Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Τετάρτη 4 Μαΐου 2016

Πρόκληση γονιμότητας σε υπογοναδικό άνδρα (2)

Συγγενής υπογοναδοτροφικός υπογοναδισμός (ΣΥΥ)
Η διακοπή της πολύπλοκης αναπτυξιακής διαδικασίας των GnRH νευρώνων οδηγεί σε ΣΥΥ. Είναι σπάνια γεννετική διαταραχή , οφείλεται σε ανεπαρκή έκκριση ή δράση GnRH και εμφανίζεται με απουσία εφηβείας και στειρότητα. Εμφανίζεται με έναν αριθμό φαινότυπων, ανάλογα με τη σοβαρότητα της διαταραχής, που συμπεριλαμβάνει σκελετικές ανωμαλίες, σχισμή χείλους και υπερώας, συγκινησία (mirror movements), νευροαισθητήρια κώφωση, εγκεφαλική αταξία, νεφρική αγενεσία., Ο συνδυασμός υπογοναδισμού με ανοσμία ονομάζεται  Kallmann και είναι σχεδόν το 50% των περιπτώσεων
Η τυπική κλινική εικόνα είναι απουσία εφηβείας, με όγκο όρχεων < 4 mL. Είναι κλινικά ετερογενές και εξαρτάται από τον βαθμό ανεπάρκειας της GnRH. Οι σοβαρώτερες μορφές εμφανίζονται με κρυψορχία και μικροφαλλία στη γέννηση και πλήρη απουσία εφηβείας. Άλλες μορφές έχουν μικρή ανάπτυξη όρχεων , με όγκο > 4 mL
Το βιοχημικό profil είναι χαμηλή τεστοστερόνη και δυσανάλογα χαμηλές γοναδοτροπίνες ορρού
Θα πρέπει να αποκλειστεί βλάβη της περιοχής υποθαλάμου-υπόφυσης με απεικόνιση και να γίνει έλεγχος της λειτουργίας της πρόσθιας υπόφυσης καθώς και έλεγχος φερριτίνης
Πρόβλεψη στην έκβαση θεραπείας γονιμότητας
Ο ΣΥΥ είναι θεραπεύσιμη μορφή ανδρικής υπογονιμότητας είτε με παλμική αγωγή με GnRH ή με ενέσεις εξωγενώς γοναδοτροπινών. Και οι δύο προσεγγίσεις είναι αποτελεσματικές στην επαγωγή σπερματογέννεσης. Ανεξάρτητα από τον τρόπο θεραπείας υπάρχουν παράγοντες προγνωστικοί της έκβασης. Αρχικά ο όγκος των όρχεων και κατά δεύτερον ο βαθμός εφηβικής ανάπτυξης- αν υπάρχει (απουσία εφηβικής ανάπτυξης = χειρότερη έκβαση γονιμότητας). Αρκετές μελέτες δείχνουν μεγαλύτερη συχνότητα κρυψορχίας σε άνδρες με ΣΥΥ , που είναι σημαντικός προγνωστικός παράγοντας για την ανδρική γονιμότητα. Στον γενικό πληθυσμό η κρυψορχία εμφανίζεται σε ποσοστό 3-5% των τελειόμηνων νεογνών. Στο μεγαλύτερο ποσοστό αυτών θα συμβεί αυτόματα η κάθοδος στο πρώτο 6μηνο. Αν δεν προκύψει κάθοδος μέχρι τον πρώτο χρόνο ζωής οι πιθανότητες να επιζήσουν γεννητικά κύτταρα είναι ελάχιστες και οι επιπτώσεις στη γονιμότητα είναι δραματικές Θα πρέπει να γίνεται ορχεοπηξία άμεσα. Οι ασθενείς με αμφοτερόπλευρη κρυψορχία είναι σε χειρότερη κατάσταση (πιθανότητα στειρότητας 6 φορές μεγαλύτερη). Αντίκτυπο στη γονιμότητα έχει και η θέση που βρίσκονται οι όρχεις. Σε θέση κοιλιακή ή πάνω από τον βουβωνικό δακτύλιο είναι πιό σοβαρή η καταστροφή γεννητικών κυττάρων. Οι πρόσφατες οδηγίες συστήνουν ορχεοπηξία μεταξύ 6 μηνών και 1 έτους . Προηγείται ορμονική θεραπεία με hCG που αυξάνει το μέγεθος των όρχεων

Σάββατο 30 Απριλίου 2016

Ανάσταση

Iερέας, σε χωριό της μακεδονίας, εξηγεί στους αγράμματους χωρικούς το ευαγγέλιο.
Απλουστεύει και χρησιμοποιεί την τοπολαλιά τους

"Απ’ λέτε λοιπόν Χριστιανοί, την άλλ’ τη μέρα πουρνό-πουρνό, ξεκίνησαν τρεις αγναίκες με μρωδικά, να παν να πασαλείψουνε το σώμα του Χριστού.
Εκεί που πάεναν ασκέφτονταν. Άραγες, πώς θα κουτρουκλίσουν την τρανή την πέτρα; Σαν πάησαν όμως εκεί, ήβραν την τρανή την πέτρα κουτρουκλισμένη και απόρσαν κι’ έφτσαν τον κόρφο τς.
Φτου, φτου, φτου !!!
Τότενες, παρουσιάστηκ’ ένας άσπρος άνθρωπος.
Φτος ήταν άγγελος και τσ’ είπε.
Έ αγναίκες! Ποιόν γυρεύτε; Ιησούν τον Ναζωρνόν;
Δεν είν’ τούτος δω.
Σκώθκε κι’ έφκε."

Τετάρτη 27 Απριλίου 2016

Τι κάνεις μέσα στην κοιλιά της φάλαινας

Να μετράς τα τοιχώματα. Να αριθμείς τα πλευρά. Να σημειώνεις τις μεγάλες μέρες.
Να κοιτάζεις ψηλά τον ουρανό μέσ' απ' το στόμιο. Να ανάβεις μικρές φωτιές
με τα σπασμένα φτερά από ψαρόβαρκες. Να εξασκείσαι στα σήματα καπνού
Να καλείς παλιούς φίλους, και ν' αφουγκράζεσαι την ηχώ από παλιές φωνές
Να οργανώνεις το ημερολόγιο σου. Να ονειρεύεσαι την ακτή. Να αναζητάς παντού
τη θαμπή ανταύγεια του φωτός. Να προχωράς τα γραπτά σου. Να ξανασκέφτεσαι
την κάθε μία απ' τις εκατομμύρια επιλογές στη ζωή σου. Να αντέχεις τις στιγμές
της αηδίας για τον εαυτό σου. Να βρεις την απόδειξη για τους πριν από εσένα
Να την καταστρέψεις. Προσπάθησε να κάνεις απόλυτη ησυχία, κι άκου τους ήχους
των μηχανών και της κίνησης των νερών. Να ακούς τον ήχο της καρδιάς σου
Να ευχαριστείς που είσαι εδώ, που σε έχει καταπιεί με τις ελπίδες σου ολόκληρες, εδώ
όπου μπορείς να σταθείς και να περιμένεις. Να νοσταλγείς. Να σκέφτεσαι όλα
τα πράγματα που έκανες και που θα μπορούσες να έχεις κάνει. Να θυμάσαι
στέκεσαι στο κέντρο της σιγαλής θάλασσας τη νύχτα, με τις μύτες των ποδιών σου
να δείχνουν ξανά και ξανά προς τα κάτω, κάτω στους σκοτεινούς βυθούς
                                                                          Νταν Αλμπεργκότι

Καλή Ανάσταση σε όλους!

Δευτέρα 25 Απριλίου 2016

Mαχμούτ Νταρουίς

Μου λείπει το ψωμί της μάννας μου
Ο καφές της μάννας μου
Το άρωμα της
φουσκώνουν μέσα μου οι παιδικές μου αναμνήσεις
Μέρα τη μέρα
Πρέπει να δώσω αξία στη ζωή μου
Την ώρα του θανάτου μου
Πρέπει ν' αξίζω τα δάκρυα της μάννας μου
Και αν έρθω πίσω κάποια μέρα
Βάλε με σαν μαντήλι στα βλέφαρα σου
Τα κόκκαλα μου σκέπασε με χλόη
Που την αγίασαν τα βήματα σου
Δέσε μας μαζί
Με μια μπούκλα απ' τα μαλλιά σου
Με μιά κλωστή που κρέμεται απ΄το φόρεμα σου
Μπορεί να γίνω αθάνατος
Μπορεί να γίνω Θεός
Εάν αγγίξω τα βάθη της καρδιάς σου
Αν καταφέρω και γυρίσω
Κάνε με ξύλα ν΄ανάψεις τη φωτιά σου
Σχοινί για ν΄απλώνεις τα ρούχα σου στην ταράτσα του σπιτιού σου
Δίχως την ευχή σου
Είμαι πολύ αδύνατος για να σταθώ
Μεγάλωσα πολύ
Δώσε μου πίσω τους χάρτες των αστεριών που είχα παιδί
Για να βρω με τα χελιδόνια
Το δρόμο πίσω
Στην άδεια σου αγκαλιά

Πέμπτη 21 Απριλίου 2016

Εξι νύχτες στην Ακρόπολη

-Βάλε τ' αυτί σου και πρόσεξε τους ήχους που βράζουν
     σ' ένα σπίτι γεμάτο σκοτάδι
άπλωσε τα χέρια για να ψηλαφίσουν τα δάχτυλα σου
    της νύχτας το υφάδι
άφησε τα κυνηγημένα χρώματα και τις γραμμές ξεχασμένων
    προσώπων
προσπέρασε τον πόνο των ανθρώπων

Στο δέρμα του μαύρου τυμπάνου ρίξε την αφή
    και την ακοή σου
ρίξε τις σαν τη στάθμη στον ωκεανό και κράτησε την
    αναπνοή σου
προσηλώσου στο σκοτάδι που γεννά δαχτυλίδια σαν τους
    κύκλους στόχους
και ξεσφίγγει το σφίξιμο του βρόχου

Λύτρωσε τους αγγέλους που γονάτισαν και κλαίνε μέσα
    στην ψυχή σου τόσα χρόνια
άφησε τους να ξαναβρούν το κορμί τους μέσα στο μεγάλο
    κόσμο...
                                                   Γεώργιος Σεφέρης

Τετάρτη 20 Απριλίου 2016

Πρόκληση γονιμότητας σε υπογοναδικό άνδρα

Η ρυθμική έκκριση του GnRH από συγκεκριμένους υποθαλαμικούς νευρώνες είναι ο βασικός νευροενδοκρινικός ρυθμιστής του ανθρώπειου αναπαραγωγικού συστήματος. Το GnRH ρυθμίζει την έκκριση LH και FSH από την υπόφυση και στους άνδρες την ανάπτυξη των όρχεων, την παραγωγή τεστοστερόνης και την σπερματογέννεση. Αναπτυξιακές διαταραχές, που διακόπτουν τον GnRH άξονα οδηγούν σε συγγενή υπογοναδοτροπικό υπογοναδισμό (ΥΥ) που χαρακτηρίζεται από μερική ή πλήρη έλλειψη εφηβείας και υπογονιμότητα. Η υπογονιμότητα είναι συνήθως θεραπεύσιμη
Ο αναπαραγωγικός άξονας
Στους ανθρώπους ή έκκριση γοναδοτροπινών μεταβάλλεται στη διάρκεια της ανάπτυξης. Oι GnRH νευρώνες ξεκινούν από την οσφρητική ακρολοφία, μεταναστεύουν κατά μήκος των οσφρητικών ινών και φτάνουν στον τοξοειδή πυρήνα του υποθαλάμου πριν τη γέννηση. Νωρίς στην εμβρυική ζωή (5η-10η εβδομάδα) η hCG της μητέρας οδηγεί σε παραγωγή τεστοστερόνης από τους όρχεις που προκαλεί αύξηση του φαλλού και κάθοδο των όρχεων. Στο δεύτερο μισό της εμβρυικής ζωής η παραγωγή τεστοστερόνης κινητοποιείται από την υποφυσιακή LH (μέσω GnRH). Αυτή η φάση είναι βασική για την τελική ανάπτυξη των γεννητικών οργάνων του άρρενος. Ο άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-γονάδων παραμένει ενεργός τους πρώτους 6 μήνες μετά την γέννηση με επίπεδα ορμονών που προσεγγίζουν αυτά του ενήλικα. Αυτή η mini-εφηβεία είναι μία εξαιρετική ευκαιρία να διαπιστώσουμε ΥΥ με μέτρηση τεστοστερόνης και LH
O άξονας παραμένει ανενεργός στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας αν και υπάρχει διόγκωση όρχεων. Την έναρξη της εφηβείας σηματοδοτεί η ρυθμική LH έκκριση στη διάρκεια του ύπνου αρχικά και στη συνέχεια και στη διάρκεια της ημέρας και ξεκινάει μία αλληλουχία γεγονότων που καταλήγει σε αναπαραγωγική ωριμότητα. Οι γοναδοτροπίνες ασκούν διαφορετικές επιδράσεις στους όρχεις
Η LH διαγείρει την ωρίμανση των κυττάρων Leydig που εκκρίνουν τεστοστερόνη και insulin-like factor 3 (INSL3). Ενδο/ορχικά η τεστοστερόνη σε συνδυασμό με την FSH επιδρούν στα κύτταρα Sertoli και προάγουν και διατηρούν την σπερματογέννεση. Ο ρόλος του INSL3 παραμένει ασαφής, όμως είναι δείκτης δραστηριότητας των κυττάρων Leydig και μπορεί να δρουν προστατευτικά στα γεννητικά κύτταρα
Η FSH είναι βασική για την ανάπτυξη των σπερματικών σωληναρίων, όπου συμβαίνει η σπερματογέννεση. Διαγείρει τον πολλαπλασιασμό των ανώριμων Sertoli κυττάρων, τα οποία εκκρίνουν inhibin B (IB) και antimüllerian hormone (AMH). Τα ώριμα Sertoli κύτταρα υποστηρίζουν τον αριθμό των γεννητικών κυττάρων για κάθε είδος και καθορίζουν το τελικό μήκος των σπερματικών σωληναρίων. Περίπου το 90% του όγκου των όρχεων οφείλεται στα σπερματικά σωληνάρια, επομένως ο όγκος των όρχεων είναι βασικός δείκτης γονιμότητας
Η ΑΜΗ εκκρίνεται από ανώριμα Sertoli και μειώνονται τα επίπεδα της από την τεστοστερόνη . Είναι υψηλή στην αρχή της εφηβείας και μειώνεται με την αύξηση των ανδρογόνων. Κατά τη διάρκεια της mini-εφηβείας τα κύτταρα Sertoli δεν έχουν υποδοχέα ανδρογόνων και επομένως παρά τα αυξημένα ενδο/ορχικά επίπεδα τεστοστερόνης παραμένουν ανώριμα. Όπως προχωράει η εφηβεία τα κύτταρα ωριμάζουν, τα σωληνάρια αναπτύσουν αυλό και αρχίζει η σπερματογέννεση. Στη φάση αυτή τα ενδο/ορχικά επίπεδα τεστοστερόνης είναι πολύ υψηλότερα από αυτά του ορρού
Επομένως η FSH και η LH-παραγωγή τεστοστερόνης έχουν συμπληρωματικούς ρόλους και είναι και οι δύο απαραίτητες για την επίτευξη ποσοτικά και ποιοτικά φυσιολογικής σπερματογέννεσης

Δευτέρα 18 Απριλίου 2016

Από τη συλλογή Αναπήρων πολέμου

Στην τσέπη του παλτού σου
παλιό σουσάμι
φλούδια φιστικιών
και το τσαλακωμένο γράμμα μου.
Ξύπνησαν λέξεις
φράσεις ανακλαδίστηκαν
έτριξα μήνες εκεί μέσα
μέρες του κρύου
νύχτες απ’ την κρεμάστρα μέσα στη σιωπή
μήπως ακούσεις
άλλαξα στίξη αμβλύνοντας υπαινιγμούς
κόπηκα ράφτηκα εν αγνοία σου
κατά τις πιθανές σου επιθυμίες.
Μα τώρα πια που μπαίνει το καλοκαιράκι
κι είναι σαφείς οι προοπτικές του μέλλοντός μας
αντί να γκρεμοτσακιστώ πηδώντας
ή αντί να με ξεγράψεις
στέλνοντας το παλτό σου στο καθαριστήριο
θα σφίξω θα μαζέψω
σε σουσάμι ή φλούδι
κι απ’ τις ραφές θα γραπωθώ για πάντα.
Κάποτε θα μ’ αγγίξουνε τα δάχτυλά σου.

                                              Γιάννης Βαρβέρης