Όλγα Δεβετζάκη - Ενδοκρινολόγος
Αναστασίου Ζίννη, 9, Αθήνα, Αττική, 11741
Phone: 210-9239440 URL of Map

Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2015

Ο άνθρωπος που αγαπούσε τα σκυλιά

Είχα μάθει ότι το αληθινό μεγαλείο του ανθρώπου βρίσκεται στην άνευ όρων καλοσύνη, στην ικανότητα να δίνει σ' αυτούς που δεν έχουν τίποτα. Όχι όμως εκείνο που μας περισσεύει, αλλά ένα κομμάτι από τα λίγα που έχουμε. Να δίνουμε μέχρι να πονέσουμε. Και με αυτή την πράξη να μην κάνουμε πολιτική. Ούτε να επιδιώκουμε κάποια πρωτεία. Πολύ δε περισσότερο να μην εφαρμόζουμε την ανέντιμη φιλοσοφία που υποχρεώνει τους υπόλοιπους να αποδέχονται τη δική μας αντίληψη για το καλό και την αλήθεια, επειδή (νομίζουμε ότι) είναι οι μοναδικές πιθανές. Και επειδή, επιπλέον, πρέπει οι άλλοι να είναι ευγνώμονες προς εμάς για εκείνο που τους δώσαμε, ακόμα κι όταν οι ίδιοι δεν το έχουν ζητήσει. Και παρ'όλο που ήξερα ότι η κοσμογονία μου ήταν, σε τελική ανάλυση, εντελώς ανεφάρμοστη (τι διάβολο θα κάνουμε με την οικονομία , το χρήμα, την ιδιοκτησία;, τι θα κάνουμε για να λειτουργήσει όλο αυτό το σύστημα; και τι σκατά θα γίνει με τα πνεύματα που το πεπρωμένο τους είναι προκαθορισμένο και με τους εκ γενετής καριόληδες;), ένιωθα ικανοποίηση όταν σκεφτόμουν πως ίσως κάποια μέρα ο άνθρωπος μπορεί να καλλιεργούσε αυτή τη φιλοσοφία που μου φαινόταν τόσο στοιχειώδης, χωρίς να υποστεί τους πόνους μιάς γέννας ούτε τα τραύματα της υποχρεωτικότητας: από καθαρή και ελεύθερη επιλογή, από ηθική ανάγκη να είναι αλληλέγγυος και δημοκρατικός. Διανοητικές μαλακίες δικές μου.... 
                                                                                     Λεονάρδο Παδούρα

Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2015

Κληρονιμικές μορφές υπέρτασης λόγω αλατοκορτικοειδών (3)

Ενεργοποίηση μεταλλάξεων του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών
Ταυτοποιήθηκε το 2000 νέα μορφή υπέρτασης. Πρώιμη έναρξη, ανθεκτική, με χαμηλά επίπεδα ρενίνης και αλδοστερόνης και παρόξυνση σε εγκυμοσύνη. Μετάλλαξη p.Ser810Leu του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών (MR). Γυναίκες φορείς , στην εγυμοσύνη είχαν ανθεκτική υπέρταση, χαμηλό κάλιο και μη ανιχνεύσιμη αλδοστερόνη (στη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνει φυσιολογικά έως και δέκα φορές). Χωρίς σημεία προεκλαμψίας (πρωτεϊνουρία, οίδημα ή νευρολογικές μεταβολές). Μέχρι στιγμής έχει περιγραφεί μία οικογένεια. Σαν αγωγή προτείνεται η αμιλορίδη ενώ η σπειρονολακτόνη πρέπει να αποφεύγεται
Oικογενής υπερκαλιαιμική υπέρταση
ή σύνδρομο Gordon:σπάνια κληρονομική πάθηση με υπερχλωραιμική μεταβολική οξέωση, χαμηλή ρενίνη, φυσιολογική ή αυξημένη αλδοστερόνη και φυσιολογική νεφρική λειτουργία. Αντιμετωπίζεται με χαμηλές δόσεις θειαζιδικών διουρητικών που σημαίνει βασικό ελάττωμα στη μεταφορά ιόντων στο άπω τμήμα του νεφρώνα. Εμφανίζεται σε ηλικία κάτω των 20 ετών. Μπορεί να προκύψει από μεταλλάξεις σε γονίδια που κωδικοποιούν κινάσες. Συνήθως αντιμετωπίζεται με χαμηλές δόσεις διουρητικών (υδροχλωροθειαζίδη 12.5-25 mg/ημέρα)
Φαινομενική περίσσεια αλατοκορτικοειδών
Αυτοσωματικό υπολλειπόμενο. Υπέρταση, καταστολή ρενίνης και αλδοστερόνης, υπερνατριαιμία, υποκαλιαιμία και μεταβολική αλκάλωση . Προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο HSD11B2 στο χρωμόσωμα 16 που κωδικοποιεί το ένζυμο 11-β-HSD2 (μειωμένη μετατροπή κορτιζόλης σε κορτιζόνη σε ιστούς στόχους της αλδοστερόνης με αποτέλεσμα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης και ψευδοαλδοστερονισμό). Είναι πολύ σπάνιο. Διαγιγνώσκεται τον πρώτο χρόνο ζωής. Τα συμπτώματα είναι πολυουρία, πολυδιψία, σοβαρή υπέρταση, υποκαλιαιμία, σοβαρή μεταβολική αλκάλωση αλλά και κοντό ανάστημα, νεφρικές κύστεις και νεφρασβέστωση. Απουσία θεραπείας είναι δυνητικά θανατηφόρα διαταραχή με βλάβες στον αμφιβληστροειδή, το ΚΝΣ, το καρδιαγγειακό και τους νεφρούς. Η αγωγή είναι σπειρονολακτόνη 2-10 mg / kg ημέρα που μπορεί να συνδυαστεί και με άλλα αντιυπερτασικά όπως οι θειαζίδες. Εναλλακτική στραρηγική η χορήγηση δεξαμεθαζόνης για καταστολή ενδογενούς παραγωγής κορτιζόλης, μόνη ή σε συνδυασμό με σπειρονολακτόνη

Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2015

Μπέρτολτ Μπρέχτ

 Για τον όρο «μετανάστες»

Λαθεμένο μού φαινόταν πάντα τʼ όνομα που μας δίναν:
«Μετανάστες».
Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους. Εμείς, ωστόσο,
δε φύγαμε γιατί το θέλαμε,
λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη.
Ούτε και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε
να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.
Εμείς φύγαμε στα κρυφά. Μας κυνηγήσαν, μας προγράψανε.
Κι η χώρα που μας δέχτηκε, σπίτι δε θα ΄ναι, μα εξορία.
Έτσι, απομένουμε δω πέρα, ασύχαστοι, όσο μπορούμε πιο κοντά
στα σύνορα,
προσμένοντας του γυρισμού τη μέρα, καραδοκώντας το παραμικρό
σημάδι αλλαγής στην άλλην όχθη, πνίγοντας μʼ ερωτήσεις
κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα να ξεχνάμε, τίποτα
νʼ απαρνιόμαστε,
χωρίς να συχωράμε τίποτʼ απʼ όσα έγιναν, τίποτα δε συχωράμε.
Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή! Ακούμε ίσαμʼ εδώ
τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απʼ τα στρατόπεδά τους. Εμείς
οι ίδιοι
μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχους, που κατάφερε
τα σύνορα να δρασκελίσει.
Ο καθένας μας,
περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα,
μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει.
Όμως κανένας μας
δε θα μείνει εδώ. Η τελευταία λέξη
δεν ειπώθηκε ακόμα.

                                                                 (Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης)
1937

Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2015

Κληρονιμικές μορφές υπέρτασης λόγω αλατοκορτικοειδών (2)

Κληρονομικές μορφές πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού
Μελέτες έχουν δείξει ότι η αλδοστερόνη, η ρενίνη και η μεταξύ τους αναλογία (aldosterone
to renin ratio-ARR) σχετίζονται με αυξημένη αρτηριακή πίεση. Η αυτόνομη παραγωγή αλδοστερόνης οδηγεί σε πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό (ΡΑ), την πιό συχνή αιτία δευτεροπεθούς υπέρτασης. Η συχνότητα του μεταξύ των υπερτασικών ασθενών είναι περίπου 10%, και σε ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση περίπου 20%. Ο ΡΑ σημαίνει καταστολή του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης και συχνά υποκαλιαιμία. Οι δύο κύριες μορφές είναι ετερόπλευρο αδένωμα που παράγει αλδοστερόνη (aldosterone producing adenoma -APA) και άμφω υπερπλασία επινεφριδίων (bilateral adrenal hyperplasia-BAH). Στην πλειοψηφία τους είναι σποραδικές περιπτώσεις, αλλά 1-5% παρουσιάζουν οικογενή κατανομή. Έχουν περιγραφεί τρεις κληρονομικές μορφές: ο οικογενής υπεραλδοστερονισμός τύπου Ι (FH-Ι), τύπου II (FH-II), και του τύπου III (FH-III).
FH-Ι
Κληρονομείται με αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα. Χαρακτηρίζεται από σοβαρή υπέρταση που εκδηλώνεται νωρίς και ανταποκρίνεται σε θεραπεία με δεξαμεθαζόνη . Είναι συνήθως άμφω υπερπλασία , η σύνθεση της αλδοστερόνης ρυθμίζεται από την ACTH και ακολουθεί τον κιρκάδιο ρυθμό της κορτιζόλης. Σε ενήλικες με υπέρταση είναι το 0.5-1% του ΡΑ με ίση συχνότητα στα δύο φύλα. Ο βαθμός υπέρτασης διαφέρει , όμως συνδέεται με υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα σε νεαρή ηλικία. Πιθανοί δείκτες: υπέρταση πριν την ηλικία των 20 ετών, οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης, εγκεφαλική αιμορραγία πριν την ηλικία των 50 ετών, ανθεκτική υπέρταση και υποκαλιαιαμία. Η διάγνωση γινεται με γενετικό έλεγχο (CYP11B1/CYP11B2 gene)
Η θεραπεία γίνεται με γλυκοκορτικοειδή που καταστέλουν την έκκριση ACTH, στη μικρότερη δυνατή δόση που ρυθμίζει την πίεση και το κάλιο (δεξαμεθαζόνη 0.125-0.250 mg/d ή πρεδνιζόνη 2.5-5 mg/d). Αν η ρύθμιση δεν είναι ικανοποιητική συμπληρώνουμε με ανταγωνιστή αλδοστερόνης (επλερενόνη ή σπειρονολακτόνη). Η επλερενόνη χρησιμοπειείται στα παιδιά για να αποφύγουμε τη δράση των κορτικοειδών στην ανάπτυξη και την αντι/ανδρογόνα δράση της σπειρονολακτόνης. Πριν την έναρξη της υπέρτασης οι φορείς εμφανίζουν αυξημένο πάχος αρ κοιλίας και διαστολική δυσλειτουργία και ίσως χρειάζονται αγωγή με δεξαμεθαζόνη πριν την εμφάνιση υπέρτασης
FH-II
Αυτοσωματικό, επικρατόν, σε 1.2-6% των ενηλίκων με ΡΑ. Είναι κλινικά και βιοχημικά διακριτό από σποραδικό ΡΑ και η διάγνωση επιβεβαιώνεται μόνο εάν υπάρχει και άλλο μέλος της οικογένειας που έχει επηρεαστεί. Η γενετική βλάβη είναι άγνωστη. Δεν ανταποκρίνεται στα γλυκοκορτικοειδή
FH-III
Σοβαρή ανθεκτική υπέρταση και υποκαλιαιμία με πολύ υψηλά επίπεδα αλδοστερόνης που δεν αντιμετωπίζεται με δεξαμεθαζόνη. Έχει ταυτοποιηθεί μετάλλαξη στο KCNJ5 γονίδιο η οποία φαίνεται ότι προκαλεί εισροή νατρίου στο κύτταρο και εκπόλωση της μεμβράνης του με αποτέλεσμα ενεργοποίηση των διαύλων ασβεστίου και σύνθεση στεροειδογενετικών ενζύμων και αυξημένη παραγωγή αλδοστερόνης. Μπορεί με επιτυχία να αντιμετωπιστεί με σπειρονολακτόνη

Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2015

Κληρονιμικές μορφές υπέρτασης λόγω αλατοκορτικοειδών (1)

H αλδοστερόνη παίζει σημαντικό ρόλο στην ομοιόσταση υγρών και ηλεκτρολυτών στους νεφρούς. Υπάρχουν γενετικές βλάβες που οδηγούν σε αυξημένη παραγωγή αλδοστερόνης (ή άλλου αλατοκορτικοειδούς) από τον φλοιό των επινεφριδίων που χαρακτηρίζονται από πρώιμη έναρξη, σοβαρή ή ανθεκτική υπέρταση και χαμηλά επίπεδα ρενίνης. Ανάλογα με το αίτιο οι ασθένειες αυτές ξεχωρίζουν κλινικά, βιοχημικά, με διαφορές στα επίπεδα αλδοστερόνης και καλίου. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με γενετικό έλεγχο που επιτρέπει στοχευμένη θεραπεία
Εισαγωγή
H αλδοστερόνη είναι το κύριο αλατοκορτικοειδές στον άνθρωπο. Παράγεται στη zona
glomerulosa των επινεφριδίων και δρα στα επιθηλιακά κύτταρα του αθροιστικού σωληναρίου του νεφρού, αλλά και στο παχύ έντερο, τους ιδρωτοποιούς και τους σιαλογόνους αδένες. Η παραγωγή της ελέγχεται στενά για να διατηρήσει τους ηλεκτρολύτες και την ομοιόσταση υγρών από τους νεφρούς. Η αλδοστερόνη και ο υποδοχέας της έχουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της αρ. πίεσης και είναι μείζονες παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου. Επίσης έχουν σημαντικό ρόλο στην επαναρρόφηση νατρίου (επαναρροφάται περίπου το 5-10% του διηθημένου νατρίου)  στον άπω νεφρώνα και τη ρύμιση καλίου και υδρογόνου
Η πλειονότητα των δράσεων της αλδοστερόνης σε κάλιο και νάτριο γίνεται μέσω του ΜR (mineralocorticoid receptor-παράγων μεταγραφής που ανήκει στους πυρηνικούς υποδοχείς). Ο ΜR συνδέει με την ίδια συγγένεια αλδοστερόνη και κορτιζόλη η οποία κυκλοφορεί σε 100-1000 φορές υψηλότερη συγκέντρωση. Στους επιθηλιακούς ιστούς στόχους η ειδική δέσμευση της αλδοστερόνης στον ΜR είναι δυνατή με τη δράση ενός ενζύμου της HSD11B2 (11-β-αφυδρογονάση) που μετατρέπει την κορτιζόλη σε κορτιζόνη (ανενεργός μεταβολίτης). Το σωληναριακό τμήμα του νεφρού εκφράζει ΜR και επιτρέπει αλατοκορτικοειδή δράση. Σε μη επιθηλιακούς ιστούς στόχους όπως ο εγκέφαλος και ο λιπώδης ιστός ο ΜR θεωρείται υποδοχέας υψηλής συγγένειας για γλυκοκορτικοειδείς ορμόνες
H αλδοστερόνη συντίθεται από χοληστερόλη στη zona glomerulosa και το τελικό στάδιο σύνθεσης καταλύεται από τη συνθετάση της αλδοστερόνης, ενώ η κορτιζόλη συντίθεται στη zona fasciculata και στο τελικό βήμα συμμετέχει η 11β-υδροξυλάση. Αυτά τα δύο ένζυμα είναι εξαιρετικά ομόλογα και τα γονίδια τους βρίσκονται παράλληλα στο χρωμόσωμα 8q21-q22. Η σύνθεση της αλδοστερόνης ρυθμίζεται στενά από το σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης και την εξωκυττάρια συγκέντρωση καλίου
Η υπέρταση που προκύπτει από υπερέκκριση αλατοκορτικοειδών μπορεί να προκληθεί από οποιαδήποτε βλάβη στην παραγωγή ή στη λειτουργία της αλδοστερόνης. Αυτό περιλαμβάνει ασθένειες των επινεφριδίων με αυτόνομη παραγωγή αλδοστερόνης ή μορφές συγγενούς υπερπλασίας επινεφριδίων με περίσεια αλατοκορτικοειδών. Επίσης υπερβολική έκφραση του MR στο νεφρό λόγω μεταλλάξεων ή ενεργοποίηση από κορτιζόλη επίσης οδηγούν σε υπέρταση. Αν και επηρεάζουν με παρόμοιο τρόπο την αρ. πίεση και τους ηλεκτρολύτες ωστόσο διαφέρουν στο ορμονικό profil και στους υποκείμενους γενετικούς μηχανισμούς

Το όνειρο ενός γελοίου

Και ένιωθα -παρακαλώ πιστέψτε με- σαν ένα μικρόβιο πανούκλας που μόλυνα ολόκληρα κράτη, πως έτσι μόλυνα με την παρουσία μου, όλη εκείνη την ευτυχισμένη, την αναμάρτητη πριν από μένα Γη
Οι άνθρωποι της μάθανε να λένε ψέματα, αγαπήσανε το ψέμα, και μάθανε την ομορφιά που έχει το ψέμα. Ω, όλ' αυτά μπορεί να αρχίσανε αθώα, από ένα αστείο, από μιά κοκεταρία, από ένα ερωτικό παιχνίδι, από ένα μικρόβιο, όμως αυτό το μικρόβιο της ψευτιάς εισχώρησε στις καρδιές τους και τους άρεσε. Από κει κι ύστερα γεννήθηκε η φιληδονία, η φιληδονία γέννησε τη ζήλια, η ζήλια τη σκληρότητα...Ω, δεν ξέρω, δεν θυμάμαι, γρήγορα όμως , πολύ γρήγορα, χύθηκε το πρώτο αίμα
Οι άνθρωποι απόρησαν και νιώσανε φρίκη κι αρχίσανε να χωρίζουνε, να απομονώνονται
Εμφανίστηκαν οι Ενώσεις που τώρα όμως κονταροχτυπιόντουσαν μεταξύ τους
Άρχισαν τα παράπονα κι οι φοβέρες. Οι άνθρωποι γνωρίσαν την ντροπή κι ανυψώσανε την ντροπή σε ευεργεσία. Γεννήθηκε η έννοια της τιμής και κάθε Ένωση ύψωσε τη δική της σημαία
Αρχίσανε να βασανίζουνε τα ζώα, και τα ζώα φύγανε από κοντά τους και πήγανε στα δάση κι έγιναν εχθροί τους
Άρχισε ο αγώνας για τον διαχωρισμό, για την ιδιομορφία, την προσωπικότητα, για το δικό σου και το δικό μου. Αρχίσανε να μιλάνε διάφορες γλώσσες
Γνωρίσανε τον πόνο και αγαπήσανε τον πόνο, λαχταρήσανε τα μαρτύρια και λέγανε πως την Αλήθεια τη φτάνει κανείς μόνο με το μαρτύριο
Τότε εμφανίστηκε η επιστήμη. Όταν γίνανε κακοί, αρχίσανε να μιλάνε για την αδερφότητα και τον ανθρωπισμό, και καταλάβανε αυτές τις ιδέες
Όταν γίνανε εγκληματικοί, εφεύραν την δικαιοσύνη και συντάξανε ολόκληρους κώδικες για να διαφυλάξουν την δικαιοσύνη. Και για την εξασφάλιση των κωδίκων βάλανε την γκιλοτίνα στις πλατείες
Μόλις που θυμόντουσαν εκείνο που είχανε χάσει, ούτε θέλαν καν να το πιστέψουν πως κάποτε ήταν αθώοι κι ευτυχισμένοι. Γελάγανε μάλιστα σαν τους έλεγε κανείς πως είναι πιθανό να υπήρξε αυτό το παρελθόν. Δεν μπορούσαν καν να την φανταστούνε αυτή την ευτυχία με μορφή και εικόνες...
                                                                                                      Ντοστογιέφσκι

Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2015

MEN 1 (Σύνδρομο Wermer)

Αυτοσωματικό επικρατόν με συχνότητα 2-20/100.000
Το συνηθέστερο κλινικό χαρακτηριστικό είναι ο υπερπαραθυρεοειδισμός 95-100%. Συνήθως είναι η πρώτη κλινική εκδήλωση και είναι υπερπλασία όλων των αδένων. Το Μεν 1 είναι σπάνια αιτία υπερπαραθυρεοειδισμού (2-4%)
Εντεροπαγκρεατικοί όγκοι μπορεί να είναι λειτουργικοί ή μη. Γαστρινώματα (Zollinger-Ellison) είναι το 40-60% των όγκων που εμφανίζονται στο σύνδρομο. Ινσουλινώματα το 20%. Τα υπόλοιπα μπορεί να παράγουν γλυκαγόνη ή VIP ή να είναι μη λειτουργικά. Τα γαστρινώματα στο Μεν 1 είναι συνήθως μικρά, πολυκεντρικά και εκτός παγκρέατος (συχνά στο έντερο) και συχνά κακοήθη
Η διάγνωση τους βασίζεται στην απόδειξη υπεργαστριναιμίας λόγω υπερέκκρισης γαστρικού υγρού. Υπάρχει το test σεκρετίνης, που αυξάνει την έκκριση γαστρίνης μόνο από τα γαστρινώματα, αλλά η χρήση του είναι περιορισμένη. Τα γαστρινώματα λόγω μικρού μεγέθους είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Η C/T kai MRI δείχνουν μεγαλύτερες βλάβες ή ηπατικές μεταστάσεις. Τεχνικές που βοηθούν είναι ενδοσκόπηση με ΥΗΓ, εκλεκτικός αγγειακός καθετηριασμός και scan με οκτρεοτίδιο
Τα ινσουλινώματα βιοχημικά αποδεικνύονται πιό εύκολα αλλά επίσης είναι δύσκολο να εντοπιστούν
Τα αδενώματα υπόφυσης στο Μεν 1 προκύπτουν σε ποσοστό 25% και συνήθως εκκρίνουν προλακτίνη. Είναι σπάνια κακοήθη, αλλά μπορεί να είναι μεγάλα και πιό επιθετικά
Αδενώματα επινεφριδίων μπορεί να προκύψουν  ,συχνά παράγουν κορτιζόλη και είναι δύσκολος ο διαχωρισμός από Cushing. Έχουν αναφερθεί και φαιοχρωμοκυττώματα
Επίσης είναι συχνή η θυρεοειδοπάθεια, τα υποδόρια λιπώματα ή κολλαγονώματα και πολύ συχνά ινο/αγγειώματα σε ποσοστό 30-90%. Τα τελευταία αν και έχουν μικρή κλινική σημασία βοηθούν στη διάγνωση
Τα καρκινοειδή είναι πολύ συχνά στο Μεν 1. Εντοπίζονται κυρίως στο έντερο, αλλά μπορεί να βρεθούν στον θύμο, τον πνεύμονα και τον γαστρικό βλενογόννο. Συνήθως εκκρίνουν ορμόνες (πχ ACTH) είναι συχνά κακοήθη και μπορεί επιθετικά. Σπάνια στο Μεν 1 έχουν περιγραφεί λειομυώματα