Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2016

Υπογλυκαιμία 2

Με την πάροδο του χρόνου οι μηχανισμοί οι αντιρροπιστικοί στην υπογλυκαιμία ατονούν. Στον ΣΔ 1 η μειωμένη απάντηση είναι εμφανής τα πρώτα 2 χρόνια. Υπάρχει μειωμένη απάντηση της γλυκαγόνης λόγω αποτυχίας της παρακρινούς δράσης μεταξύ των α και β-κυττάρων του παγκρέατος και επίσης μειωμένη απάντηση της αδρεναλίνης από τα επινεφρίδια (αλλάζει ο ουδός ενεργοποίησης). Η μειωμένη αδρεναλίνη σημαίνει μειωμένη αυτόνομη απάντηση στην υπογλυκαιμία
Στον ΣΔ 2 η πρόοδος είναι πιο αργή, αλλά όσο αυξάνεται η διάρκεια της νόσου τόσο μειώνονται οι αντιρροπιστικοί μηχανισμοί. Η μείωση οφείλεται στα επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπογλυκαιμίας και στην μειωμένη ικανότητα των ατόμων να τα αντιλαμβάνονται (μείωση ευαισθητοποίησης) με αποτέλεσμα κίνδυνο σοβαρών επεισοδίων. Τα επαναλαμβανόμενα υπογλυκαιμικά επεισόδια σταδιακά αμβλύνουν τους αντιρροπιστικούς μηχανισμούς και προδιαθέτουν τους ασθενείς σε έναν φαύλο κύκλο με πιο συχνές κρίσεις
Η περιφερική νευροπάθεια επίσης βοηθά στην έκπτωση της ευαισθητοποίησης στην υπογλυκαιμία
Βιολογικές συνέπειες υπογλυκαιμίας
Ενώ ο αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος μειώνει τις μικροαγγειακές επιπλοκές, δεν είναι βέβαιο ότι βελτιώνει και τις μακροαγγειακές. Υπάρχουν μεγάλες μελέτες που δεν δείχνουν σημαντική μείωση καρδιαγγειακών συμβαμάτων ενώ ο αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος σημαίνει συχνότερες υπογλυκαιμίες και αυξημένη θνητότητα. Η υπογλυκαιμία σημαίνει αιμοδυναμικές συνέπειες, μπορεί να αυξήσει την τάση για αρρυθμία, και να αυξήσει τα επίπεδα ασβεστίου στο μυοκάρδιο (κοιλιακή ταχυκαρδία) ή με αύξηση του τόνου του πνευμονογαστρικού να κάνει βραδυαρρυθμία. Επαναλαμβανόμενες οξείες υπογλυκαιμίες σημαίνουν θρόμβωση και φλεγμονή (ενεργοποίηση αιμοπεταλίων και παραγόντων πήξης, αύξηση IL-6 και TNF-a) και βλάβη του ενδοθηλίου
ΚΝΣ
Γνωστική δυσλειτουργία και μειωμένη συνείδηση της υπογλυκαιμίας
Ψυχολογικά
Κακή ποιότητα ζωής, αρνητική συμπεριφορά λόγω φόβου υπογλυκαιμίας, κατάθλιψη

Τετάρτη 30 Νοεμβρίου 2016

Υπογλυκαιμία

Ο ακριβής ορισμός της εξακολουθεί να συζητείται. Έχει οριστεί ως "σοβαρή υπογλυκαιμία" το επεισόδιο που χρειάζεται βοήθεια άλλου προσώπου, "τεκμηριωμένη συμπτωματική υπογλυκαιμία" τα συμπτώματα υπογλυκαιμίας με χαμηλά επίπεδα σακχάρου (<70 mgr/dl), και πιθανή υπογλυκαιμία τα συμπτώματα υπογλυκαιμίας και καλές τιμές σακχάρου αίματος (>70 mgr/dl)
Tα ποσοστά σοβαρής υπογλυκαιμίας σε ινσουλινο/θεραπευόμενους ασθενείς είναι περίπου το 1/3 των ατόμων με ΣΔ 1. Στον ΣΔ 2 το ποσοστό των υπογλυκαιμιών είναι πολύ λιγότερο
Συνέπειες της υπογλυκαιμίας
Η γλυκόζη είναι το μοναδικό καύσιμο του εγκεφάλου. Δύο είναι οι απαντήσεις στην υπογλυκαιμία: 1) Η αύξηση της ενδογενούς παραγωγής γλυκόζης (γλυκογονόλυση/γλυκονεογέννεση)
2) Αυξημένη κατανάλωση τροφής από το άτομο
Σε μη διαβητικά άτομα μείωση γλυκόζης < 80 mgr/dl σημαίνει μείωση της ενδογενούς έκκρισης ινσουλίνης. Τα άτομα με ΣΔ 1 και οι ινσουλινο/θεραπευόμενοι με ΣΔ 2 δεν έχουν ενδογενή έκκριση και εξαρτώνται από τις ενέσεις ινσουλίνης. Η αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας τους απαιτεί πρόσθετους μηχανισμούς. Όταν η γλυκόζη τους μειωθεί < 70 mgr/dl η ενδογενής γλυκαγόνη επάγει την γλυκογονόλυση και την γλυκονεογέννεση. Όταν η γλυκόζη μειωθεί περαιτέρω, αυξάνει η παραγωγή αδρεναλίνης από τον μυελό των επινεφριδίων και προάγει την ηπατική απελευθέρωση γλυκόζης. Επίσης αυξάνουν τα επίπεδα κορτιζόλης και αυξητικής που συμμετέχουν στην αποκατάσταση
Συμπτώματα υπογλυκαιμίας
Υπερδραστηριότητα του αυτόνομου (τρόμος, νευρικότητα, αίσθημα παλμών, ιδρώτας, πείνα) , νευρογλυκοπενία (κεφαλαλγία, διαταραχή όρασης, ζάλη, ευερεθιστότητα, σύγχυση, διαταραχή λόγου) και κακουχία (ναυτία και κεφαλαλγία)
Τα συμπτώματα ποικίλλουν μεταξύ των ατόμων καθώς και μεταξύ των ηλικιών

Δευτέρα 28 Νοεμβρίου 2016

Ανάμεσα σ' εμένα και σ' εμένα

Σου είπα: Λύγισα.
Και είπες : Μη θλίβεσαι.
Απογοητεύσου ήσυχα
Ήρεμα δέξου να κοιτάς σταματημένο το ρολόι
Λογικά απελπίσου πως δεν είναι ξεκούρδιστο, ότι έτσι δουλεύει ο δικός σου χρόνος
Κι αν αίφνης τύχει να σαλέψει κάποιος λεπτοδείκτης, μη ριψοκινδυνέψεις να χαρείς
Η κίνηση αυτή δε θα'ναι χρόνος. Θα'ναι κάποιων ελπίδων ψευδορκίες
Κατέβα σοβαρή, νηφάλια αυτοεκθρονίσου από τα χίλια σου παράθυρα
Για ένα μήπως τ' άνοιξες, κι αυτοξεχάσου εύχαρις
Ότι είχες να πεις
για τα φθινόπωρα, τα κύκνεια, τις μνήμες, υδρορροές των ερώτων, την αλληλοκτονία των ωρών
των αγαλμάτων τη φερεγγυότητα
ότι είχες να πεις
γι ανθρώπους που σιγά σιγά λυγίζουν,
το είπες

Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2016

Μόνος στο Βερολίνο

"Ο γιατρός εξαιτίας της δυσκοιλιότητας που με βασανίζει, μου συνέστησε άσκηση, είναι όμως πολύ βαρετό να περπατάω μόνος μου πέρα δώθε"
Άρχισε να περιγράφει λεπτομερώς όλα όσα είχε κάνει για τη δυσκοιλιότητα του. Ο Κβάγκελ ούτε που τον άκουγε. Δύο σκέψεις τον απασχολούσαν και η μια εξουδετέρωνε την άλλη : ότι δεν είχε γιο και ότι η Άννα είχε πει : " Εσύ κι ο Φύρερ σου!"
Ο Κβάγκελ το παραδέχθηκε: ποτέ δεν αγάπησε το αγόρι όπως αγαπάει ένας πατέρας το γιο του
Από τη στιγμή που γεννήθηκε το παιδί, το ένιωθε σαν ενόχληση στην ησυχία του και στη σχέση του με την Άννα. Κι αν τώρα πονούσε, ήταν γιατί αναρωτιόταν πως θ' αντιδρούσε η Άννα στον θάνατο του παιδιού και φοβόταν ότι όλα θα άλλαζαν
Άλλωστε, πριν από λίγο του το είπε καθαρά: "Εσύ κι ο Φύρερ σου"
                                                                                                     Hans Fallada

Τετάρτη 23 Νοεμβρίου 2016

Λιπώδης ιστός 2

Η ενεργοποίηση του φαιού λίπους στον άνθρωπο επιτυγχάνεται με μέτρια έκθεση στο ψύχος και οδηγεί σε αυξημένη ενεργειακή δαπάνη. Εαν η έκθεση διαρκέσει εβδομάδες, σημαίνει μέιωση σωματικού λίπους. Έχουν γίνει πολλές μελέτες με σκοπό να κατανοηθεί η μοριακή υπογραφή του ανθρώπειου φαιού λίπους και να βρεθούν τα λειτουργικά χαρακτηριστικά του όπως η κυτταρική αναπνοή και η δραστηριότητα των μιτοχονδρίων του. Οι αποθήκες του φαιού λίπους βρίσκονται συνήθως βαθειά στον τράχηλο και δεν είναι εύκολα προσβάσιμες. Το φαιό λίπος είναι μεταβολικά εξαιρετικά ενεργός ιστός, με αναπνευστική ικανότητα έως πενήντα φορές μεγαλύτερη από του λευκού λίπους
Ενδοκρινείς ρυθμιστές της θερμογέννεσης στο λίπος 
Ο κατάλογος αυξάνεται συνεχώς. Κάποιοι από τους παράγοντες αυτούς είναι ορμόνες που εκκρίνονται από διάφορους ιστούς (ήπαρ, σκελετικούς μύες, καρδιά)
FNDC5 / Irisin: Ιρισίνη/μυοκίνη, από τη θεά Ίριδα, προιόν διάσπασης της μεμβρανικής πρωτείνης fibronectin type III domain-containing protein 5 (FNDC5) που αυξάνεται μετά από άσκηση. Η ιρισίνη αυξάνει την γονιδιακή έκφραση της θερμογέννεσης σε ώριμα λιποκύτταρα. Θα πρέπει να διερευνηθεί αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν θεραπευτική προσέγγιση
FGF21: fibroblast growth factor 21, εκκρίνεται από το ήπαρ, με πολλές ευεργετικές επιδράσεις στον μεταβολισμό, κέντρο κλινικών δοκιμών για παχυσαρκία και διαβήτη. Οι δράσεις του γίνονται μέσω οξείδωσης λιπαρών οξέων . Στον άνθωπο σχετίζεται με δραστηριότητα του φαιού λίπους και έχει αθροιστικό αποτέλεσμα στην θερμογέννεση που προκαλεί η νοραδρεναλίνη
Νατριουρητικό πεπτίδιο: Υπάρχουν αυξημένες ενδείξεις σύνδεσης καρδιάς-λιπώδους ιστού. Οι αδιποκίνες συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή λειτουργία και το νατριουρητικό πεπτίδιο συμβάλλει στην λειτουργία του λιπώδους ιστού μέσω οξείδωσης λιπαρών οξέων. Υπάρχει το ερώτημα κατά πόσον η δράση του νατριουρητικού πεπτιδίου συμβάλλει στην καχεξία της καρδιακής ανεπάρκειας τελικού σταδίου
PTH: Καχεξία , και κυρίως φαιού λίπους έχει δειχθεί σε δύο μοντέλα σε πειραματόζωα: στον καρκίνο του πνεύμονα και στη νεφρική ανεπάρκεια. Και στα δύο μοντέλα η διαδικασία ήταν PTH-εξαρτώμενη. Αυξημένα επίπεδα PTH αλλά και PTH-related peptide οδήγησαν σε αυξημένη απώλεια ενέργειας και επιδείνωση της καχεξίας. Μελετήθηκαν βιοψίες από λίπος λαιμού σε άτομα με υπερπαραθυρεοειδισμό και βρέθηκε αυξημένη έκφραση δεικτών θερμογέννεσης
Επομένως: Πολλά στοιχεία δείχνουν ότι η εκμετάλλευση της θερμογόνου λειτουργίας του brown και/ή beige λίπους θα μπορούσε να είναι αποτελεσματική στη θεραπεία της παχυσαρκίας και του ΣΔ
Ο επαναπρογραμματισμός του λευκού λίπους είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ιδέα. Οι μοριακοί μηχανισμοί διερενώνται. Ένας μεγάλος αριθμός παραγόντων έχουν ήδη εντοπιστεί. Ο b3-agonist mirabegron, ένα φάρμακο που έχει πρόσφατα εγκριθεί για την θεραπεία της υπερδραστήριας ουροδόχου κύστης, φαίνεται ότι ενεργοποιεί το φαιό λίπος όπως και η έκθεση στο ψύχος. Μένει να διαπιστωθεί ανμπορεί να μειώσει το υπερβολικό σωματικό βάρος. Φαρμακευτικές ουσίες που προκαλούν μετατροπή λευκού λίπους σε φαιό στον άνθρωπο, δεν έχουν ακόμα εγκριθεί

Δευτέρα 21 Νοεμβρίου 2016

Λιπώδης ιστός

Η αντίληψη ότι ο λιπώδης ιστός είναι αποκλειστικά ένα όργανο αποθήκευσης λίπους έχει αλλάξει τις τελευταίες δύο δεκαετίες με την ανακάλυψη των αδιποκινών και των ενδοκρινικών τους δράσεων σ' όλο το σώμα. Ο λιπώδης ιστός είναι επίσης ένα θερμογόνο όργανο και συμβάλλει στην ενεργειακή κατανάλωση μέσω εξειδικευμένων λιποκυττάρων
Ο φαιός λιπώδης ιστός (brown adipose tissue -BAT) έχει γίνει επίκεντρο της έρευνας του μεταβολισμού τα τελευταία χρόνια. Σε αντίθεση με τον λευκό λιπώδη ιστό (white adipose tissue -WAT) το φαιό λίπος δαπανά ενέργεια μέσω του θερμογενετικού παράγοντα UCP-1 (uncoupling protein- 1) . Ένα άλλο είδος λίπους έχει ταυτοποιηθεί πρόσφατα που ονομάζεται “beige”or“brite” (brown/white) . Τα brite λιποκύτταρα διαθέτουν χαρακτηριστικά και λευκών και φαιών λιποκυττάρων. Σαν απάντηση στο κρύο ή σε φαρμακολογικά ή γενετικά ερεθίσματα brite λιποκύτταρα που εκφράζουν UCP-1 μπορούν να αναδυθούν μέσα σε λευκό λιπώδη ιστό και να καταναλώσουν σημαντικές ποσότητες ενέργειας, ανάλογες με του φαιού λίπους. Το φαινόμενο, browning η beiging, μπορεί να σημαίνει σημαντική προστασία από την παχυσαρκία και τις μεταβολικές της επιπλοκές
Ανατομική κατανομή
Τα λευκά λιποκύτταρα εντοπίζονται σε όλο το σώμα, με ιδιαίτερη προτίμηση στο σπλαχνικό λίπος. Τα brite μορεί να προκύψουν σε ορισμένες αποθήκες λευκού λίπους, όπως το υποδόριο λίπος στους βουβώνες ή στις μασχάλες. Το φαιό λίπος βρίσκεται κυρίως στον αυχένα, τους υπερκλείδιους βόθρους, παραστερνικά και περινεφρικά. Η στενή του γειτνίαση με το αγγειακό σύστημα του λαιμού έχει οδηγήσει σε εικασίες ότι η θερμότητα που παράγεται μπορεί να είναι σημαντική για τη ρύθμιση  της θερμοκρασίας του αίματος που ρέει προς τον εγκέφαλο
Μορφολογία
Τα φαιά λιποκύτταρα είναι πιό σκοτεινά λόγω του υψηλού αριθμού μιτοχονδρίων (περιέχουν σίδηρο) και πολλά σταγονίδια λιπιδίων που επιτρέπουν την ταχύτερη κινητοποίηση. Τα λευκά έχουν ένα μεγάλο σταγονίδιο λίπους. Το brite λίπος περιέχει και λευκά και φαιά κύτταρα και μεγάλη μεταβλητότητα στο μέγεθος των λιπιδίων
Brite κύτταρα
Εκτός από την έκθεση στο ψύχος κι άλλοι παράγοντες συμβάλλουν στον θερμογόνο προγραμματισμό του λιπώδους ιστού. Μόρια που κυκλοφορούν, ρυθμιστές της μεταγραφής, φάρμακα όπως τα συμπαθητικομιμητικά. Σαν απάντηση στη διέγερση με αδρενεργικούς αγωνιστές αυξάνεται στα κύτταρα brite η έκφραση δεικτών φαιού λίπους. Σε ασθενείς με εγκαύματα διαπιστώθηκε αύξηση των UCP-1 brite κυττάρων στο υποδόριο λίπος αρκετές εβδομάδες μετά τον τραυματισμό. Αυτό σχετίστηκε με το σοβαρό αδρενεργικό άγχος και την παρατεταμένη έκθεση σε υψηλά επίπεδα νοραδρεναλίνης λόγω του εγκαύματος

Παρασκευή 18 Νοεμβρίου 2016

Άξιον εστί

Ήρθαν ντυμένοι φίλοι, αμέτρητες φορές οι εχθροί μου, το παμπάλαιο χώμα πατώντας
και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους

Έφεραν τον Σοφό, τον Οικιστή , και τον Γεωμέτρη, την πάσα υποταγή και δύναμη
παμπάλαιο φως εξουσιάζοντας. Και το φως δεν έδεσε ποτέ με τη σκέπη τους

Ούτε μέλισσα καν δε γελάστηκε, το χρυσό ν' αρχίσει παιχνίδι, ζέφυρος καν, τις λευκές να φουσκώσε ποδιές

Έστησαν και θεμελίωσαν, στις κορφές, τις κοιλάδες, στα πόρτα, πύργους κραταιούς κι επαύλεις
ξύλα κι άλλα πλεούμενα, τους νόμους τους θεσπίζοντας, τα καλά και συμφέροντα
στο παμπάλαιο μέτρο εφαρμόζοντας

Και το μέτρο δεν έδεσε ποτέ με τη σκέψη τους. Ούτε καν ένα χνάρι θεού στην ψυχή τους σημάδι δεν άφησε, ούτε καν ένα βλέμμα ξωθιάς, τη μιλιά τους δεν είπε να πάρει

Έφτασαν ντυμένοι "φίλοι" αμέτρητες φορές οι εχθροί μου τα παμπάλαια δώρα προσφέροντας
Και τα δώρα τους άλλα δεν ήτανε παρά μόνο σίδερο και φωτιά
Στ' ανοιχτά που καρτέραγαν δάχτυλα μόνο όπλα και σίδερο και φωτιά
Μόνο όπλα και σίδερο και φωτιά