Ιδιοπαθής ανδρική υπογονιμότητα-2

Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν φάρμακα που ευοδώνουν την ανδρική γονιμότητα. Ο μηχανισμός τους βασίζεται στις αντιοξειδωτικές και μεταβολικές ιδιότητες. Περιέχουν καρνιτίνη, αργινίνη, γλουταθειόνη, συνένζυμο Q10, ψευδάργυρο, χαλκό, σελήνιο, βιταμίνες Β6, Β12, C,D, E και φυλλικό
Φαίνεται ότι η καρνιτίνη επηρεάζει τη λειτουργικότητα του σπέρματος, την κίνηση, τη μορφολογία και τη συνολική ποσότητα. Επηρεάζει τον μεταβολισμό του σπέρματος και προστατεύει από τις ελεύθερες ρίζες
Η αργινίνη επηρεάζει την κινητικότητα, τη βιωσιμότητα και τις βλάβες του σπερματικού επιθηλίου
Η γλουταθειόνη επηρεάζει την δέσμευση των ελευθέρων ριζών και αναστέλλει την ανάπτυξη τους
Το συνέζυμο Q10 υποστηρίζει τον μεταβολισμό και την ακεραιότητα της ουράς (μαστίγιο), καθώς και την ποιότητα του σπέρματος
Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή του σπέρματος. Στους υπογόνιμους άνδρες ο ψευδάργυρος του σπέρματος είναι χαμηλότερος
Ο χαλκός είναι φυσιολογικό συστατικό του σπέρματος και της ουράς (μαστιγίου). Χαλκός υπάρχει σε όλο το αναπαραγωγικό σύστημα. Πιστεύεται ότι παράγεται στους όρχεις
Το σελήνιο είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό και σταθεροποιεί την ουρά του σπερματοζωαρίου (μαστίγιο). Επαρκής του ποσότητα αυξάνει την κινητικότητα
Το φυλλικό οξύ (Β9) απαραίτητο για τη σύνθεση των νουκλεϊκών οξέων. Η έλλειψη του δημιουργεί προβλήματα στην κυτταρική διαίρεση
Η Β6 επηρεάζει την κινητικότητα και την ικανότητα του σπέρματος να περνάει στο ωάριο
Η Β12 επηρεάζει την ωρίμανση των κυττάρων και τη σύνθεση DNA. Η έλλειψη της επηρεάζει τον αριθμό και την κινητικότητα
Η C έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και επηρεάζει την κινητικότητα
Η Ε κινητοποιεί την σπερματογέννεση σε όλα τα στάδια, αυξάνει την ποσότητα, προστατεύει τα ώριμα κύτταρα από τις ελεύθερες ρίζες και βελτιώνει την μορφολογία
Tελευταία μία σειρά από μελέτες έχουν αποδείξει τον μέχρι τώρα άγνωστο ρόλο της D στη σπερματογέννεση, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται σε προβλήματα υπογονιμότητας

Ιδιοπαθής ανδρική υπογονιμότητα

Η επιτυχής θεραπεία της ανδρικής υπογονιμότητας είναι εξαιρετικά σημαντική. Σε 30-75% της ανδρικής υπογονιμότητας δεν βρίσκεται αίτιο. Ως ιδιοπαθής ορίζεται η υπογονιμότητα όταν δεν προκύπτει εγκυμοσύνη στη διάρκεια ενός έτους σε ένα ζευγάρι με φυσιολογική σεξουαλική ζωή, ή όταν δεν μπορεί να καθοριστεί ο λόγος της υπογονιμότητας
Ένας σημαντικός παράγοντας είναι το οξειδωτικό stress και η ανεπαρκής πρόσληψη βιταμινών, αμινοξέων και ιχνοστοιχείων απαραίτητων για την ωρίμανση του σπέρματος, και τα οποία ο άντρας τα προσλαμβάνει με την τροφή
Διάφοροι παράγοντες (κάπνισμα, χρόνιο stress, κακή θρέψη, φάρμακα, ακτινο/χημειοθεραπείες, κιρσοκήλη, κλπ) προκαλούν σημαντική αύξηση των ελεύθερων ριζών οξυγόνου (reactive oxygen species-ROS), που σχηματίζονται μέσα στα κύτταρα σαν παρα/προϊόν του μεταβολισμού του οξυγόνου και επηρεάζουν σημαντικά την επικοινωνία των κυττάρων. Αυτό σημαίνει οξειδωτικό stress και βλάβη ενδοκυττάριων δομών. Υψηλά επίπεδα ROS υπάρχουν στο σπέρμα των υπογόνιμων αντρών σε ποσοστό 25-40%. Το οξειδωτικό stress προκαλεί βλάβη στο DNA του σπέρματος
Γενετική βλάβη, όπως ο κατακερματισμός του DNA (DNA fragmentation-DF) είναι επίσης σημαντικός παράγοντας. Στους υπογόνιμους άντρες υπάρχουν υψηλά επίπεδα DF. Βλάβη της ακεραιότητας του DNA , σημαίνει ότι σπάει η διπλή έλικα και έχει αρνητικές επιπτώσεις στην γονιμότητα  και εαν υπάρχουν DF >30% η πιθανότητα κύησης μειώνεται στο 1%. Επιπλέον η συμμετοχή αυτού του σπέρματος σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να οδηγήσει σε βρέφη με γενετική βλάβη ή καρκίνο στην παιδική ηλικία. Η διαγνωστική αξία των DF του σπέρματος, στη διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας είναι υψηλότερη από το κλασικό σπερμοδιάγραμμα
Παράγοντας που προστατεύει το DNA του σπέρματος από οξειδωτικό stress είναι τα αντιοξειδωτικά του σπέρματος. Ελεύθερες ρίζες αναπτύσσονται όταν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ παραγωγής και απομάκρυνσης. Γενικά το DNA είναι πολύ ευαίσθητο στην οξείδωση. Επιπλέον, το σπέρμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο οξειδωτικό stress, επειδή περιέχει στη μεμβράνη υψηλές ποσότητες λιπαρών οξέων, και στο κυταρόπλασμα χαμηλές ποσότητες αντιοξειδωτικών ενζύμων

Ανδρική υπογονιμότητα / Αντιοξειδωτικά-Βιταμίνες-Ιχνοστοιχεία

Πολλοί υπογόνιμοι άντρες που υποβάλλονται σε θεραπεία γονιμότητας λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής με την ελπίδα να βελτιώσουν την γονιμότητα τους. Μελετήθηκαν 48 τυχαιοποιημένες μελέτες με έναν πληθυσμό 4179 υπογόνιμων ανδρών με χαμηλή κινητικότητα και συγκέντωση σπέρματος , 20-52 ετών. Η διάρκεια των μελετών ήταν 3-26 μήνες και η παρακολούθηση από 3 εβδομάδες - 2 χρόνια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι προέκυψε τοκετός σε 5% των υπογόνιμων ανδρών που δεν ελάμβανε αντιοξειδωτικά και σε 10-31% των ανδρών που ελάμβανε αντιοξειδωτικά. Δεν αναφέρθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες
Το 30-80% της ανδρικής υπογονιμότητας θεωρείται ότι οφείλεται στις βλαβερές συνέπειες του οξειδωτικού stress στο σπέρμα και 1 στους 20 άντρες παρουσιάζει υπογονιμότητα. Τα αντιοξειδωτικά είναι ευρέως διαθέσιμα και φθηνά και θεωρείται ότι μπορεί να βελτιώσουν την ποιότητα του σπέρματος μειώνοντας το οξειδωτικό stress
Συμπληρώματα όπως το συνένζυμο CoQ10 (αντιοξειδωτικό του ανθρώπινου σώματος απαραίτητο για την βασική κυτταρική λειτουργία) και η α-τοκοφερόλη (βιταμίνη Ε- ισχυρή αντιοξειδωτική ουσία, προστατεύει την κυτταρική μεμβράνη από τις καταστροφικές συνέπειες των ελευθέρων ριζών) φάνηκε να βελτιώνουν σημαντικά τον αριθμό των σπερματοζωαρίων. Η καρνιτίνη βελτιώνει την κινητικότητα και τη μορφολογία του σπέρματος. Η ταυτόχρονη χρήση βιταμινών Ε και C περιορίζει τη βλάβη στο DNA του σπέρματος
Στις ανωτέρω μελέτες δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για τα ποσοστά αποβολών μεταξύ των αντιοξειδωτικών και του εικονικού φαρμάκου. Δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για πιθανές γαστρεντερικές διαταραχές
Το συμπέρασμα είναι ότι τα αντιοξειδωτικά (ειδικά ο συνδυασμός βιταμινών Ε και C και το CoQ10) μπορεί να είναι αποτελεσματικά σε υπογόνιμους άντρες και να βελτιώσουν ουσιαστικά παραμέτρους, χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες. Όμως απαιτούνται μελέτες υψηλής ποιότητας και μεγαλύτερες για να βγουν οριστικά συμπεράσματα