Αμηνόρροια / Ανωορρηξία / Μη φυσιολογική αιμορραγία

Η αμηνόρροια που δεν οφείλεται σε εγκυμοσύνη, θηλασμό ή εμμηνόπαυση εμφανίζεται σε ποσοστό 3-4%. Αμηνόρροια σημαίνει αποτυχία του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-γονάδων να προκαλέσει κυκλικές αλλαγές στο ενδομήτριο που προκαλούν έμμηνο ρύση, αλλά μπορεί να προκύπτει και από απουσία των τελικών οργάνων ή απόφραξη της εκφορητικής οδού. Αμηνόρροια μπορεί να προκύψει από δυσλειτουργία σε οποιοδήποτε επίπεδο του αναπαραγωγικού συστήματος
Ορίζεται ως:
1. Απουσία έμμηνου κύκλου για 3 ή περισσότερους μήνες σε γυναίκα που είχε κύκλο (δευτεροπαθής αμηνόρροια). Γυναίκες που έχουν κύκλο λιγώτερο από 9 φορές/έτος κατατάσονται στη κατηγορία αυτή
2. Απουσία εμμηναρχής μέχρι την ηλικία των 15 ετών (πρωτοπαθής αμηνόρροια). Έχει προταθεί να αρχίζει ο έλεγχος στην ηλικία των 14 ετών, ειδικά αν έχουν περάσει 5 ή περισσότερα χρόνια από την πρώτη ένδειξη εφηβικής ανάπτυξης
Η αμηνόρροια δεν είναι διάγνωση. Είναι το σημείο μίας διαταραχής. Έμμηνος ρύση προκύπτει σε διαστήματα 18-40 ημερών στα 2/3 των γυναικών
Υπάρχουν 3 μεγάλες κατηγορίες αμηνόρροιας
1. Ανατομικά αίτια (συμπεριλαμβανομένης της κύησης) που μπορούν να ταυτοποιηθούν με φυσική εξέταση μόνο
2. Ανεπάρκεια ωοθηκών (εμμηνόπαυση, γεννετικές ανωμαλίες, αυτοάνοση καταστροφή, φάρμακα, εξωτερική ακτινοβολία, χημειοθεραπεία, ιδιοπαθής)
3. Χρόνια ανωορρηξία που προκύπτει από άλλες ενδοκρινικές διαταραχές (υποθάλαμος :ψυχογενής, άσκησης, διαταραχή διατροφής, νεοπλασίες, Kallman, συστηματικά νοσήματα - υπόφυση: υπό/υποφυσισμός, νεοπλασίες  - ανεπαρκές feedback ορμονών: PCO, υπερπλασία επινεφριδίων, ορμονοπαραγωγές νεοπλασίες - ηπατική και νεφρική νόσος - παχυσαρκία -θυρεοειδική νόσος)
Στην κλινική πράξη είναι πολύ σημαντικό το ιστορικό και η φυσική εξέταση : αναλογίες σώματος, συμπεριφορά, κατανομή και μήκος ορμονοεξαρτώμενου τριχωτού, ανάπτυξη στήθους κατά Tanner, έκκριμα θηλών, έσω και έξω γεννητικά όργανα
Μέτρηση FSH, TSH και προλακτίνης και σε υπερτρίχωση ελεύθερη τεστοστερόνη και δευδροεπιανδροστερόνη

Γυναικομαστία (2)

Διαγνωστική προσέγγιση
Αφού αποκλειστεί ψευδο-γυναικομαστία, η μαστογραφία μπορεί να διαφοροποιήσει γυναικομαστία από μάζα που χρειάζεται παρακέντηση για αποκλεισμό κακοήθειας. Η ειδικότητα και η ευαισθησία της μεθόδου υπερβαίνει το 90%. ΥΗΓ οσχέου απαιτείται μόνο σε ψηλαφητή μάζα
Γίνεται έλεγχος ήπατος, νεφρών, θυρεοειδούς και προσδιορισμός τεστοστερόνης, οιστραδιόλης, προλακτίνης, LH, hCG και εφ' όσον όλα είναι φυσιολογικά η διάγνωση είναι ιδιοπαθής γυναικομαστία
Διαφορική διάγνωση
Μία ψηλαφητή μάζα στο μαστό μπορεί να είναι ψευδο-γυναικομαστία, γυναικομαστία, καρκίνος (1%) αλλά και άλλες καλοήθεις καταστάσεις όπως λιπώματα, δερμοειδείς ή λιπώδεις κύστεις, λεμφοπλασματική φλεγμονή, αιματώματα, πορογενής διόγκωση, νέκρωση λίπους
Αντιμετώπιση και πρόγνωση
Πρόκειται για καλοήθη κατάσταση που συνήθως αυτοπεριορίζεται, με την πάροδο του χρόνου όμως μπορεί να αντικατασταθεί από ινώδη ιστό. Διακοπή φαρμάκων, αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων (π.χ. υπερθυρεοειδισμός) και επανέλεγχος μετά 6 μήνες.
Φαρμακευτική αγωγή
Μπορεί να εφαρμοστεί πριν την ανάπτυξη ινώδους ιστού. Τροποποιητές του υποδοχέα των οιστρογόνων : ταμοξιφαίνη ή ραλοξιφαίνη για 2-9 μήνες έδειξε υποχώρηση του πόνου και μείωση της μάζας χωρίς σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες
Έχουν δοκιμαστεί επίσης διυδροτεστοστερόνη, νταναζόλη, κλομιφαίνη και αναστολείς αρωματάσης όπως η τεστολακτόνη και η αναστροζόλη αλλά είναι λιγότερο μελετημένα και χρησιμοποιημένα φάρμακα και η χρήση τους μένει να αποδειχθεί
Στην εφηβεία συνήθως υποχωρεί σε < 1 χρόνο
Χειρουργική διόρθωση
Είναι η οριστική θεραπεία της γυναικομαστίας
Πρόγνωση
Είναι άριστη. Η απόφαση να θεραπεύσουμε, και η επιλογή της θεραπείας βασίζεται στον βαθμό που η κατάσταση αυτή επηρεάζει την ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία του ασθενούς

Γυναικομαστία

Ως γυναικομαστία ορίζεται ο καλοήθης πολλαπλασιασμός του ανδρικού μαζικού αδένα. Η ασυμπτωματική γυναικομαστία είναι συχνή και εμφανίζεται συχνότερα στη νεογνική ηλικία (60-90% των νεογνών), στην εφηβεία (50-60%) και σε ενήλικες 50-69 ετών (>70%). Η συμπτωματική γυναικομαστία εμφανίζεται σε χαμηλότερο ποσοστό. Αν και ο καρκίνος μαστού είναι σπάνιος στους άνδρες σε περίπτωση γυναικομαστίας θα πρέπει να αποκλεισθεί
Παθοφυσιολογία
Η κύρια αιτία είναι η ανισορροπία μεταξύ οιστρογόνων και ανδρογόνων, και της δράσης τους στον μαστό. Αυξημένα οιστρογόνα μπορεί να σημαίνουν νεοπλασίες που εκκρίνουν οιστρογόνα ή πρόδρομα οιστρογόνων (π.χ. όγκους από κύτταρα Leydig ή Sertoli, όγκους που παράγουν hCG ή όγκους επινεφριδίων), αλλά πιό συχνά από αυξημένη εξωγοναδική μετατροπή ανδρογόνων σε οιστρογόνα με τη δράση της αρωματάσης (π.χ. παχυσαρκία). Τα ανδρογόνα μειώνονται σε ασθενείς με υπογοναδισμό, πρωτοπαθή (π.χ. Klinefelter, ορχίτιδα μετά από παρωτίτιδα, ευνουχισμό) ή δευτεροπαθή από υποθαλαμική ή υποφυσιακή νόσο. Τα σύνδρομα αντίστασης στα ανδρογόνα (μειωμένη δράση των ενζύμων βιοσύνθεσης της τεστοστερόνης) επίσης μπορεί να συνοδεύονται από γυναικομαστία
Η ισορροπία ελεύθερης τεστοστερόνης /οιστρογόνων επηρεάζεται επίσης από την SHBG μέσω της οποίας προκύπτει γυναικομαστία στον υπερθυρεοειδισμό, σε χρόνια ηπατική νόσο και σε χρήση φαρμάκων όπως η σπειρονολακτόνη. Οι υποδοχείς των ανδρογόνων μπορεί να έχουν γεννετικές μεταλλάξεις ή επηρεάζονται από φάρμακα (π.χ. βικαλουταμίδη, για καρκίνο προστάτη) ενώ αντίστοιχα οι υποδοχείς οιστρογόνων μπορεί να ενεργοποιηθούν από φάρμακα και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Τελικά, η ορμονική ανισορροπία οδηγεί σε πολλαπλασιασμό αδενικού ιστού (πορογενής υπερπλασία)
Κλινικά
Η κλινική εξέταση μπορεί συχνά να δείξει ψευδο-γυναικομαστία δηλαδή συσσώρευση λίπους κάτω από τη θηλή, χωρίς πολλαπλασιασμό αδενικού ιστού (δεν υπάρχει ψηλαφητός όζος). Η γυναικομαστία είναι συνήθως αμφοτερόπλευρη. Η ψηλάφηση συνήθως δείχνει ψηλαφητή, μαλακή, κινητή μάζα, σε κεντρική θέση κάτω από τη θηλή. Όταν η μάζα είναι ετερόπλευρη, σκληρή, καθηλωμένη και περιφερικά της θηλής και συνοδεύεται από έκκριση θηλής, δερματικές αλλοιώσεις και λεμφαδενοπάθεια υπάρχει σοβαρή υποψία καρκίνου. Βοηθάει στη διάγνωση η παρουσία παχυσαρκίας, κιρσοκήλης όπως και το οικογενειακό ιστορικό παχυσαρκίας. Επίσης υπεύθυνα μπορεί να είναι πολλά φάρμακα  (διγοξίνη, ρανιτιδίνη, σιμετιδίνη, ομεπραζόλη, αντικαταθλιπτικά, αμιοδαρόνη, ανδρογόνα, αναβολικά, αντιμυκητιασικά, χημειοθεραπευτικά, κ.α.) όπως και το αλκοόλ, η μαριχουάνα, η ηρωίνη, η μεθαδόνη ,οι αμφεταμίνες και φυτικά σκευάσματα που περιέχουν φυτοοιστρογόνα
Στο 80-85% των περιπτώσεων το ιστορικό και η φυσική εξέταση αποκαλύπτουν το αίτιο

Διπλωμένα φτερά

Η απέναντι μεριά, με τα χαλάσματα του τούρκικου μαχαλά και του παλιού πύργου, ήταν πυκνά δασωμένη και, όταν ο αγέρας περνούσε μέσα από τις πευκοβελόνες, άκουγες ένα γλυκό βουητό, έναν μακρόσυρτο στεναγμό, σαν και να ανάσαινε βαθειά ολόκληρη η πλαγιά. Ανάλογα με τις πνοές του, μια σταματούσε και μιά ξανάρχιζε, κι έμοιαζε αυτός ο βαθύς αχός του σαν ένα απόμακρο και σχεδόν απόκοσμο κάλεσμα. Ακόμα και μέσα στον ύπνο μου, όταν τον άκουγα, το ένιωθα ότι είχα γυρίσει στο νησί, ότι ήμουν πάλι πίσω στο πατρικό.
Η καρδιά μπορεί κι αναγνωρίζει αλάνθαστα τα μέρη που κάποτε αγάπησε, τους τόπους της ψυχής, τη μόνη πραγματική της πατρίδα. Εκεί βρίσκεται το σκοτεινό δάσος της μνήμης και, από καιρό σε καιρό, μυστικές πνοές ανασηκώνουν για λίγο από κατάχαμα τους τρυφερούς άλλοτε βλαστούς, τα θαλερά κάποτε φύλλα, που χωνεύονται αργά για να γίνουν κι αυτά με τη σειρά τους χώμα
Εκεί είναι και το άπατο πηγάδι της μνήμης και, όποτε σε πιάνει να καταπιαστείς "με κάτι υπόθεσες ψυχικές" και ρίχνεις κάτω το μακρύ σκοινί, ανασύρεται απ΄το βάθος του ολάκερη αρμαθιά, που δεν ξέρεις τι να κάνεις μ' αυτήν και την αφήνεις να πέσει και πάλι στα σκοτεινά νερά του
                                                                                              Γιάννης Ατζακάς

Πρόκληση γονιμότητας σε υπογοναδικό άνδρα (4)

Παρακολούθηση ασθενούς στη διάρκεια της θεραπείας του
Παρακολουθούμε την ανάπτυξη των όρχεων και την σπερματογέννεση καθώς και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας με γοναδοτροπίνες. Η γυναικομαστία είναι η συνηθέστερη επιπλοκή της hCG (1/3 των ασθενών). Ο μηχανισμός είναι LH επαγόμενη παραγωγή οιστρογόνων, οπότε χρησιμοποιούμε τη χαμηλότερη δόση που διατηρεί την τεστοστερόνη (Τ) σε χαμηλο/φυσιολογικά όρια. Ο χρόνος ημίσειας ζωής της hCG είναι 36 ώρες οπότε ο έλεγχος Τ γίνεται πριν την επόμενη ένεση.Τυπικά η δόση της hCG αρχίζει με 1000-2000 U /2η ημέρα. Όσο αυξάνει ο όγκος των όρχεων η δόση μπορεί να μειωθεί σε 500-1500 U. H ένεση γίνεται υποδόρια. Είναι σπάνια η παραγωγή αντισωμάτων. Σε συνδυασμένη θεραπεία μετράμε FSH στον ορρό και είναι αποδεκτά επίπεδα 4-6 IU/L (αποφεύγουμε επίπεδα > 9 IU/L)
Επιπλέον ορμονικοί προσδιορισμοί ινχιμπίνης και ΑΜΗ μπορούν να βοηθήσουν στη θεραπεία. Χαμηλά επίπεδα ινχιμπίνης (<60 pg/mL) σημαίνουν αρνητική έκβαση. Με δεδομένο ότι οι άνδρες με υπογοναδισμό έχουν περιορισμένο πληθυσμό κυττάρων Sertoli και χαμηλά επίπεδα Τ, αναμένονται χαμηλά επίπεδα ινχιμπίνης και αυξημένα επίπεδα ΑΜΗ. Επομένως είναι δείκτες πολλαπλασιασμού των κυττάρων Sertoli κατά τη διάρκεια της θεραπείας με FSH
Σε ασθενείς με σοβαρή GnRH ανεπάρκεια, η ινχιμπίνη έφτασε σε plateau μετά 2 μήνες θεραπείας με ανασυνδυασμένη FSH, γεγονός που δηλώνει ότι το διάστημα αυτό είναι αρκετό για προ-θεραπεία μόνο με FSH. Mε παρόμοιο τρόπο δείκτης κυτταρικής λειτουργίας των κυττάρων Leydig είναι ο INSL3
Κλινικά η μέτρηση του όγκου των όρχεων με το ορχιδόμετρο Prader είναι σημαντική μέτρηση στην παρακολούθηση της θεραπείας. Όγκος όρχεων 8-10 ml δείχνει σπερματογέννεση. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών δεν θα επιτύχει αριθμό σπερματοζωαρίων > 20 million/mL. Συνήθως έχουμε 3-8 million/mL σε 5 μήνες θεραπείας. Στους ασθενείς αυτούς θα πρέπει να προτείνεται η αποθήκευση σπέρματος πριν την εναρξη υποκατάστασης με τεστοστερόνη
Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή
Προτείνεται σπερματέγχυση, in vitro γονιμοποίηση ή ενδο/ωοριακή τοποθέτηση σπερματοζωαρίου με ποσοστά επιτυχίας στο τελευταίο 50-60% και ποσοστό εγκυμοσύνης ανα κύκλο 30%. Αν δεν υπάρχει σπέρμα προτείνεται εναλλακτικά παρακέντηση στην επιδιδυμίδα ή βιοψία όρχεων. Έχει φανεί ότι η θεραπεία με γοναδοτροπίνες δεν επηρεάζει την ακεραιότητα του DNA και δεν αυξάνει τον κίνδυνο χρωμοσωμικών διαταραχών
Επομένως
. Ασθενείς με συγγενή υπογοναδοτροπικό υπογοναδισμό πάσχουν από θεραπεύσιμη μορφή υπογονιμότητας
. Το 80% αναπτύσει σπέρμα με τη θεραπεία, οι ασθενείς με μερική έλλειψη περίπου σε 6 μήνες
. Σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την γονιμότητα είναι ο βαθμός αυτόματης ανάπτυξης όρχεων και το ιστορικό κρυψορχίας
. Στις πιό σοβαρές περιπτώσεις (όγκος όρχεων <4 ml) έναρξη θεραπείας με FSH και στη συνέχεια FSH+hCG φαίνεται ότι είναι πολύ αποτελεσματική
. Επιπλέον ερωτήματα μένει να απαντηθούν όπως η νεογικη θεραπεία σε απουσία mini-εφηβείας (π.χ. σε κρυψορχία, μικροφαλλία) ή αν για πρόκληση εφηβείας και εξωγενείς χαρακτήρες του φύλου είναι καλύτερη η αντιμετώπιση με γοναδοτροπίνες ή με εξωγενώς χορηγούμενη τεστοστερόνη
. Τέλος η κατανόηση της γεννετικής του υπογοναδισμού μπορεί να αποκαλύψει πληροφορίες για τις δυνατότητες γονιμότητας και να οδηγήσει σε πιό εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις

Πρόκληση γονιμότητας σε υπογοναδικό άνδρα (3)

Προσεγγίσεις στη θεραπεία γονιμότητας
1. Παλμική θεραπεία με GnRH
Γίνεται με αντλία. Προσπαθούμε να μιμηθούμε τον φυσιολογικό ρυθμό (π.χ ανά 2ωρο) με τιτλοποίηση της δόσης έτσι ώστε να αυξηθούν οι γοναδοτροπίνες και να προκαλέσουν αύξηση τεστοστερόνης και σπερματογέννεση. Προκαλεί εφηβεία και γονιμότητα σε 80% των ασθενών
Οι ασθενείς με όγκο όρχεων >4 ml εμφανίζουν αποτελέσματα σε 6-12 μήνες, αυτοί με προεφηβικούς όρχεις σε 18-24 μήνες. Η αντιμετώπιση αυτή είναι περιορισμένη γιατί χρειάζεται εξειδίκευση/ειδικευμένα κέντρα και εμπειρία στις μικρο/εγχύσεις
2. hCG
H εξωγενής χορήγηση γοναδοτροπινών είναι αποτελεσματική και σε υποθαλαμικές και σε υποφυσιακές παθήσεις. Όμως η μονοθεραπεία με hCG είναι καλύτερη στους άνδρες με υπογοναδισμό, που έχουν μεγαλύτερο μέγεθος όρχεων (με κάποιο βαθμό ανάπτυξης ή στο σύνδρομο του γόνιμου ευνούχου). Αυτοί οι ασθενείς έχουν ανάπτυξη όρχεων, χωρίς σημεία αρρενοποίησης και έχουν ευνουχοειδείς αναλογίες (arm span/ύψος > 6 cm). Είναι λοιπόν η μονοθεραπεία βιώσιμη επιλογή στους ασθενείς που βρίσκονται στο ήπιο άκρο του φάσματος (μερική ή σχεδόν πλήρη ανάπτυξη όρχεων) και όχι σ' αυτούς που έχουν όγκο < 4 ml
3. Συνδυασμός γοναδοτροπινών
Μία τρίτη επιλογή με hCG+FSH. Tα παλαιότερα σκευάσματα FSH (human menopausal gonadotrophins, hMG) είχαν δράση FSH και LH και προέκυπταν από ούρα γυναικών στην εμμηνόπαυση. Το 1990 προέκυψε ανασυνδυασμένη FSH χωρίς δράση LH και δίνεται με υποδόρια ένεση και τώρα υπάρχουν παρασκευάσματα μακράς διάρκειας. Με τα διάφορα σχήματα ο χρόνος από την ανάπτυξη σπέρματος μέχρι την εκσπερμάτωση ποικίλλει από 9-12 μήνες
Ένα αποδεκτό σχήμα είναι έναρξη θεραπείας με hCG 1000-2000 U 2-3 φορές την εβδομάδα για 3-6 μήνες και στη συνέχεια προστίθεται FSH 75-150 IU 3 φορές την εβδομάδα. Το 80% των ανδρών αναπτύσει σπέρμα, πετυχαίνει μέγιστο όγκο όρχεων και σπερματοζωάρια στην εκσπερμάτωση μετά από 12-18 μήνες θεραπεία
4. Διαδοχικά πρωτόκολλα θεραπείας
To 90% του όγκου των όρχεων οφείλεται στα σπερματικά σωληνάρια, επομένως παράγοντες που προάγουν τον πολλαπλασιασμό των Sertoli και των γεννητικών κυττάρων είναι βασικοί. Μία εύλογη προσέγγιση είναι στις σοβαρώτερες μορφές υπογοναδισμού να ξεκινάει θεραπεία με FSH για να πολλαπλασιαστούν τα ανώριμα κύτταρα Sertoli. Θα μπορούσε να γίνει προσπάθεια αντιγραφής των ορμονικών δυναμικών της προ/εφηβείας όπου η FSH πριν απο την LH-επαγόμενη παραγωγή τεστοστερόνης (Τ) . Από μελέτες που έχουν γίνει φαίνεται ότι αυτή η θεραπευτική προσέγγιση είναι επιτυχής στην ανάπτυξη των όρχεων και την επαγωγή γονιμότητας, αλλά απαιτούνται περισσότερες πολυκεντρικές μελέτες

Πρόκληση γονιμότητας σε υπογοναδικό άνδρα (2)

Συγγενής υπογοναδοτροφικός υπογοναδισμός (ΣΥΥ)
Η διακοπή της πολύπλοκης αναπτυξιακής διαδικασίας των GnRH νευρώνων οδηγεί σε ΣΥΥ. Είναι σπάνια γεννετική διαταραχή , οφείλεται σε ανεπαρκή έκκριση ή δράση GnRH και εμφανίζεται με απουσία εφηβείας και στειρότητα. Εμφανίζεται με έναν αριθμό φαινότυπων, ανάλογα με τη σοβαρότητα της διαταραχής, που συμπεριλαμβάνει σκελετικές ανωμαλίες, σχισμή χείλους και υπερώας, συγκινησία (mirror movements), νευροαισθητήρια κώφωση, εγκεφαλική αταξία, νεφρική αγενεσία., Ο συνδυασμός υπογοναδισμού με ανοσμία ονομάζεται  Kallmann και είναι σχεδόν το 50% των περιπτώσεων
Η τυπική κλινική εικόνα είναι απουσία εφηβείας, με όγκο όρχεων < 4 mL. Είναι κλινικά ετερογενές και εξαρτάται από τον βαθμό ανεπάρκειας της GnRH. Οι σοβαρώτερες μορφές εμφανίζονται με κρυψορχία και μικροφαλλία στη γέννηση και πλήρη απουσία εφηβείας. Άλλες μορφές έχουν μικρή ανάπτυξη όρχεων , με όγκο > 4 mL
Το βιοχημικό profil είναι χαμηλή τεστοστερόνη και δυσανάλογα χαμηλές γοναδοτροπίνες ορρού
Θα πρέπει να αποκλειστεί βλάβη της περιοχής υποθαλάμου-υπόφυσης με απεικόνιση και να γίνει έλεγχος της λειτουργίας της πρόσθιας υπόφυσης καθώς και έλεγχος φερριτίνης
Πρόβλεψη στην έκβαση θεραπείας γονιμότητας
Ο ΣΥΥ είναι θεραπεύσιμη μορφή ανδρικής υπογονιμότητας είτε με παλμική αγωγή με GnRH ή με ενέσεις εξωγενώς γοναδοτροπινών. Και οι δύο προσεγγίσεις είναι αποτελεσματικές στην επαγωγή σπερματογέννεσης. Ανεξάρτητα από τον τρόπο θεραπείας υπάρχουν παράγοντες προγνωστικοί της έκβασης. Αρχικά ο όγκος των όρχεων και κατά δεύτερον ο βαθμός εφηβικής ανάπτυξης- αν υπάρχει (απουσία εφηβικής ανάπτυξης = χειρότερη έκβαση γονιμότητας). Αρκετές μελέτες δείχνουν μεγαλύτερη συχνότητα κρυψορχίας σε άνδρες με ΣΥΥ , που είναι σημαντικός προγνωστικός παράγοντας για την ανδρική γονιμότητα. Στον γενικό πληθυσμό η κρυψορχία εμφανίζεται σε ποσοστό 3-5% των τελειόμηνων νεογνών. Στο μεγαλύτερο ποσοστό αυτών θα συμβεί αυτόματα η κάθοδος στο πρώτο 6μηνο. Αν δεν προκύψει κάθοδος μέχρι τον πρώτο χρόνο ζωής οι πιθανότητες να επιζήσουν γεννητικά κύτταρα είναι ελάχιστες και οι επιπτώσεις στη γονιμότητα είναι δραματικές Θα πρέπει να γίνεται ορχεοπηξία άμεσα. Οι ασθενείς με αμφοτερόπλευρη κρυψορχία είναι σε χειρότερη κατάσταση (πιθανότητα στειρότητας 6 φορές μεγαλύτερη). Αντίκτυπο στη γονιμότητα έχει και η θέση που βρίσκονται οι όρχεις. Σε θέση κοιλιακή ή πάνω από τον βουβωνικό δακτύλιο είναι πιό σοβαρή η καταστροφή γεννητικών κυττάρων. Οι πρόσφατες οδηγίες συστήνουν ορχεοπηξία μεταξύ 6 μηνών και 1 έτους . Προηγείται ορμονική θεραπεία με hCG που αυξάνει το μέγεθος των όρχεων