Μεγαλακρία-Συστάσεις (1)

Διάγνωση
Συνιστάται μέτρηση IGF-1 σε ασθενείς με τυπικές εκδηλώσεις μεγαλακρίας (ιδιαίτερα αυτών με προβλήματα από τα άκρα και το πρόσωπο)
Συνιστάται μέτρηση IGF-1 σε ασθενείς χωρίς τυπικές εκδηλώσεις, αλλά πάσχουν από σοβαρή άπνοια ύπνου, ΣΔ 2, αρθρίτιδα, σ. καρπιαίου σωλήνα, υπεριδρωσία, υπέρταση
Συνιστάται μέτρηση IGF-1 σε ασθενείς με αδένωμα υπόφυσης
Δεν βασίζουμε την διάγνωση μεγαλακρίας σε τυχαία μέτηση GH
Σε ασθενείς με αυξημένα ή διφορούμενα επίπεδα IGF-1 συστήνεται test υπεργυκαμίας και επιβεναιώνεται η διάγνωση με μη καταστολή της GH<1 μg / L
Μετά βιοχημική διάγνωση μεγαλακρίας γίνεται απεικόνιση με MRI υπόφυσης 
Συνιστάται έλεγχος οπτικών πεδίων εφ' όσον υπάρχει αδένωμα που καταλήγει στο οπτικό χίασμα
Διαχείρηση συνοδών νοσημάτων
Συνιστάται ο έλεγχος συνοδών νοσημάτων όπως η υπέρταση, ο ΣΔ, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, η οστεοαρθρίτδα και η άπνοια ύπνου
Συνιστάται έλεγχος για νεοπλασία παχέος με κολονοσκόπηση
Συνιστάται ΥΗΓ/ψηλάφηση θυρεοειδούς
Συνιστάται έλεγχος πιθανής υπολειτουργίας υπόφυσης και υποκατάσταση 
Στόχοι
Φυσιολογικά για την ηλικία επίπεδα  IGF-1 σημαίνουν έλεγχο της νόσου
Τυχαία μέτρηση  GH <1,0 μg / L ως θεραπευτικός στόχος
Να χρησιμοποιείται το ίδιο assay για GH και IGF-1 στον ίδιο ασθενή σε όλη την παρακολούθηση
Χειρουργείο
Διασφηνοειδική εκτομή σαν θεραπεία πρώτης γραμμής
Επανάληψη επέμβασης σε ασθενή με υπολλειματική νόσο
Για ασθενείς με σοβαρή άπνοια ύπνου ή σοβαρή καρδιαγγειακή νόσο προτείνεται προ χειρουργίου θεραπεία μα αγωνιστές υποδοχέων σωματοστατίνης  (SRLs) για να μειωθεί ο χειρουργικός κίνδυνος από τα συνοδά νοσήματα
Μετεγχειρητικά
Συνιστάται μέτρηση GH και IGF-1 12 εβδομάδες μετά το χειρουργείο. Σε ασθενή με GH>1 μg/L γίνεται test γλυκόζης
MRI υπόφυσης για έλεγχο υπολλειματικής νόσου 12 εβδομάδες μετά το χειρουργείο

Τάσος Λειβαδίτης

ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΚΑΙΝΕ ΤΑ ΖΕΙ ΚΑΘΕΝΑΣ ΜΟΝΑΧΟΣ ΤΟΥ
…Η ζωή όμως, όσο να πεις, ήτανε πάντα όμορφη με τις ελ-
πίδες, τα όνειρα
τις μικρότητές της. Ίσως μάλιστα και να μην είναι όμορφη
παρά γι αυτές μονάχα τις μικρότητες
που σε κρατάν σ’ ένα αδιάκοπο λαχάνιασμα, με το να τις διψάς
και να τις απαρνιέσαι σαν το τεντωμένο σκοινί που σε βαστάει
πάνω από την άβυσσο της άρνησης και της παραδοχής, στη
θανάσιμη, όλο κίνδυνο, ισορροπία
της μετριότητας…
Τι παράξενο, αλήθεια! Οι άνθρωποι κουβεντιάζουν μόνο για
όσα τους είναι απόμακρα και ξένα
τ΄αλλα αυτά που τους καίνε, μη αφήνοντάς τους τις νύ-
χτες να κοιμηθούν
τα ζει ο καθένας μόνος του μέσα στη σιωπή.

Επίδαυρος-Ασκληπιεία

Ο Γαληνός, ο περίφημος γιατρός του 2ου αιώνα μ.Χ. έλεγε ότι οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούν παραστάσεις. Ο Γαληνός δίδασκε στο Ασκληπιείο της Περγάμου, ένα από τα σημαντικότερα στην ιστορία της Ιατρικής, το οποίο ιδρύθηκε από το Ασκληπιείο της Επιδαύρου. Η Επίδαυρος ήταν ο χώρος που γεννήθηκε η μαγική ιατρική επιστήμη και είχε παραρτήματα- Ασκληπιεία σε όλη τη Μεσόγειο. Για το Ασκληπιείο της Αθήνας μάλιστα ο Σοφοκλής είχε γράψει λατρευτικό ύμνο. Ιδιαίτερης σημασίας είναι και το Ασκληπιείο της Ρώμης (στο νησάκι Τίβερη όπου ιδρύθηκε λειτουργεί μέχρι σήμερα νοσοκομείο)
Το θέατρο λοιπόν ήταν μια πολύ σημαντική παράμετρος της λατρείας και της θεραπείας. Ο Σωρανός (2ος αι, μ.Χ.) έλεγε ότι όσοι έπασχαν από νεύρωση έπρεπε να παρακολουθούν τραγωδίες και όσοι έπασχαν από μελαγχολία να παρακολουθούν κωμωδίες. Και ο Γαληνός απέδιδε στον Ασκληπιό την οδηγία ότι όσοι είχαν ψυχικές διαταραχές έπρεπε να παρακολουθούν ευχάριστα θεάματα και μουσικές εκδηλώσεις
Ιδιαίτερη θέση είχε το νερό. Όχι μόνο ως κάθαρση, αλλά και ως επαφή με το βασικό στοιχείο της ζωής. Μας τρέφει, μας συντηρεί, μας καθαρίζει. Μπροστά στο ναό του Ασκληπιού υπήρχε ένα άγαλμα κρήνη, όπου το νερό έμπαινε από την τρυπημένη βάση, ανέβαινε στο χάλκινο άγαλμα, έβγαινε από τη φιάλη που κρατούσε στο χέρι, έπεφτε στη λεκάνη από κάτω και με το καναλάκι πήγαινε σε ένα λουτρό δίπλα στο Άβατον. Αυτό ήταν το λουτρό του Ασκληπιού. Αυτός που λουζόταν για να μπει στο Άβατον, λουζόταν μέσα στην ουσία του Θεού. Στο Άβατον γινόταν η λειτουργία της εγκοίμησης
Ο πρώτος μαγικός τρόπος απόκτησης υγείας ήταν τα τελετουργικά δείπνα: γινόταν η θυσία, την έκοβαν κομμάτια, καλούσαν τον Θεό να παραστεί, του έδιναν ένα κομμάτι (που έπαιρναν μετά οι ιερείς) και υποτίθεται ότι έτσι δυνάμωναν και αυτοί όπως και ο Θεός
Από τις πρώτες επιγραφές πληροφορούμαστε ότι είναι όλα θαύματα, ενώ στον 2ο αι μ.Χ. είναι μια κανονική συνταγή. Στον 3ο αι μ.Χ. πλέον θεραπεύεται ακόμα κι ο καρκίνος. Στα τάματα της εποχής φαίνονται εντυπωσιακές ανατομικές γνώσεις. Ένα κρανίο από το Ναύπλιο, μυκηναϊκής εποχής, εμφανίζει χρυσή οδοντοστοιχία και ένα κρανίο στη Χίο έχει ίχνη τρυπανισμού

Χειρουργική και γυναικολογία τον 19ο αιώνα (2)

Δύο δεκαετίες μετά την εισαγωγή της αναισθησίας, το πρόβλημα της επιμόλυνσης τραυμάτων τέθηκε για μια ακόμα φορά από τον Lister. O Lister, ο τελευταίος από τους μεγάλους Κουακέρους γιατρούς του 19ου αιώνα, συγκλονίστηκε από τις τεράστιες ανθρώπινες απώλειες κατά τη διάρκεια της χειρουργικής πράξης. Του έκανε ιδιαίτερη εντύπωση η διαφορά στο ποσοστό θνησιμότητας ανάμεσα στις περιπτώσεις απλών και επιπεπλεγμένων καταγμάτων. Η κύρια διαφορά ανάμεσα στους δύο αυτούς τύπους καταγμάτων είναι ότι τα τελευταία έρχονταν σε επαφή με τον αέρα.
Ο Γάλλος χημικός Louis Pasteur είχε μόλις αποδείξει ότι τα βακτήρια υπήρχαν παντού στον αέρα και άρα ήταν δυνατόν να εισέλθουν στο τραύμα προκαλώντας θανατηφόρα σηψαιμία. Έτσι ο Lister άρχισε να εφαρμόζει τις ανακαλύψεις του Pasteur, προστατεύοντας τα ανοικτά κατάγματα από τα βακτήρια με φαινικό οξύ. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Ο Lister σε σύντομο χρονικό διάστημα διεύρυνε τη χρήση του φαινικού οξέος σε όλους τους τομείς της χειρουργικής αποκαλώντας τη νέα του αρχή, <<αρχή της αντισηψίας>>
Η αποδοχή των νέων μεθόδων δεν ήταν ούτε ραγδαία ούτε καθολική.Τη δεκαετία του 1880 την τεχνική του Lister αντικατέστησε η αρχή της ασηψίας. Σύμφωνα με τον λιστέρειο τρόπο τα εργαλεία, τα τραύματα και ο χειρουργός ψεκάζονταν με φαινικό οξύ. Η νέα τεχνική εξασφάλιζε την απαλλαγή από τα βακτήρια μέσω της απολύμανσης των εργαλείων με ατμό, ενώ τα χέρια και ο χώρος της επέμβασης είχαν προηγουμένως απολυμανθεί με διάφορα άλλα μέσα.
Η αντισηψία και η ασηψία ανανέωσαν ριζικά τη χειρουργική και μεταμόρφωσαν τους θαλάμους των χειρουργείων, από χώρους οι οποίοι επί αιώνες μαστίζονταν από την νοσοκομειακή γάγγραινα, σε μέρη που μπορούσε κάποιος να πάει χωρίς να χάσει κάθε ελπίδα να βγει ζωντανός

Χειρουργική και γυναικολογία τον 19ο αιώνα (1)

Εκτός από την επιμόλυνση των τραυμάτων και τη συνεπακόλουθη σηψαιμία, το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα στην ευρείας κλίμακας χειρουργική ήταν η ανεπάρκεια των μέσων που διέθεταν οι χειρουργοί ως προς τον έλεγχο του πόνου. Η αδυναμία αυτή περιόριζε το εύρος των επεμβάσεων, επέτεινε το σοκ και καθιστούσε την ταχύτητα της διεξαγωγής μιας επέμβασης απολύτως ουσιώδη
Η μελλοντική πρόοδος βρισκόταν σε αναμονή της ανακάλυψης κάποιων αποτελεσματικών μεθόδων για τον έλεγχο του πόνου
Ο αιθέρας και το υποξείδιο του αζώτου είχαν χρησιμοποιηθεί ως ευφορικές ουσίες στα αποκαλούμενα <<εύθυμα παιχνίδια>> στις αρχές του αιώνα. Κάποιοι Ευρωπαίοι επιστήμονες είχαν προτείνει τη χρησιμοποίηση τέτοιων αερίων ως αναισθητικών. Το αποφασιστικό βήμα έγινε στις ΗΠΑ όπου ο οδοντίατρος Wells ξεκίνησε την πρακτική της νάρκωσης των ασθενών με υποξείδιο του αζώτου. Ο δάσκαλος του Jakson πρότεινε τον θειικό αιθέρα ως πιθανό αναισθητικό
Μετά την επιτυχή χρήση του αιθέρα στην οδοντιατρική ο διάσημος Βοστωνέζος χειρουργός Collins αποφάσισε να δοκιμάσει την νέα μέθοδο σε χειρουργική επέμβαση. Η διάσημη δοκιμαστική επέμβαση έγινε στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασσαχουσέτης την 16 Οκτωμβρίου 1846 και στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία. Παρά την αναπόφευκτη αντίδραση των συντηρητικών η νέα μέθοδος εξαπλώθηκε με μεγάλη ταχύτητα και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού
Ο Sir James Simpson καθηγητής μαιευτικής στο Εδιμβούργο, ήταν από τους πρώτους που χρησιμοποίησε αιθέρα στην Ευρώπη. Το 1847 εισήγαγε την χρήση του χλωροφόρμιου που σύντομα έγινε πολύ δημοφιλές. Έκτοτε πολλά αναισθητικά έχουν ανακαλυφθεί, οι τεχνικές έχουν βελτιωθεί και η αναισθησιολογία έγινε ξεχωριστή ειδικότητα.
Την εισαγωγή της γενικής αναισθησίας ακολούθησε σαράντα χρόνια αργότερα η εισαγωγή διαφόρων μορφών τοπικής αναισθησίας. Μια μορφή με βάση την κοκκαίνη εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά στην οφθαλμολογία το 1884. Το 1885 αναπτύχθηκε η στελαχιαία αναισθησία και η αναισθησία με εμπότιση <<δια διηθήσεως των ιστών>>. Είναι περιττή η επέκταση στο θέμα της αξίας της αναισθησίας και των μεγάλων αλλαγών που επέφερε σε όλους τους κλάδους της χειρουργικής, αλλά και στα πειράματα φυσιολογίας

Πρόληψη γήρανσης

Με την αύξηση της διάρκειας της ανθρώπινης ζωής έχει φανεί ότι η προχωρημένη ηλικία είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου για απειλητικές για τη ζωή ασθένειες. Πρόσφατες εργασίες έχουν δείξει ότι η γήρανση σε διάφορα ζώα, αλλά και στον άνθρωπο εξαρτάται από ειδικούς τύπους γενετικής μετάλλαξης, από τη διατροφή και από φάρμακα που μπορεί να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής και να βελτιώσουν την υγεία. Αυτό τονίζει την προοπτική προληπτικών φαρμάκων για τις ασθένειες του γήρατος αλλά και παρέμβαση στην ίδια τη διαδικασία της γήρανσης
Αύξηση προσδόκιμου ζωής
Από τα μέσα του 19ου αιώνα το προσδόκιμο της ανθρώπινης ζωής έχει αυξηθεί κατά περίπου 2.5 έτη ανά 10ετία. Σ' αυτό συνεισφέρει η αλλαγή στον τρόπο ζωής, η ιατρική περίθαλψη, η βελτίωση στην ποιότητα νερού και διατροφής και η πρόληψη πολλών λοιμωδών νοσημάτων (κυρίως για την επιβίωση των παιδιών). Τελευταία η βελτίωση της ιατρικής περίθαλψης φαίνεται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην αύξηση επιβίωσης σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Η αύξηση επιβίωσης δεν σημαίνει και υγιή επιβίωση γιατι αυξάνεται ο κίνδυνος μεταβολικών, καρδιαγγειακών, νευροεκφυλιστικών νοσημάτων και καρκίνου
Η γήρανση είναι μεταβαλλόμενη διαδικασία
Ο ρυθμός της γήρανσης μπορεί να μετατραπεί με γενετική διαδικασία. Υπάρχει μεγάλη διαφορά στη διάρκεια ζωής των ζώων, ακόμα και σε περιβάλλοντα που προστατεύονται από εξωγενείς κινδύνους. Προτείνεται λοιπόν ότι η παρέμβαση στη διαδικασία γήρανσης είναι εφικτή παρά το ότι μπορεί να υπάρχει διαφορετικός βαθμός βλάβης σε δύο διαφορετικούς ιστούς του ίδιου οργανισμού. Γενετικές μεταλλάξεις και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις-δίαιτα, φάρμακα- αλλάζουν το προσδόκιμο επιβίωσης και την υγεία σε πειραματόζωα.
Τι μας κάνει να γερνάμε;
Είναι ένα σημαντικό βιολογικό μυστήριο. Τα γεννητικά κύτταρα δεν πρέπει να πεθαίνουν.Οι οργανισμοί γενικά διατηρούνται σε νεανική κατάσταση κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης τους και με την έναρξη της αναπαραγωγής αρχίζει να γίνεται εμφανής η γήρανση. Κοινά χαρακτηριστικά της γήρανσης περιλαμβάνουν αστάθεια γονιδιώματος, επιγεννετικές μεταλλάξεις, απορύθμιση θρέψης, δυσλειτουργία μιτοχονδρίων, κυτταρική γήρανση, εξάντληση βλαστικών κυττάρων, μεταβολή ενδοκυτταρικής επικοινωνίας σε διαφορετικό βαθμό στους διάφορους ιστούς και στους διάφορους οργανισμούς. Στους πολυκύτταρους οργανισμούς μπορεί επίσης ένας ιστός να επηρεάζει την γήρανση άλλων ιστών
Επιβράδυνση γήρανσης
Η μειωμένη πρόσληψη τροφής βελτιώνει την υγεία κατά τη διάρκεια της γήρανσης. Πρόσφατες μελέτες σε ζώα και ανθρώπους έχουν δείξει ότι ειδικά η μείωση ειδικών αμινοξέων μπορεί να είναι σημαντικότερη από την μείωση των θερμίδων. Επιπλέον αλλαγή στη δράση μεταβολικών και ενδοκρινών σημάτων μπορεί να βελτιώσουν την υγεία π.χ. μεταλλάξεις που μειώνουν την  αλληλεπίδραση ινσουλίνης /αυξητικού παράγοντα της ινσουλίνης με την ραπαμυκίνη (IIS/TOR network) επεκτείνουν τη διάρκεια ζωής στα θηλαστικά. Ποντίκια με τη συγκεκριμένη μετάλλαξη βελτιώνουν την διαχείρηση γλυκόζης, το ανοσοποιητικό τους και προστατεύονται από οστεοπόρωση, καταρράκτη και δερματικά προβλήματα . Υπάρχουν πολλοί πιθανοί φαρμακευτικοί στόχοι σ' αυτή τη διαδικασία όπως οι κινάσες και η ραπαμυκίνη
Το IIS/TOR network ανιχνεύει την κατάσταση θρεπτικών ουσιών, αυξητικών παραγόντων και τις διάφορες μορφές του stress και ρυθμίζει ανάπτυξη, μεταβολισμό και αναπαραγωγή
Επίσης πειραματικές εργασίες έχουν ασχοληθεί με διαδικασίες cellular quality-control δηλ. αυτοφαγία, αποδόμηση κατεστραμένων πρωτεϊνών και διατήρηση τελομερών στη διατήρηση της υγείας του συνόλου του οργανισμού κατά τη διάρκεια της γήρανσης
Οι βελτιώσεις στον τομέα της υγείας παρέχουν ένα άριστο πλαίσιο για την κατανόηση της σύνδεσης γήρανσης και της νόσου που σχετίζεται με τη γήρανση. Παρατηρήσεις σε Drosophila έδειξαν ότι η χορήγηση ραπαμυκίνης σε ηλικιωμένες μύγες μειώνει τη δραστικότητα της ντοπαμίνης και προκαλεί διαταραχή του ύπνου, ένα σύνηθες πρόβλημα των ηλικιωμένων ατόμων. Η άνοια είναι ένα σημαντικό πρόβλημα. Μελέτες σε ποντίκια δείχνουν ότι μείωση του IIS/TOR network μπορεί να βελτιώσει την παθολογία που σχετίζεται με την άνοια
Οικονομική ανάλυση έδειξε ότι η βελτίωση της γήρανσης θα έχει τεράστια οφέλη για την υγεία
Έρευνα γίνεται σε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία όπως ο καρκίνος, η καρδιαγγειακή νόσος, η νόσος Alzheimer , και η  Parkinson , η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η οστεοπόρωση και ο ΣΔ τύπου 2. Παρεμβάσεις στα συγκεκριμένα προβλήματα γήρανσης του πληθυσμού είναι σημαντικές.
Από μελέτες σε πειραματόζωα φαίνεται ότι υπάρχει προοπτική ευρέως φάσματος προληπτικών φαρμάκων για τις ασθένειες του γήρατος. Η ραπαμυκίνη είναι ένα πρώτο παράδειγμα εγκεκριμένου φαρμάκου με ευρύ θεραπευτικό φάσμα. Ανάλογα χαρακτηριστικά εμφανίζουν επίσης η μετφορμίνη και η ασπιρίνη

Ebola virus disease (EVD)

Εξαιρετικά μεταδοτική λοίμωξη, για την οποία δεν υπάρχει εμβόλιο, ούτε ειδική θεραπεία και έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας
Οι περισσότερες ιώσεις δεν έχουν ειδική θεραπεία
Η λοίμωξη με Ebola εμφανίζεται όπως και οι άλλες ιογενείς λοιμώξεις με μη ειδικά συμπτώματα όπως πυρετός , αδυναμία και μυαλγίες. Μετά από λίγες ημέρες το κυρίαρχο κλινικό σύμπτωμα είναι έμετος και διάρροια. Τέλος μείωση του όγκου, μια σειρά από μεταβολικές διαταραχές , αλλαγές ηλεκτρολυτών και υποβολαιμικό shock . Ο ασθενής αν δεν μπορεί να πιεί από το στόμα χρειάζεται ενδοφλέβια χορήγηση υγρών
Στην Αφρική η υποστηρικτική φροντίδα είνα δύσκολη. Η υποστηρικτική φροντίδα μειώνει τη θνητότητα. Στη Δυτική Αφρική πολλοί πεθαίνουν γιατί δεν έχουν πρόσβαση σε βασική φροντίδα
Η υψηλή θνησιμότητα αντανακλά τη φυσική ιστορία της νόσου
Η Ebola virus disease (EVD) χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση στη βασική φροντίδα
Ο εντοπισμός κρουσμάτων, η κοινωνική κινητοποίηση και η δημόσια εκπαίδευση είναι ζωτικής σημασίας για τη διακοπή της επιδημίας. Η υψηλή θνητότητα προκαλεί φόβο και απροθυμία να εμπλακεί κάποιος με τον εντοπισμό και τη θεραπεία μολυσμένων ατόμων. Πριν από μερικές δεκαετίες ο φόβος του HIV και η αντίληψη ότι το AIDS είναι μοιραίο οδήγησε σε ανάλογες αντιδράσεις. Σήμερα είναι ηθικά απαράδεκτο και ιατρικά αδικαιολόγητο να αρνηθεί κανείς υποστήριξη σε ασθενείς με HIV
Η εξαιρετική κλινική φροντίδα θα βοηθήσει να σπάσει η αλυσίδα μετάδοσης
Η καλύτερη προετοιμασία για το αύριο είναι να κάνεις σήμερα το έργο σου εξαιρετικά καλά
Παρά τη βελτίωση σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για καλύτερη παρακολούθηση, ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και ταχεία δράση με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες