόφυση με αρνητική ανατροφοδότηση. Πολλά πεπτίδια και κυτοκίνες που εκκρίνονται τοπικά (ακτιβίνη, ινχιμπίνη, φολλιστατίνη, οιστρογόνα) με αυτοκρινική και παρακρινική δράση επηρεάζουν τη σπερματογέννεση, αλλά και ορμόνες όπως η αυξητική, η λεπτίνη, ο IGF1 και οι θυρεοειδικές ορμόνες.

Αγωγή για φυσιολογική εγκυμοσύνη : πολλές περιπτώσεις  υπογονιμότητας είναι ιδιοπαθείς. Διάφορες μέθοδοι έχουν χρησιμοποιηθεί για επαγωγή σπερματογέννεσης

GnRH : παράγεται από τον υποθάλαμο και παράγει FSH και LH . Υπάρχει συνθετικό ανάλογο, είναι αποτελεσματικό σε έλλειψη γοναδοτροφινών, χρειάζεται παλμική χορήγηση με αντλία σε άτομα με υποθαλαμική βλάβη, αλλά δεν είναι εύκολο και πρακτικό

Γοναδοτροφίνες : FSH-LH και η β-HCG που εκκρίνεται από τον πλακούντα και διατηρεί την παραγωγή προγεστερόνης στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Έχει δομική ομοιότητα με την LH και συνδέεται στον ίδιο υποδοχέα των Leydig. Ενέσεις HCG 1500 IU δίνονται 2-3 φορές την εβδομάδα για περίπου 6 μήνες. Η FSH προκαλεί την παραγωγή από τα Sertoli της ABP (androgen binding protein). Η ABP συνδέεται με τα ανδρογόνα, ιδιαίτερα την τεστοστερόνη και τη διυδροτεστοστερόνη (DHT), με υψηλή συγγένεια. Αυτή η δράση σύνδεσης είναι κρίσιμη για διάφορους λόγους. Εμποδίζει την ελεύθερη διάχυση των ανδρογόνων εκτός των σπερματικών σωληναρίων, διατηρώντας έτσι υψηλή τοπική συγκέντρωση ανδρογόνων εντός των σωληναρίων. Επίσης, καθιστά τα ανδρογόνα λιγότερο λιπόφιλα, γεγονός που βοηθά στη μεταφορά τους μέσω του υδατικού περιβάλλοντος της αναπαραγωγικής οδού. Εάν μετά από χορήγηση HCG η παραγωγή σπέρματος είναι μικρότερη από 7-10 εκατομμύρια /ml προστίθεται FSH 75 IU 3 φορές την εβδομάδα. Η συνδυαστική θεραπεία χρειάζεται συνήθως 12-15 μήνες. Εφ' όσον επιτευχθεί σπερματογέννεση, διατηρείται μόνο με την HCG

Wolfgang Koeppen

 Έβλεπε τώρα έναν κόσμο στον οποίο δεν υπήρχε ο οίκος ευγηρίας του Θεού. Είτε ο Θεός δεν υπήρχε καθόλου, είτε ο Θεός ήταν νεκρός, όπως είχε ισχυριστεί ο Νίτσε, ή, και αυτό ήταν ακόμα πιο πιθανό και εξίσου παλιό όσο και νέο, ο Θεός ήταν παντού, όμως δεν είχε μορφή, δεν ήταν ο πατέρας Θεός με τη γενειάδα και όλο εκείνο το πατρικό σύμπλεγμα της ανθρωπότητας από τους Προφήτες έως τον Φρόιντ, ήταν μια πλάνη για να βασανίζεται ο homo sapiens, ο Θεός ήταν μια εξίσωση, ένας αφηρημένος μαθηματικός τύπος, ίσως ο Θεός ήταν η Γενική Θεωρία της Βαρύτητας του Αϊνστάιν, ήταν το έργο τέχνης της ισορροπίας μέσα σε έναν κόσμο ο οποίος διαρκώς διαστέλλεται. Όπου κι αν βρισκόταν ο Σκάνενμπαχ, ήταν το κέντρο και ο κύκλος, ήταν η αρχή και το τέλος, όμως δεν ήταν κάτι ιδιαίτερο, ο καθένας ήταν κέντρο και κύκλος, αρχή και τέλος, το κάθε σημείο ήταν τέτοιο, η σπορά του ύπνου στα μάτια του, το δώρο με το οποίο πλουσιοπάροχα τον είχε προικίσει ο Θεός, ήταν μια ακόμα σύνθετη κατασκευή ένας μικρόκοσμος καθ΄εαυτόν με τους δικούς του ήλιους και τους δορυφόρους, ο Σκάκενμπαχ έβλεπε ένα μικροφυσικό σύμπαν, γεμάτο μέχρι σκασμού με απειροελάχιστα αντικείμενα, το οποίο βέβαια έσκαζε και συνέχιζε να σκάει, να εκρήγνυται στην απεραντοσύνη, να διαφεύγει προς τον απερίγραπτο, τον πεπερασμένο άπειρο χώρο.

HDL

 Η χοληστερόλη υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών (HDL) παραδοσιακά θεωρείται η «καλή χοληστερόλη» και το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας σχετικά με την HDL χοληστερόλη εδώ και δεκαετίες περιστρέφεται γύρω από τον πιθανό ρόλο της HDL στην αθηροσκλήρωση και το θεραπευτικό της δυναμικό στην αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο. Τυχαιοποιημένες δοκιμές που στόχευαν στην αύξηση της HDL χοληστερόλης απέτυχαν, ωστόσο, και άφησαν ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο που παίζει η HDL χοληστερόλη στην ανθρώπινη υγεία και τις ασθένειες. Πρόσφατες μελέτες που αφορούν μη καρδιαγγειακές παθήσεις έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης δεν σχετίζονται απαραίτητα με ευεργετικά αποτελέσματα, όπως παρατηρείται για την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, τον διαβήτη τύπου II, την άνοια, τις λοιμώξεις και τη θνησιμότητα.

Η χοληστερόλη υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών (HDL) παραδοσιακά θεωρείται η «καλή χοληστερόλη», επειδή τα υψηλά επίπεδα HDL στο πλάσμα σχετίζονται έντονα με χαμηλό κίνδυνο αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου (ASCVD) , και επειδή εμπλέκεται στην αντίστροφη μεταφορά χοληστερόλης - τη ροή της χοληστερόλης από την περιφέρεια στο ήπαρ για την απέκκριση από τα κόπρανα . Η πρώτη μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη που έδειξε μια αντίστροφη σχέση μεταξύ των συγκεντρώσεων χοληστερόλης HDL στην κυκλοφορία του αίματος και της ASCVD ήταν μια μελέτη από το 1976. Τη δεκαετία του 1980, προοπτικές μελέτες κοόρτης επιβεβαίωσαν αυτά τα ευρήματα. 

Η συσχέτιση μεταξύ χαμηλής HDL χοληστερόλης και ASCVD έχει πλέον εδραιωθεί ως μη αιτιώδης. Αυτή η μη αιτιώδης επίδραση της HDL χοληστερόλης έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την καθιερωμένη αιτιώδη επίδραση των υψηλών επιπέδων LDL χοληστερόλης («κακής» χοληστερόλης) στον κίνδυνο εμφάνισης ASCVD, η οποία υποστηρίζεται σθεναρά από δεκαετίες δεδομένων από την ανθρώπινη γενετική, μελέτες σε ζώα, παρατηρητική επιδημιολογία και τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές . Είναι ενδιαφέρον ότι πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης HDL στο πλάσμα σχετίζονται με μειονεκτικά αποτελέσματα όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, λοιμώδη νοσήματα, ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (AMD) και αυξημένη θνησιμότητα . Αυτές οι εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε επανεξέταση της υπόθεσης της HDL και έχουν αμφισβητήσει την ευρέως αναγνωρισμένη ετικέτα «καλή χοληστερόλη».

Λιπίδια

 Τα δύο κύρια λιπίδια που κυκλοφορούν, η χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια δεσμεύονται με φωσφολιπίδια και απολιποπρωτεϊνες και γίνονται περισσότερο υδατοδιαλυτά για να διευκολύνεται η κυκλοφορία τους. Οι απολιποπρωτεϊνες στην επιφάνεια αυτών των συμπλεγμάτων έχουν λειτουργικά χαρακτηριστικά ειδικά για κάθε λιποπρωτεϊνη

. Χυλομικρά : περιέχουν 85% τριγλυκερίδια και 4% χοληστερόλη και μπορεί να φτάσουν σε διάμετρο το 0.001mm. Είναι κύριο όχημα μεταφοράς του λίπους (50-150 gr/ημέρα) από το έντερο, συναρμολογείται και εκκρίνεται από το βλεννογόνο του λεπτού εντέρου μετά από κατανάλωση λίπους. Τα τριγλυκερίδια διασπώνται στους περιφερικούς ιστούς από την λιποπρωτεϊνική λιπάση. Αρχικά περιέχουν αποπρωτεϊνη Β-48 (apo-B48) και παίρνουν apo E και apo CII από την HDL που κυκλοφορεί. Ακολουθώντας την απομάκρυνση των τριγλυκεριδίων από τα τριχοειδή, τα υπολείμματα των χυλομικρών απομακρύνονται από ειδικούς apo B και apo E υποδοχείς στο ήπαρ.

. VLDLs (very low density lipoproteins) : 50% τριγλυκερίδια, 15% χοληστερόλη και 18% φωσφολιπίδια. Είναι ο κύριος φορέας τριγλυκεριδίων από το ήπαρ (50 gr/ημέρα). Περιέχουν apo B 100 και apo E . Τα τριγλυκερίδια που περιέχουν  επίσης διασπώνται στους περιφερικούς ιστούς από την λιποπρωτεϊνική λιπάση και μετατρέπονται σε IDLs ή άλλα υπολείμματα (LDL) τα οποία απομακρύνει το ήπαρ.

. IDLs (intermediate density lipoproteins) : υπολείμματα VLDL, περιέχουν κυρίως χοληστερόλη και φωσφολιπίδια και είτε τα απομακρύνει το ήπαρ είτε μεταβολίζονται και σχηματίζουν LDL.

. LDLs (Low density) : περιέχουν 45% χοληστερόλη, 10% τριγλυκερίδια και 20% φωσφολιπίδια. Έχει στην επιφάνεια apo B 100 και είναι ο κύριος μεταφορέας χοληστερόλης στην κυκλοφορία. Το ήπαρ έχει ειδικούς LDL υποδοχείς για να την απομακρύνει από την κυκλοφορία. Η μισή της ποσότητα απομακρύνεται κάθε μέρα από την κυκλοφορία, κυρίως μέσω του ήπατος. Μικρά , πυκνά LDL (5-50% της συνολικής LDL δεξαμενής) οξειδώνονται εύκολα και αυτό είναι πιθανό να συμβεί σε υπολείμματα LDL που παραμένουν στα τοιχώματα των αγγείων. Αυτά τα υπολείμματα προσλαμβάνονται από μακροφάγα και μπορεί να είναι η βάση σχηματισμού αθηρωματικής πλάκας. 

. HDL (High density) : παρασκευάζονται στο ήπαρ και στο έντερο, περιέχουν 17% χοληστερόλη, 4% τριγλυκερίδια και 24% φωσφολιπίδια. Η HDL μεταφέρει το 20-50% της χοληστερόλης που κυκλοφορεί. Η κύρια αποπρωτεϊνη της είναι η apo A1 η οποία προσλαμβάνει ελεύθερη χοληστερόλη από τους περιφερικούς ιστούς και είναι το πρώτο βήμα για την "αντίστροφη μεταφορά χοληστερόλης"

. Non-HDL = Συνολική χοληστερόλη – HDL : περιλαμβάνει όλα τα είδη της "κακής" χοληστερόλης που μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στα αγγεία (LDL-VLDL-IDL και Lp (a)). Όσο ψηλότερη τόσο μεγαλύτερος ο καρδιαγγειακός κίνδυνος

Η ιστορία της ομορφιάς

 Οι πυθαγόρειοι μελετούν πρώτοι τις μαθηματικές σχέσεις που ρυθμίζουν τους μουσικούς ήχους, τις αναλογίες πάνω στις οποίες βασίζονται τα διαστήματα, τη σχέση ανάμεσα στο μήκος μιας χορδής και το ύψος του αντίστοιχου ήχου. Η ιδέα της μουσικής αρμονίας συνδέεται με κανόνες για την παραγωγή του Κάλλους. Αυτή η ιδέα της αναλογίας διατρέχει ολόκληρη την αρχαιότητα και μεταδίδεται στο Μεσαίωνα με το έργο του Βοήθιου, ανάμεσα στον 4ο και 5ο αι. μ.Χ. Ο Βοήθιος αναφέρει πως μια μέρα ο Πυθαγόρας παρατήρησε ότι τα σφυριά ενός σιδερά, χτυπώντας το αμόνι, παρήγαγαν διαφορετικούς ήχους, και αντιλήφθηκε ότι οι σχέσεις μεταξύ της γκάμας των παραγόμενων ήχων ήταν ανάλογες με το βάρος των σφυριών. Ο Βοήθιος αναφέρει επίσης ότι οι πυθαγόρειοι γνώριζαν πως διαφορετικοί μουσικοί τόνοι επιδρούν διαφορετικά στην ψυχολογία των ατόμων, και μιλούσαν για ρυθμούς σκληρούς και ρυθμούς ήπιους, ρυθμούς κατάλληλους να διαπαιδαγωγήσουν ρωμαλέα παιδιά και ρυθμούς μαλθακούς και λάγνους. Ο Πυθαγόρας είχε επαναφέρει στην ηρεμία και αυτοκυριαρχία έναν μεθυσμένο έφηβο βάζοντας τον να ακούσει μια μελωδία σε υποφρύγιο τόνο και σε σπονδειακό μέτρο (επειδή ο φρύγιος τόνος τον υπερερέθιζε). Οι πυθαγόρειοι, που με τον ύπνο διασκέδαζαν τις καθημερινές φροντίδες, μπορούσαν να αποκοιμηθούν με συγκεκριμένα νανουρίσματα.

Γιάννης Ρίτσος

 Πως αφήσαμε τις ώρες μας και χάθηκαν,

πασχίζοντας ανόητα να εξασφαλίσουμε μια θέση στην αντίληψη των άλλων

Ούτε ένα δικό μας δευτερόλεπτο μέσα σε τόσα μεγάλα καλοκαίρια,

να δούμε τον ίσκιο ενός πουλιού πάνω στα στάχυα

-μια μικρή τριήρης σε μια πάγχρυση θάλασσα-

μπορεί μ' αυτήν ν' αρμενίζουμε για έπαθλα σιωπηλά, για κατακτήσεις πιο ένδοξες

Δεν αρμενίσαμε

Σπερματογέννεση

Διαταραχή στην παραγωγή του σπέρματος προκύπτει στο 36% του υπογόνιμου πληθυσμού , αλλά οι ενδοκρινικές αιτίες είναι σπάνιες. Οι σοβαρές μορφές διαταραχών παραγωγής σπέρματος που σχετίζονται με την ενδοκρινολογία περιλαμβάνουν εκείνες τις δυσλειτουργίες του άξονα υποθαλαμο-υπόφυσης που οδηγούν σε υπογοναδοτροφικό υπογοναδισμό, και είτε σχετίζονται με την ανοσμία (σύνδρομο Kalmann) είτε είναι ιδιοπαθείς (IHH). Ο υπογοναδοτροπικός υπογοναδισμός είναι σπάνιος, που συμβαίνει σε<1/500 άτομα. Η ανταπόκριση στη θεραπεία σχετίζεται με την υποκείμενη αιτία. Καλό προγνωστικό στοιχείο είναι ο όγκος των όρχεων καθώς και η ηλικία έναρξης του υπογοναδισμού.

 Ο υπογοναδοτροφικός υπογοναδισμός (και ο συγγενής) μπορεί να αντιμετωπιστεί με συνδυασμό hCG και FSH ή με αντλία GnRH για πρόκληση σπερματογέννεσης (πιο ακριβή θεραπεία)

HCG 1000-2000 IU 2-3 φορές την εβδομάδα με στόχο την επίτευξη τεστοστερόνης σε φυσιολογικά επίπεδα. Μέτρηση τεστοστερόνης μετά ένα μήνα θεραπείας.  Επι αποτυχίας επίτευξης σπερματογέννεσης μετά από 4-6 μήνες, προσθήκη ανασυνδυασμένης FSH 75 IU υποδορίως τρεις φορές την εβδομάδα και εάν δεν έχει αποτέλεσμα 150 IU. Η μέση διάρκεια θεραπείας είναι 18-24 μήνες.

Η ορμονική ρύθμιση της σπερματογένεσης περιλαμβάνει πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ δομικών στοιχείων (παρακρινών και ενδοκρινών) στον όρχι και στο ενδοκρινικό σύστημα.