Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Παρασκευή 16 Μαρτίου 2018

Ερωτικό γράμμα

Κοριτσάκι μου, Θαλασσωμένο ἀπόψε τὸ Αἰγαῖο.
Τὸ ἴδιο κι ἐγώ.
Χθὲς δὲν πρόλαβα νὰ καθίσω στὸ τραπέζι κι ἕνα τηλέφωνο
μὲ κατέβασε στὸ λιμάνι. Στὶς ἑφτὰ ποὺ σαλπάραμε, δὲν
μποροῦσα νὰ περπατήσω ἀπὸ τὴν κούραση. Ἡ παρηγοριά μου
ἦταν ἡ «ὥρα» σου. Ἡ λύπη μου ὅτι δὲν κυβέρνησα οὔτε στιγμὴ
τὸ καταπληκτικὸ Θαλασσινὸ σκαρί, τὸ κορμί σου.
Ἀπὸ δείλια καὶ ἀτζαμοσύνη σήκωσα τὸ κόκκινο σινιάλο τῆς Ἀκυβερνησίας.
Εἶδα χθές, πολλὲς φορὲς τὴν κοπέλα τῆς πλώρης:
Τὴ λυσίκομη φιγούρα νὰ σκοτεινιάζει, νὰ θέλει νὰ κλάψει.
Σὰ νά ῾χε πιστέψει γιὰ πρώτη φορὰ ὅτι πέθανε, ὁ Μεγαλέξανδρος,
ὅμως τὸ καρχηδόνιο ἐπίχρισμά του ἔμενε τὸ ἴδιο λαμπρό.
Μὲ τὸ αὐτοκρατορικὸ κάλυμμά του. Κόκκινο της Πομπηίας
Rosso romano, πορφυρὸ τῆς Δαμασκός.
Βελοῦδο ποὺ σκεπάζει ἱερὸ δισκοπότηρο.
Ὄστρακο ὠκεάνιο ἁλμυρό. Κρασὶ βαθυκόκκινο ποὺ δίνει
δόξα στὸ κρύσταλλο. Πληγὴ ἀπὸ κοπίδι κινέζικο.
Ἀστραπή. Βυσσινὶ ἡλιοβασίλεμα.
Λαμπάδα τῆς πίστης μου.
Ἀνοιχτὸ σημάδι τοῦ ἔρωτά μου
Ὄνειρο καὶ τροφὴ τῆς παραφροσύνης μου
Σὲ ἀγκαλιάζω.
                                                                    Νίκος Καββαδίας

Τετάρτη 14 Μαρτίου 2018

Ανεπάρκεια αλατοκορτικοειδών - θεραπεία

Ένα συνθετικό αλατοκορτικοειδές (MC), η οξική δεσοξυκορτικοστερόνη, ανακαλύφθηκε το 1937 και δόθηκε ως θεραπεία το 1939. Η φθοριουδροκορτιζόνη (FC) ανακαλύφθηκε 15 χρόνια αργότερα
Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι, στους ασθενείς με πρωτοπαθή ανεπάρκεια επινεφριδίων είναι υψηλή η θνησιμότητα, μειώνεται το προσδόκιμο επιβίωσης κυρίως λόγω καρδιαγγειακής νόσου και είναι μειωμένη η ποιότητα ζωής. Κατά πόσο αυτό οφείλεται σε ανεπαρκή υποκατάσταση με γλυκο/αλατοκορτικοειδή μένει να αποδειχθεί. Έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες βελτίωσης της υποκατάστασης με γλυκοκορτικοειδή (GCs), χωρίς όμως ανάλογες προσπάθειες για τα αλατοκορτικοειδή (MCs)
Η συνήθης υποκατάσταση είναι φθοριουδροκορτιζόνη 0.05-0.2 mg ημερησίως το πρωί
Οι περισσότεροι ασθενείς με πρωτοπαθή ανεπάρκεια λαμβάνουν υψηλότερες δόσεις από τις απαιτούμενες, ίσως λόγω ανεπαρκούς υποκατάστασης σε MCs. Tα συμπτώματα και σημάδια που δείχνουν ελλιπή υποκατάσταση σε MCs είναι η έντονη επιθυμία για αλάτι και η έντονη ζάλη. Επίσης η γνωστική λειτουργία και η χαμηλή ποιότητα ζωής μπορεί να σημαίνουν έλλειψη MCs
Δόσεις
Η τρέχουσα θεραπεία είναι 0.05-0.2 mg FC ημερησίως, το πρωί καθώς η έκκριση αλδοστερόνης ακολουθεί έναν κιρκάδιο ρυθμό παρόμοιο με της κορτιζόλης με αύξηση στις 8 π.μ και μείωση στις 11 μ.μ. Οι διαθέσιμες μορφές είναι δύο δισκία FC (Florinef) 0.1 και 0.05 mg. Απορροφάται γρήγορα και μετατρέπεται σε 9α φθοριοκορτιζόλη, το δραστικό μόριο. Η μέγιστη δόση προκύπτει 90-120 λεπτά μετά τη λήψη και ο μέσος όρος ημίσειας ζωής είναι 4.9 ώρες. Επομένως είναι κατάλληλο για χορήγηση μία φορά ημερησίως. Απεκκρίνεται από τα ούρα
Η αρχική δόση είναι 0.05-0.1mg και τιτλοποιείται ανά 0.025-0.05 mg. Υψηλότερη δόση απαιτείται σε νεογέννητα και παιδιά καθώς η ευαισθησία τους σε αλατοκορτικοειδή είναι χαμηλότερη, όπως επίσης και στο τελευταίο τρίμηνο της κύησης όπου τα υψηλά επίπεδα προγεστερόνης ανταγωνίζονται τη δράση της αλδοστερόνης. Προσωρινή αύξηση της δόσης (50-100%) μπορεί να χρειαστεί σε θερμά κλίματα ή σε έντονη άσκηση. Φάρμακα που μπορεί να επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση και τους ηλεκτρολύτες όπως τα διουρητικά, η ακεταζολαμίδη, η καρβενοξολόνη, τα NSAIDS, η δροσπιρενόνη μπορεί να απαιτούν προσαρμογή της δόσης. Η γλυκόριζα ενισχύει την αλατοκορτικοειδή δράση των GCs και πρέπει να αποφεύγεται. Το γλυκορετινικό οξύ και το γλυκυριζικό οξύ, που βρίσκονται στη γλυκόριζα αναστέλουν την 11-βΗSD2, η οποία είναι σημαντική στην προστασία των MR από την ενεργοποίηση τους από τα GCs

Δευτέρα 12 Μαρτίου 2018

Κλινικά και βιοχημικά χαρακτηριστικά ανεπάρκειας αλατοκορτικοειδών

Τα κλινικά χαρακτηριστικά της πρωτοπαθούς ανεπάρκειας επινεφριδίων δεν είναι ειδικά : κόπωση, ανορεξία, κατάθλιψη, ανησυχία, απώλεια βάρους. Μπορεί να υπάρχουν έμετοι και κοιλιακό άλγος και διάρροιες συχνά θέτοντας την υποψία γαστρεντερικού ή και ψυχιατρικού νοσήματος
Η υπέρχρωση του δέρματος είναι πιό ειδική και οφείλεται στην αυξημένη ACTH και κατά συνέχεια την αυξημένη μελανοκορτίνη. Ορθοστατική υπόταση και υπερκαλιαιμία είναι πιό ειδικά ανεπάρκειας αλατοκορτικοειδών (MC)
Η έλλειψη αλδοστερόνης προκαλεί υπονατριαιμία, υποογκαιμία και υπόταση, με συνοδά υπερκαλιαιμία και οξέωση. Η υποογκαιμία διαγείρει την έκλυση αντιδιουρητικής ορμόνης (ADH) η οποία επιδεινώνει την υπονατριαιμία. Η έκλυση της ADH αυξάνει επιπλέον και από την έλλειψη γλυκοκορτικοειδών
Η ανεπάρκεια επινεφριδίων φαίνεται ότι έχει τέσσερα στάδια λειτουργικής έκπτωσης. Το πρώτο στάδιο χαρακτηρίζεται από αυξημένη PRA (plasma renin activity) και χαμηλά επίπεδα αλδοστερόνης. Στο δεύτερο στάδιο δεν απαντά η κορτιζόλη μετά από διέγερση. Στο τρίτο στάδιο αυξάνει η ACTH και στο τέταρτο είναι χαμηλά τα βασικά επίπεδα κορτιζόλης. Όταν υπάρχει κλινική υποψία ανεπάρκειας επνεφριδίων οπωσδήποτε προσδιορίζονται επίπεδα αλδοστερόνης και ρενίνης. Βεβαίως η μέτρηση τους είναι πρόκληση λόγω των δυσκολιών στη συλλογή και επεξεργασία των δειγμάτων και στο εύρος των φυσιολογικών τιμών. Όμως, όλοι οι ασθενείς, με επιβεβαιωμένη ανεπάρκεια αλατοκορτικοειδών, ανεξάρτητα από την αίτια βλάβης των επινεφριδίων, πρέπει να λαμβάνουν υποκατάσταση
Η ανεπάρκεια MC μπορεί επίσης να σημαίνει και μεμονωμένη έλλειψη αλδοστερόνης, λόγω ανεπάρκειας της συνθάσης της αλδοστερόνης. Είναι σπάνια συγγενής νόσος και ο προσδιορισμός PRA και αλδοστερόνης βοηθούν να τεθεί η διάγνωση

Παρασκευή 9 Μαρτίου 2018

Τι είδε η γυναίκα του Λωτ;

Άναβε τότε τον φακό του και μελετούσε απ' την αρχή προσεκτικά τις επτά κουρελιασμένες επιστολές, για ν' αφουγκραστεί τον ιδιαίτερο παλμό, το αδιόρατο ηχόχρωμα, τον κρυμμένο θησαυρό των Μαυτριτανών, βαθιά καταχωνιασμένο στα έγκατα της προσωπικότητας των ναυαγών, εκεί που κανένα σοκ και καμιά αμνησία δεν θα μπορούσε να τον αλλοιώσει. Αναλύοντας τους λεπτούς υπερήχους που δραπέτευαν απ' τους γραφικούς χαρακτήρες, συνειδητοποίησε ότι οι επτά επιστολές συνδέονται με μυστηριώδη τρόπο μεταξύ τους, σαν να αλληλοσυμπληρώνονται
Νόμιζε ότι άκουγε επτά όργανα ορχήστρας, που το καθένα έπαιζε άλλες συγχορδίες, αλλά όλα μαζί παρήγαγαν αρμονικότατο μουσικό αποτέλεσμα
Στο βάθος παίζανε την ίδια μελωδία, παρά τα εκκεντρικά σολάκια τους, που δεν ήταν άλλη απ' την αγάπη τους γι' αυτόν - ή μήπως τη δική του αγάπη για κείνους;
                                                                                                    Ιωάννα Μπουραζοπούλου

Τετάρτη 7 Μαρτίου 2018

Εγώ, ο Σίμος Συμεών

Πάντως το νεκροταφείο, σύμφωνα με πρόταση των μισών και πλέον δημοτικών συμβούλων, έπρεπε να ονομαστεί - "το δικαιούστε κύριε Δήμαρχε" - "Νεκροταφείο Αλατά". Δηλαδή το επίθετο του Δημάρχου, που, ως παθολόγος, είχε φροντίσει να γεμίσει το παλιό στενόχωρο νεκροταφείο με κάμποσους άτυχους πελάτες, οι οποίοι ωστόσο πέθαναν με τη βεβαιότητα πως η επιστήμη, για πολλοστή φορά είχε σηκώσει τα χέρια ψηλά. Έτσι λοιπόν, με την επιστήμη ελέω Αλατά μονίμως σε ανάταση, το παλιό νεκροταφείο, που πρέπει να πούμε πως το κοσμούσαν και μερικά αξιόλογα γλυπτά, κυρίως σε τάφους παλαιών οικογενειών καπνεμπόρων, έκλεισε οριστικά
Το μέλλον ανήκε στο δέκα στρεμμάτων "Αλάτειο" και το προνόμιο της μελαγχολικής πρωτειάς κλήρωσε στην Αναστασία-Σάσα Καρούβαλη. Την τρίτη από πέντε αδελφές, την ομορφότερη και πιό άτυχη, αφού η μοίρα κι ο έρωτας της έστησαν καρτέρι, που λέει και το τραγούδι πριν από δώδεκα περίπου χρόνια στην πλαζ
                                                                                                       Γιάννης Ξανθούλης

Δευτέρα 5 Μαρτίου 2018

Αλατοκορτικοειδής δράση των γλυκοκορτικοειδών

Οι υποδοχείς των αλατοκορτικοειδών (MRs) και των γλυκοκορτικοειδών (GCRs) έχουν ανάλογο DNA-binding domain (ομόλογα αμινοξέα κατά 94%) και παρόμοιο ligand-binding domain (57%)
Η κορτιζόλη έχει υψηλή συγγένεια με τον MR με αποτέλεσμα αλατοκορτικοειδή δραστηριότητα
Όμως, ένα τοπικό ένζυμο η 11β-HSD2 (11-β-ΟΗ στεροειδική δευδρογονάση τύπου 2) μετατρέπει την ενεργή κορτιζόλη σε ανενεργή κορτιζόνη, προστατεύοντας τον MRs από τη δράση της
Η φλουοροκορτιζόνη, ένα συνθετικό αλατοκορτικοειδές, που δίνεται ως υποκατάσταση σε ανεπάρκεια επινεφριδίων, έχει μία μετατροπή που το προστατεύει από γρήγορη αποδόμηση. Έχει 10 φορές ισχυρότερη αλατοκορτικοειδή δράση από την αλδοστερόνη
Από τα συνθετικά γλυκοκορτικοειδή (GCs) η υδροκορτιζόνη (ΗC), που είναι το συχνότερα χρησιμοποιούμενο ως υποκατάσταση, έχει την πιό ισχυρή αλατοκορτικοειδή δράση. Ο Oelkers όρισε την αλατοκορτικοειδή (MC) ισχύ του 1 μg FC ως 1 MC unit (MCU). Επειδή η MC δράση της HC είναι περίπου το 1/400 της FC, 0.4 mg HC θεωρούνται 1 μονάδα MCU. Επομένως 15-25 mg FC, που είναι η συνιστώμενη ημερήσια δόση υποκατάστασης σε ανεπάρκεια επινεφριδίων, αντιστοιχεί σε περίπου 0.04-0.06 μg FC
Μελέτη που συνέκρινε τα αποτελέσματα των υψηλότερων σε σχέση με χαμηλότερες δόσεις υποκατάστασης (30 με 40 vs 15 με 20 mg HC/d) στο σύστημα ρενίνης αγγειοτενσίνης (RAAS) και στην πίεση (BP) σε ασθενείς με δευτεροπαθή επινεφριδιακή ανεπάρκεια έδειξε αύξηση της πίεσης και μείωση ρενίνης αλδοστερόνης και επιπέδων καλίου στην ομάδα με την υψηλότερη δόση. Γεγονός που σημαίνει ενεργοποίση του MR από την HC, και επομένως η υποκατάσταση με αλατοκορτικοειδή να μην χρειάζεται σε ασθενείς με υψηλές δόσεις υποκατάστασης
Σε αντίθεση η πρεδνιζολόνη έχει 4 φορές χαμηλότερη αλατοκορτικοειδή δράση από την FC, και η δεξαμεθαζόνη δεν έχει καθόλου δράση
Αντιστοίχως η FC έχει γλυκοκορτικοειδή δράση, και υψηλή συγγένεια με τον GC υποδοχέα. Σε in vitro μελέτες έχει δείξει 10πλάσια γλυκοκορτικοειδή δράση από την κορτιζόλη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ισχυρή ανασταλτική δράση στον άξονα υποθάλαμος/υπόφυση/επινεφρίδια (HPA). Χορήγηση 0.5 mg FC σε υγιή άτομα αναστέλλει την νυχτερινή δραστηριότητα του άξονα και καταστέλλει τα επίπεδα ACTH και κορτιζόλης. Δόση 0.075-0.3 mg αναστέλλει την απάντηση του άξονα στο CRH, ενώ μικρότερες δόσεις όχι (δοσοεξαρτώμενη δράση). Όμως σε μελέτη που έγινε σε ασθενείς με πρωτοπαθή ανεπάρκεια επινεφριδίων, 0.1 mg FC δεν είχα καμία ανασταλτική δράση στην ACTH

Παρασκευή 2 Μαρτίου 2018

Χωρίς όνομα

Τον Μάρτη, μην ξεχνάς τον Μάρτη, της είπε, κάνει κρύο τον Μάρτη, το περισσότερο κρύο, δριμύ ψύχος, που λένε οι λόγιοι και οι μετεωρολόγοι, ένα κρύο που σε περονιάζει, πιο λαϊκά, τον Μάρτη τα σπίτια θα έχουνε ποτίσει υγρασία και τα κορμιά θα έχουνε κουραστεί απ' τον χειμώνα, που δεν θα 'χει τελειώσει ακόμα, και ας βιαστούν πάλι κάποιοι, οι ίδιοι πάντοτε, να καλωσορίσουν την άνοιξη πριν τις είκοσι μία, να μιλάνε για αλκυονίδες μέρες κάθε τρεις και λίγο, σε μια φράση κλισέ, για ανθισμένες αμυγδαλιές, σε μια εικόνα κλισέ, για τις καλοκαιρινές διακοπές, σε μια ευχή κλισέ, εσύ μην ξεχνάς τον Μάρτη όταν λες για το κρύο που σκαπουλάραμε τον Νοέμβρη, δεν τον λένε άδικα γδάρτη και κακό παλουκοκαύτη τον Μάρτη, μην τον ξεχνάς, λοιπόν, όταν αφαιρείς έναν μήνα από τον λογαριασμό του ηλεκτρικού, δείχνοντάς μου το τεφτέρι στο τραπέζι της κουζίνας, σε ένα σπίτι χωρίς κεντρική θέρμανση, οι τοίχοι ένα κορμί δίχως αίμα στις αρτηρίες, μην τον ξεχνάς, γιατί δεν θα αργήσουν να έρθουνε μέρες, και κυρίως νύχτες, που θα σέρνουμε πίσω μας το αερόθερμο, θερμοπομπό τον λένε τώρα, από δωμάτιο σε δωμάτιο, μόνιμο ίχνος σε κάθε μας βήμα, θα βγαίνουμε τρέμοντας από την μπανιέρα, θα πλαγιάζουμε πάνω στα ηλεκτρικά υποστρώματα, με τα καλώδια να προεξέχουν από κάθε πλευρά του κρεβατιού, θα χωνόμαστε στην αυτοσχέδια σκηνή από κουβέρτες και παπλώματα και το πρωινό ξύπνημα θα είναι ακόμα πιο σκληρό, θα αναπολούμε, ανάμεσα σε άλλα, τις γιορτές των παιδικών μας χρόνων, τα παχιά χάλια και τους στολισμένους τοίχους, τη θαλπωρή και τα δώρα, τα στρωμένα τραπέζια με παρόντες όλους, ζωντανούς και πεθαμένους πια, και ας γκρινιάζαμε τότε ότι εμείς με τους φίλους μας θα θέλαμε να είμαστε, να γλεντάμε και να πίνουμε, και όχι με τους γέρους γονείς μας, γέροι εκ γενετής, θαρρείς, τώρα, που οι απουσίες στο οικογενειακό προσκλητήριο πυκνώνουν, νιώθουμε ενοχές, όμως είναι αργά πια, μην ξεχνάς τον Μάρτη, σε παρακαλώ, μη, ο χειμώνας είναι ακόμα μπροστά μας, φθινόπωρο είναι ακόμα, της είπε.