Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου 2023

Γλυκαντικά

 Η υπερβολική πρόσληψη απλών υδατανθράκων (σάκχαρα) απειλεί την υγεία και προκαλεί μεταβολικές ασθένειες. Ιστορικά, η μειωμένη πρόσληψη ζάχαρης, που επιτυγχανόταν είτε με την προσαρμογή των διατροφικών συνηθειών είτε με την αντικατάσταση με τεχνητά γλυκαντικά, προσέφερε ευεργετικά μεταβολικά αποτελέσματα - μια πεποίθηση που οδήγησε στην ανάπτυξη χημικά συντιθέμενων (δηλ. τεχνητών) γλυκαντικών από τη βιομηχανία τροφίμων . Αρκετές τεχνητές γλυκαντικές ουσίες έχουν εγκριθεί από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (και ομοίως, από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων) ως πρόσθετα τροφίμων.

Σήμερα, τα τεχνητά γλυκαντικά χρησιμοποιούνται ευρέως σε επεξεργασμένα τρόφιμα, αναψυκτικά, σάλτσες και καραμέλες. Εν τω μεταξύ, η αρχική άποψη για τα τεχνητά γλυκαντικά ως αδρανείς και υγιείς ενώσεις αμφισβητείται και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εξέδωσε πρόσφατα μια προσωρινή σύσταση κατά της χρήσης τεχνητών γλυκαντικών για τον έλεγχο του σωματικού βάρους.

Σε πρόσφατες μελέτες, η χρήση των τεχνητών γλυκαντικών σουκραλόζης και ερυθριτόλης βρέθηκε να σχετίζεται με επιβλαβείς επιδράσεις στο ανοσοποιητικό και στην καρδιαγγειακή υγεία, αν και παρατηρήθηκε ήπια επίδραση στον κίνδυνο αυτοανοσίας. Σε μια μελέτη, οι Zani et al. διερεύνησαν τις επιδράσεις της σουκραλόζης στην ανοσία των Τ-κυττάρων και στις ασθένειες που προκαλούνται από το ανοσοποιητικό σε ποντίκια. Η έκθεση στη σουκραλόζη, ανέστειλε τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίηση των CD4+ και CD8+ Τ κυττάρων ex vivo και in vivo, και σε ένα μοντέλο ποντικού η έκθεση σε σουκραλόζη είχε ως αποτέλεσμα αυξημένη ευαισθησία στη μόλυνση. Από την άλλη πλευρά, σε ένα μοντέλο ποντικού με τύπου 1 (αυτοάνοσο) διαβήτη, η έκθεση σε σουκραλόζη προστατεύει από την αυτοανοσία που προκαλείται από Τ-κύτταρα, την υπεργλυκαιμία και την έναρξη της νόσου. Επιπλέον, σε ένα μοντέλο ποντικού με κολίτιδα που προκαλείται από Τ-κύτταρα , η έκθεση σε σουκραλόζη είχε ως αποτέλεσμα λιγότερα φλεγμονώδη κύτταρα. Σε υγιή ποντίκια, η έκθεση σε σουκραλόζη έως και 12 εβδομάδων δεν επηρέασε την πρόσληψη τροφής, το σωματικό βάρος, τα επίπεδα ινσουλίνης νηστείας ή την ανοχή στη γλυκόζη.

Σε μια δεύτερη έκθεση, ο Witkowski και οι συνεργάτες του ερεύνησαν την επίδραση της ερυθριτόλης, μιας φυσικής ζάχαρης που χρησιμοποιείται συνήθως ως υποκατάστατο σε επεξεργασμένα τρόφιμα. Σε μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν 1157 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε διαγνωστική αξιολόγηση της καρδιάς, οι αναλύσεις μεταβολικών δεδομένων εντόπισαν μια συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου της ερυθριτόλης (και άλλων πολυολών) στο αίμα και του κινδύνου σοβαρών ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων για μια περίοδο 3 ετών .Αυτή η συσχέτιση επιβεβαιώθηκε σε μεταγενέστερες αναλύσεις δεδομένων.Πειραματικές μελέτες έδειξαν ότι η ερυθριτόλη ενισχύει την ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων in vitro, καθώς και τον σχηματισμό θρόμβωσης στο ανθρώπινο αίμα και στις καρωτιδικές αρτηρίες των ποντικών. 

Οι ανωτέρω μελέτες αμφισβητούν την αντίληψη της ευεργετικής επίδρασης ορισμένων τεχνητών γλυκαντικών. Επιπλέον, μια πρόσφατη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 120 υγιείς ενήλικες έδειξε ότι τα τεχνητά γλυκαντικά επηρεάζουν το μικροβίωμα του στόματος και των κοπράνων καθώς και το μεταβολισμό του πλάσματος και ότι βλάπτουν τις γλυκαιμικές αποκρίσεις σε δόσεις χαμηλότερες από αυτές που καταναλώνονται συνήθως κάθε μέρα. Η ποικιλία των τεχνητών γλυκαντικών και οι δυνατότητές τους , η επίδραση στη μικροχλωρίδα του εντέρου - μια επίδραση που μπορεί από μόνη της να ενέχει κίνδυνο ασθένειας - προσθέτει περαιτέρω πολυπλοκότητα στο παζλ. Οι πρόσφατες μελέτες υπογραμμίζουν την ανάγκη για κλινικές δοκιμές που αξιολογούν την επίδραση των τεχνητών γλυκαντικών στην ανθρώπινη υγεία.

Πέμπτη 31 Αυγούστου 2023

Τα εφτά φεγγάρια του Μάαλι Αλμεϊντα

 Γεννήθηκες χωρίς καρδιακό παλμό και σε κράτησαν ζωντανό σε μια θερμοκοιτίδα. Και, ακόμα και σαν έμβρυο που μόλις είχε βγει απ΄το νερό, ήξερες τι ήθελε ν΄ανακαλύψει ο Βούδας όταν κάθισε κάτω απ΄τα δένδρα. Καλύτερα να μην ξαναγεννηθείς. Καλύτερα να μην κάνεις ποτέ αυτό τον κόπο. Θα έπρεπε να είχες ακολουθήσει το ένστικτο σου και να τα είχες τινάξει στο κουτί που μέσα του γεννήθηκες. Όμως δεν το έκανες.

Κι έτσι παρατούσες κάθε παιχνίδι που σε έβαζαν να παίξεις. Δύο εβδομάδες σκάκι, ένα μήνα στα λυκόπουλα, τρία λεπτά στο ράγκμπι. Τελείωσες το σχολείο με μια απέχθεια για ομάδες και παιχνίδια και τους ηλίθιους που τα εκτιμούσαν. Παράτησες τα μαθήματα τέχνης και τις πωλήσεις ασφαλειών και τις μεταπτυχιακές σπουδές. Το καθένα ένα παιχνίδι που βαριόσουνα να παίξεις. Ξέκοψες απ' όλους όσοι σε είδαν ποτέ γυμνό. Εγκατέλειψες όλες τις υποθέσεις για τις οποίες πάλεψες ποτέ. Κι έκανες πολλά πράγματα για τα οποία δεν μπορείς να μιλήσεις σε κανέναν

                                                                                     Shehan Karunatilaka

Δευτέρα 7 Αυγούστου 2023

Η πλεξούδα

 Είναι η αρχή μιας ιστορίας, μιας ιστορίας καινούριας κάθε φορά, που απ' τα δάχτυλα μου παίρνει σάρκα και οστά

Πρώτα η βάση. Η δομή πρέπει να είναι στέρεα για να κρατήσει το σύνολο. Μετάξι η βαμβάκι, για την πόλη ή την σκηνή. Όλα είναι σχετικά. Το βαμβάκι είναι πιο ανθεκτικό το μετάξι πιο φίνο και διακριτικό. Χρειάζεται σφυρί και μερικά καρφιά και κυρίως κάθε κίνηση να γίνεται απαλά.

Έπειτα η πλέξη. Αυτό είναι το καλύτερο μου. Μπροστά στον αργαλειό μου τρεις δέσμες νάυλον απλωμένες. Πιάνω τα νήματα απ' τη δέσμη, τρία, τρία. Πρέπει να δέσουν μεταξύ τους δίχως να σπάσουν. Κι ύστερα πάλι απ' την αρχή χιλιάδες φορές.

Μ' αρέσουν οι ώρες αυτές, οι μοναχικές, οι ώρες που τα χέρια μου χορεύουν. Ένα παράξενο μπαλέτο, τα δάχτυλα μου. Γράφουν μια ιστορία με πλεξούδες και υφάδια. Μια ιστορία που είναι δική μου.

Μα που ωστόσο δε μου ανήκει.

                                                                                             Λετίσια Κολομπάνι


                                                                                          Ραντεβού τον Σεπτέμβριο

Σάββατο 5 Αυγούστου 2023

Χρόνια Πολλά

 Οι αρχαίου Έλληνες έφτιαχναν κέικ ή μάλλον ψωμί ανακατεμένο με μέλι και ξηρούς καρπούς στα γενέθλια τους. "Το πλακούς". Ετοίμαζαν επίσης "σατούρα" ένα επίπεδο βαρύ κέικ προς τιμήν της θεάς Αρτέμιδας. Τα αναμμένα κεριά επάνω στο γλυκό συμβόλιζαν τα αστέρια και το φεγγάρι. Σβήνοντας τα πίστευαν ότι ο καπνός μεταφέρει τις ευχές στους Θεούς. Δίνονταν δώρα σε όσους γιόρταζαν για να απαλλαγούν από τα κακά πνεύματα. Χρησιμοποιούσαν επίσης θορυβώδεις συσκευές για να τρομάζουνε τα κακά πνεύματα. 

Γενέθλια ευχή : Ω κορυφαία Θεά των γεννήσεων Ακραία Άρτεμη δέξου αυτόν το σεμνό ύμνο και χάρισε την ευλογία σου σε αυτόν που γιορτάζει. Εσύ που δίνεις το τέλειο δώρο , Ανυσιδώρα, χάρισε δώρα υγείας, ευδαιμονίας, πνευματικής και υλικής ανάπτυξης, χαράς, ευθυμίας, και κάθε άλλου ψυχικού ή υλικού δώρου που εσύ κρίνεις, για την αρετοδρομία της ύπαρξης. Στάσου βοηθός της ύπαρξης τούτης και Ευπλόκαμος, στρώνοντας άριστους δρόμους αρετής που οδηγούν σε έπαθλα αιώνια, ώστε η ψυχή να ομοιάζει την Ευστέφανη χάρη σου. Καθαρή Θεά, κράτα αμόλυντη την ψυχή από κάθε κακό. Μεγαλώνυμη και Ολβιόμοιρη Θεά χάρισε την μέγιστη ευτυχία της μοίρας. Ως Περασία βοήθησε τη σκέψη να οδεύει ασφαλής από τις αναζητήσεις της. Σόφρων, χάρισε υγιή σκέψη. Σεμνή Θεά δώρισε την σπουδαιότητα και τον σεβασμό σε τούτη την ύπαρξη.

Τρίτη 1 Αυγούστου 2023

Νευρογέννεση

 Ο μεταβολισμός έχει αναδειχθεί ως βασικός ρυθμιστής της συμπεριφοράς των βλαστοκυττάρων. Τα μιτοχόνδρια είναι σημαντικά μεταβολικά οργανίδια ,σημαντικά για τα διαφοροποιημένα κύτταρα, ωστόσο θεωρούνται λιγότερο σημαντικά από τα βλαστοκύτταρα. Έχει μελετηθεί ο ρόλος του μιτοχονδριακού μεταβολισμού σε νευρικά βλαστοκύτταρα ποντικού και ανθρώπου (NSCs) στον εγκέφαλο του εμβρύου και του ενήλικα.

Σημασία των NSCs σε φυσιολογικές και παθολογικές καταστάσεις : Ο εγκέφαλος αποτελείται από δισεκατομμύρια κύτταρα, τα οποία σχεδόν όλα προέρχονται από NSC. Τα NSC πολλαπλασιάζονται και αυξάνονται σε διαφοροποιημένους απογόνους που μπορούν να δημιουργήσουν νευρώνες, αστροκύτταρα και ολιγοδενδροκύτταρα. Το κύριο κύμα νευρογένεσης, η παραγωγή νέων νευρώνων από NSCs, εμφανίζεται με ενορχηστρωμένο τρόπο κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης του εγκεφάλου, δημιουργώντας τους νευρώνες που θα χρησιμοποιηθούν παντού. Όταν τα NSC και η νευρογένεση δεν λειτουργούν σωστά σε αυτό το στάδιο, μπορεί να προκύψει σοβαρή βλάβη του εγκεφάλου ή πρόωρος θάνατος. Μοριακές και γενετικές αλλοιώσεις, που οδηγούν σε υπερβολικό πολλαπλασιασμό των NSC ή πρόωρη διαφοροποίηση σε νευρώνες, προκαλούν νευροαναπτυξιακές διαταραχές που χαρακτηρίζονται τόσο από νοητικές όσο και/ή κινητικές αναπηρίες. Η νευρογένεση μειώνεται μετά την εμβρυϊκή ανάπτυξη, αλλά δεν σταματά εντελώς. Οι νεογέννητοι νευρώνες που δημιουργούνται μεταγεννητικά, κατά την ενηλικίωση ή ακόμα και σε μεγάλη ηλικία, είναι σε θέση να εισχωρούν στο υπάρχον νευρωνικό κύκλωμα και μπορούν να επηρεάσουν ορισμένους τύπους μάθησης και μνήμης, όπως καθώς επίσης συμβάλλουν στη ρύθμιση της διάθεσης. Ωστόσο, ενώ η ενσωμάτωση νέων νευρώνων συμβάλλει στην κωδικοποίηση της μνήμης, μπορεί επίσης να προάγει την απώλεια μνήμης με την αναδιαμόρφωση του υπάρχοντος κυκλώματος, ειδικά κατά τη βρεφική ηλικία, όταν η παραγωγή νέων νευρώνων είναι ακόμα υψηλή.

Ενώ η πρώιμη μεταγεννητική νευρογένεση είναι συχνή, η νευρογένεση των ενηλίκων μειώνεται δραματικά και κατά τη διάρκεια της γήρανσης και αυτή η μείωση είναι πιο σοβαρή στο πλαίσιο των νευροεκφυλιστικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της νόσου του Αλτσχάιμερ . Αυτή η συσχέτιση έχει πυροδοτήσει την ελπίδα ότι η αύξησης της νευρογένεσησ μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα στο πλαίσιο της νόσου του Αλτσχάιμερ. Αρκετές μελέτες σε ποντίκια, χρησιμοποιώντας γενετική ενίσχυση της νευρογένεσης, υποδηλώνουν ότι αυτό είναι πράγματι μια πιθανότητα ανοιχτή δημιουργώντας πιθανές νέες θεραπευτικές οδούς που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση του εγκεφάλου.

Τρίτη 25 Ιουλίου 2023

Φαιοχρωμοκύττωμα/Παραγαγγλίωμα

 Το φαιοχρωμοκύτωμα και το παραγαγγλίωμα (PPGL) απαιτούν έγκαιρη εξέταση και αποτελεσματική διάγνωση και θεραπεία. Η κατάλληλη βιοχημική εξέταση είναι το κλειδί για τη διάγνωση. Η πρόοδος στην κατανόηση του μεταβολισμού των κατεχολαμινών έχει διευκρινίσει γιατί οι μετρήσεις των μεταβολιτών της Ο-μεθυλιωμένης κατεχολαμίνης αντί των ίδιων των κατεχολαμινών είναι σημαντικές για την αποτελεσματική διάγνωση. Αυτοί οι μεταβολίτες, η νορμετανεφρίνη και η μετανεφρίνη, που παράγονται αντίστοιχα από νορεπινεφρίνη και επινεφρίνη, μπορούν να μετρηθούν στο πλάσμα ή στα ούρα. Πρόσθετες μετρήσεις της μεθοξυτυραμίνης του πλάσματος μπορεί να είναι σημαντικές για ορισμένους όγκους, όπως τα παραγαγγλιώματα, και για την παρακολούθηση ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο μεταστατικής νόσου. Οι σύγχρονες βιοχημικές δοκιμές κάνουν τώρα τη διάγνωση της PPGL σχετικά απλή. Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη διαδικασία θα πρέπει να καταστήσει δυνατή τη βελτίωση αυτών των προόδων.

Ο βιοχημικός έλεγχος του φαιοχρωμοκυτώματος και του παραγαγγλιώματος (PPGL) εξαρτάται κυρίως από τις μετρήσεις των μετανεφρινών στο πλάσμα ή στα ούρα, οι ελεύθερες μορφές των οποίων παράγονται μέσα στα καρκινικά κύτταρα συνεχώς και ανεξάρτητα από την έκκριση κατεχολαμινών όγκου.

. Η συμπερίληψη των μετρήσεων της ελεύθερης μεθοξυτυραμίνης στο πλαίσιο του πλάσματος είναι χρήσιμη για την ανίχνευση όγκων που παράγουν ντοπαμίνη, ενώ οι μετρήσεις της ντοπαμίνης ή της μεθοξυτυραμίνης στα ούρα είναι λιγότερο χρήσιμες, καθώς οι αναλυόμενες ουσίες στα ούρα προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από πηγές ανεξάρτητες από τις αμίνες που κυκλοφορούν 

. Η παρακολούθηση των θετικών αποτελεσμάτων των δοκιμών, συμπεριλαμβανομένης της επαναλαμβανόμενης δοκιμής, της χρήσης της δοκιμασίας καταστολής της κλονιδίνης ή της απόφασης να προχωρήσουμε σε απεικονιστικές μελέτες ή/και χειρουργική επέμβαση εξαρτάται από τις εκτιμήσεις της πιθανότητας νόσου μετά τη δοκιμή και την κλινική εικόνα των ασθενών 

. Τα θετικά αποτελέσματα μετανεφρινών και μεθοξυτυραμίνης μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την πρόβλεψη πιθανού μεγέθους, θέσης επινεφριδίων έναντι εξω-επινεφριδιακών εντοπίσεων, υποκείμενων μεταλλάξεων ή ακόμα και μεταστατικής συμμετοχής ενός ύποπτου όγκου που παράγει κατεχολαμίνες 

Πέμπτη 20 Ιουλίου 2023

Ελαιόλαδο

 Στο βιβλίο του "Διαιτητική και Θεραπευτική" γράφει ο Ιπποκράτης για το λάδι : "Το χειμώνα το λάδι ευνοεί την ανάπτυξη, εμποδίζει την ψυχρότητα να απομακρυνθεί από το σώμα. Το καλοκαίρι με την παραγωγή λιώνει τη σάρκα. Η εντριβή με λάδι και νερό μαλακώνει το σώμα" Επίσης γίνεται αναφορά επάλειψης ρούχων με λάδι για θεραπευτικούς σκοπούς.

Με ζεστό ελαιόλαδο αλείφονταν οι γυναίκες που απέβαλαν, κυρίως σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, ενώ σε μητρορραγία έπαιρναν ένα μείγμα από βρασμένα φύλλα αγριελιάς με ξύδι. Για να διευκολύνουν τον τοκετό υπήρχε παρασκεύασμα από ρετσίνι τερμίνθου (κοκορεβυθιάς) με μέλι και λάδι. Επίσης στο χρησιμοποιούσαν σε πυρετό, μικρές πληγές, αποστήματα, ερεθισμένα ούλα και για την λευκότητα των δοντιών.

Στην αρχαία θεραπευτική το εκλεκτότερο ήταν το λάδι της αγριελιάς, το οποίο ήταν σπάνιο. Είναι το λάδι που παίρνουμε όταν η ελιά είναι ακόμα άγουρη. Στα ιερά του Ασκληπιού χρησιμοποιούσαν το λάδι για αλοιφές και ιάματα. Επίσης ροφήματα από φύλλα και άνθη ελιάς για τα ερεθισμένα μάτια αλλά και για το έλκος του στομάχου.

Ως μέσο καλλωπισμού προοριζόταν για ατομική καθαριότητα, αρωματισμένο με βότανα και αρωματικά φυτά. Το χρησιμοποιούσαν οι αθλητές για επάλειψη μυών και για την καθαριότητα τους και μετά την επάλειψη το απομάκρυναν με τη "στλεγγίδα" ένα ειδικό εργαλείο που απομάκρυνε επίσης ιδρώτα και σκόνη.

Ο Δημόκριτος έλεγε ότι μπορεί να είναι κανείς υγιής "μουσκεύοντας το εσωτερικό με μέλι και το εξωτερικό με λάδι".

Ο στρατηγός Αννίβας μέσα στο χειμώνα στις όχθες του ποταμού Τρεβία διέταξε τους στρατιώτες του πριν τη μάχη, αφού φάνε καλά να τριφτούν στη συνέχεια με ελαιόλαδο.

Στην Ιλιάδα ο Οδυσσέας με τον Διομήδη πλένονται πρώτα με ζεστό νερό κι αμέσως μετά αλείφονται με λάδι. Στην Οδύσσεια παρακολουθούμε το λουτρό του Τηλέμαχου όπου αφού τον έπλυναν, άλειψαν το σώμα του με ελαιόλαδο.

Σε άλλες πηγές διαβάζουμε ότι οι Έλληνες άλειφαν με λάδι τις χαίτες των αλόγων τους, αλλά και τα δικά τους μαλλιά, κυρίως οι γυναίκες. Στις "Εκκλησιάζουσες " του Αριστοφάνη μια νεαρή γυναίκα ζητάει από μια άλλη να πλησιάσει και να μυρίσει τα μαλλιά της που μόλις είχε αλείψει με ελαιόλαδο.