Οδυσσέας Ελύτης

Στο κύμα πάει να κοιμηθεί
δεν έχει τι να φοβηθεί

Μήνας μπαίνει μήνας βγαίνει
γλάρος είναι και πηγαίνει

Από πόλεμο δεν ξέρει
ούτε τι θα πει μαχαίρι

Ο Θεός του `δωσε φύκια
και χρωματιστά χαλίκια

Υπόφυση 2014 (2)

Πασιρεοτίδη vs οκτρεοτίδη στην μεγαλακρία
Τα ανάλογα σωματοστατίνης στη θεραπεία της μεγαλακρίας έχουν καθιερωθεί με την οκτρεοτίδη και την λανρεοτίδη που δρουν και τα δύο μέσω δύο από τους πέντε υπότυπους των υποδοχέων σωματοστατίνης. Η πασιρεοτίδη έχει υψηλή συγγένεια με τους υπότυπους 2-4 και 5 που είναι οι πλέον διαδεδομένοι στα GH-αδενώματα υπόφυσης. Έγινε μελέτη με 30 mg πασιρεοτίδης και
20 mg LAR οκτρεοτίδης σε 358 ασθενείς για 12 μήνες. Τα επίπεδα IGF-1 έπεσαν στα φυσιολογικά  κυρίως με την πασιρεοτίδη και μεγαλύτερο ποσοστό ασθενών πέτυχε συγκέντρωση GH<2.5g/L. Η μείωση του μεγέθους του όγκου ήταν παρόμοια και με τα δύο φάρμακα καθώς και η βελτίωση της δύσπνοιας, αρθραλγίας και κεφαλαλγίας. ΣΔ παρουσιάστηκε συχνότερα σε ασθενείς που έλαβαν πασιρεοτίδη ενώ τα γαστρεντερικά ενοχλήματα ήταν παρόμοια. Επομένως η πασιρεοτίδη είναι θεραπευτική επιλογή αλλά λόγω του αυξημένου ποσοστού ΣΔ θα πρέπει να περιορίζεται σε ασθενείς που δεν ελέγχονται από τα συνήθη ανάλογα σωματοστατίνης
Θνησιμότητα μετά θεραπεία για σύνδρομο Cushing
Ορισμένα συνοδά νοσήματα του συνδρόμου επιμένουν ακόμα και μετά από επιτυχή θεραπεία. Από μεγάλες μελέτες φάνηκε ότι η θεραπεία βελτιώνει κάποια συνοδά νοσήματα αλλά δεν μεταβάλλει την επιβίωση. Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος φλεβικής θρόμβωσης, εμφράγματος μυοκαρδίου και λοίμωξης αλλά όχι αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και για υποφυσιακό και για επινεφριδιακό Cushing. Οι ασθενείς χρήζουν στενής παρακολούθησης
Θνητότητα σε GH-υποκατάσταση σε ασθενείς με υπο/υποφυσισμό
Είναι αυξημένη η θνητότητα σε ασθενείς με υπολειτουργία της υπόφυσης που παίρνουν υποκατάσταση με GH. Τα αίτια είναι η πιθανότητα επινεφριδιακής κρίσης σαν απάντηση σε οξύ stress ή συνοδά νοσήματα και η πιθανότητα ανάπτυξης κακοήθων όγκων του εγκεφάλου (κυρίως σε ασθενείς που έχουν ακτινοθεραπευθεί)
Προλακτίνη και καρδιά
Από μελέτες έχει βρεθεί παθογόνος ρόλος της προλακτίνης στην περιγεννητική μυοκαρδιοπάθεια (PPCM). Η PPCM παρουσιάζεται ως καρδιακή ανεπάρκεια δευτεροπαθής σε συστολική δυσλειτουργία αρ. κοιλίας προς το τέλος της εγκυμοσύνης ή τους πρώτους μήνες μετά τον τοκετό. Μοιάζει με διατατική μυοκαρδιοπάθεια αλλά είναι ξεχωριστή οντότητα. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ανεπαρκή μικροαγγείωση του μυοκαρδίου και εμπλέκουν την 16-kDa προλακτίνη ως παθογόνο παράγοντα. Η 16-kDa προλακτίνη-ταυτοποιήθηκε το 1991- παράγεται από τη διάσπαση της 23-kDa προλακτίνης από την καθεψίνη D και από μεταλλοπρωτεϊνάσες και έχει ισχυρές αντι/αγγειογενετικές ιδιότητες. Σε ποντίκια με PPCM παρατηρήθηκε ότι αυξημένο οξειδωτικό sress αυξάνει την καθεψίνη D και την παραγωγή 16-kDa προλακτίνης με αποτέλεσμα μειωμένη πυκνότητα τριχοειδών στην καρδιά και μειωμένη καρδιακή λειτουργία η οποία προλαμβάνεται με βρωμοκρυπτίνη
Παρατηρήθηκε ότι η 16-kDa προλακτίνη αύξησε σημαντικά την έκφραση του miR-146a ο οποίος παράγεται από τα ενδοθηλιακά κύτταρα και δρα παρακρινικά στα καρδιομυοκύτταρα. Αναστέλλει την λειτουργία ενός υποδοχέα τυροσινικής κινάσης που είναι σημαντικός για τον μεταβολισμό του κυττάρου, με αποτέλεσμα δυσλειτουργία του μυοκυττάρου. Σε ασθενείς με PPCM παρατηρήθηκαν αυξημένα επίπεδα miR-146a τα οποία υποχώρησαν με βρωμοκρυπτίνη
Η παρατήρηση αυτή είναι σημαντική εξέλιξη στην παθογένεια της PPCM και συνδεέι το ενδοκρινικό με το καρδιαγγεικό σύστημα

Υπόφυση 2014

Σημαντικές πρόοδοι στην παθογένεση και διαχείρηση νόσων υπόφυσης 2014
Κρανιοφαρυγγίωμα: ο πιο εντυπωσιακός από τους καλοήθεις ενδοκράνιους όγκους. Ταξινομούνται ως αδαμαντινωματώδη-της παιδικής ηλικίας και θηλώδη-στην ενήλικη ζωή. Η μοριακή τους παθογένεση είναι ελάχιστα κατανοητή. Μεταλλάξεις στο γονίδιο της κατενίνης (CTNNB1) έχουν εντοπιστεί σε 11 από 12 κρανιοφαρυγγιώματα παιδικής ηλικίας και στα θηλώδη έχουν εντοπιστεί BRAF μεταλλάξεις (BRAF V600E) σε ποσοστό μέχρι 95%
B-Raf proto-oncogene, serine/threonine kinase:ογκογονίδιο με δυνατότητα να μετατρέψει φυσιολογικά κύτταρα σε καρκινικά όταν μεταλλαχθεί. Περιέχει πληροφορίες για τη σύνθεση πρωτεϊνών που μεταφέρουν χυμικά μυνήματα από το εξωτερικό των κυττάρων στον πυρήνα
Με την μοριακή ταξινόμηση φάνηκε ότι είναι διαφορετικός ο φαινότυπος των παιδιών από των ενηλίκων. BRAF αναστολείς έχουν δείξει αποτελέσματα σε μελανώματα, λευχαιμίες και γλοιώματα
Οικογενής υπερπρολακτιναιμία: Η αύξηση της προλακτίνης προκαλεί γαλακτόρροια και αμηνόρροια. Ερευνητές έχουν ανακαλύψει μία αδρανοποιητική μετάλλαξη του υποδοχέα της προλακτίνης που προκαλεί 5-8 φορές αύξηση της προλακτίνης στο αίμα-μία αλλαγή από ιστιδίνη σε αργινίνη στο σημείο 188 που προκαλεί μειωμένη ευαισθησία του υποδοχέα στην προλακτίνη. Ο αδρανής υποδοχέας της προλακτίνης δεν θα έπρεπε να επηρεάζει την υποφυσιακή γοναδική λειτουργία, όμως στα άτομα αυτά παρατηρήθηκε ολιγομηνόρροια. Επομένως χρειάζεται περισσότερη έρευνα
GH - αδενώματα: έχουν αργή ανάπτυξη παρά την παρουσία χαρακτηριστικών κακοήθειας (κυτταρολογικά) και την παραγωγή GH που ευνοεί τον πολλαπλασιασμό. Εκφράζουν p53 και p21 που είναι ογκοκατασταλτικά γονίδια και όμως οι όγκοι αυτοί έχουν σταθερή ανάπτυξη. Σε μελέτες έγινε διέγερση της έκφρασης του p53 με νουτλίνη και φάνηκε ότι η GH ήταν στόχος του p53 και αυξήθηκε η έκφραση GH από υποφυσιακά κύτταρα. Επιπλέον in vivo χορήγηση νουτλίνης προκάλεσε έκφραση GH στην υπόφυση αλλά και στους πνεύμονες και το ήπαρ. Φαίνεται ότι η αυξημένη έκφραση GH προστατεύει τα υποφυσιακά καρκινικά κύτταρα από απόπτωση και ότι υπάρχει ένας μοναδικός μηχανισμός παθογένεσης GH-αδενωμάτων που μετατρέπει τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό σε ενισχυμένη διαφοροποιημένη έκφραση GH (και ίσως εξηγεί την πάντα καλοήθη φύση αυτών των αδενωμάτων)

Φόβος πάντα, φόβος παντού

Ευρώπη, 16ος αιώνας. Ο φόβος συνδεόταν με το σκοτάδι που άρχιζε έξω από την πόρτα της καλύβας και σκέπαζε τον κόσμο έξω
Όλα στο σκοτάδι, μπορούν να συμβούν. Ουδείς γνωρίζει τι θα συμβεί την επόμενη στιγμή. Η αβεβαιότητα είναι ο μέγας τροφοδότης του φόβου
Η εμπειρία του φόβου ενώνει με σκοτεινά δεσμά τους ανθρώπους. Ο άνθρωπος συρρικνώνεται. Κλείνεται σε κελλιά. Το "εγώ" γίνεται υπέρτατη αξία και ο "άλλος" θανάσιμη απειλή
Οι αποχρώσεις χάνονται. Ο άνθρωπος καταστρέφει για να μην καταστραφεί
Στην ιστορία της Δύσης κυριαρχούσαν για αιώνες οι "αυθόρμητοι φόβοι" των πλατιών στρωμάτων του πληθυσμού. Φόβοι που αφορούσαν τη φύση, τη νύχτα, τους βρυκόλακες, τα μάγια, τις επιδημίες, τους πολέμους, την πείνα κ.α.
Οι κατασκευασμένοι εκ των άνω φόβοι, οι "νοητικά επεξεργασμένοι φόβοι" όπως οι μάγισσες, οι αιρετικοί, οι ειδωλολάτρες, οι άπιστοι είναι απαραίτητοι για την συντήρηση μιάς δεδομένης τάξης πραγμάτων. Υποχείριο σε νοητικά επεξεργασμένους φόβους, ο εγκλωβισμένος άνθρωπος, ποτέ δεν έπαψε να έχει αφέντη τον φόβο. Ο φόβος παραλύει την σκέψη και παγώνει το συναίσθημα. Είναι φυλακή. Η αρπαγή της ελπίδας φτιάχνει μιά καταθλιπτική ζωή
Με το "μη μιλάς, υπάρχουν και χειρότερα" φυσικοποιείται η εξαθλίωση, η αποδοχή του ελάχιστου ως τρόπου ζωής. Όσο πιο φοβισμένος νιώθεις, τόσο πιο ανήμπορος και αβοήθητος γίνεσαι. Μόνος (προσωρινά) κερδισμένος, εκείνος που εμπορεύεται τον φόβο εκείνου που φοβάται
Κι όμως , σε πείσμα όλων των κυρίαρχων μηχανισμών, δεν φαίνεται μέχρι στιγμής, να έχει βρεθεί αποτελεσματικός τρόπος για να ξεριζωθεί από το φαντασιακό των ανθρώπων η ιδέα ότι ένας καλύτερος κόσμος είναι εφικτός

Στο φως των "Πατατοφάγων"

"Οι πατατοφάγοι" λένε οι ειδικοί της ζωγραφικής, είναι ένας από τους καλύτερους-αν όχι ο καλύτερος πίνακας- του Βικέντιου βαν Γκόγκ. Ζωγραφισμένος τον Απρίλιο του 1885 στη Νουέντη της Ολλανδίας βρίσκεται σήμερα στο  μουσείο Βαν Γκογκ στο Άμστερνταμ. Τρία είναι τα στοιχεία στα οποία επικεντρώνεται , από ειδήμονες και μη, ο σχολιασμός των "Πατατοφάγων": τα χέρια τους, τα πρόσωπα τους και το φως της λάμπας
Το κοινωνικό και ηθικό στοιχείο του πίνακα το επισημαίνει και ο ίδιος ο ζωγράφος. Γράφει: "Θέλησα να αποδώσω σχολαστικά την ιδέα ότι αυτοί οι άνθρωποι, κάτω από τη λάμπα τους, τρώνε τις πατάτες με χέρια που τα βάζουν μέσα στo πιάτο και έχουν επίσης δουλέψει τη γη. Ο πίνακας μου εξυψώνει λοιπόν την χειρωνακτική εργασία και την τροφή που αυτοί οι ίδιοι κέρδισαν έτσι τίμια"
Στον πίνακα παρουσιάζεται η οικογένεια Groot της Νουέντης, η μόνη που επέτρεψε στον ζωγράφο, παράξενο ον "από αλλού", να μείνει στο σπιτικό της
Μιά γυναίκα σερβίρει καφέ, ένας άντρας κρατάει ένα φλυτζάνι έτοιμος να πιεί, οι άλλοι τεμαχίζουν τις πατάτες, τη μόνη τροφή που υπάρχει πάνω στο τραπέζι τους, έπειτα από μιά μέρα σκληρής και κουραστικής εργασίας. Το πρόσωπο τραχύ με χείλη πλατιά. Τα χέρια κακόσχημα και άγαρμπα από τη σκληρή δουλειά στα χωράφια. Μόνη η μικρή κόρη έχει στραμμένη την πλάτη, γιατί ίσως το παιδικό της πρόσωπο θα "αναιρούσε" την αγριότητα του πίνακα. Η λάμπα πετρελαίου φωτίζει, αλλά και τονίζει τις σκιάσεις, κάνοντας τα αποκαμωμένα πρόσωπα πιο εκφραστικά. Το λιγοστό αλλά γλυκό κίτρινο φως δίνει μιά αίσθηση ελπίδας
Μπορούν να ελπίζουν οι "Πατατοφάγοι" της ολλανδικής υπαίθρου του 19ου αιώνα
Γιατί να μην ελπίζουμε κι εμείς εδώ κάτω. Στη ρημαγμένη αλλά πάντα φωτεινή Ελλάδα!

Οστεοπόρωση και διατροφή (2)

Διατροφή και οστική απώλεια
Ασβέστιο
Η πρόσληψη ασβεστίου σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μειώνεται σε 600-900/mg/ημέρα. Από έρευνα έχει βρεθεί ότι και σε νεαρές γυναίκες 11-23 ετών η πρόσληψη είναι ανεπαρκής. Σε γυναίκες που έχουν επιτύχει την μέγιστη οστική τους μάζα η αυξημένη πρόσληψη ασβεστίου σημαίνει αμελητέα απώλεια οστού 0,014% ετησίως, ενώ γυναίκες που δεν καταναλώνουν γαλακτοκομικά χάνουν 1% ετησίως. Μελέτες σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες δείχνουν ότι η υποκατάσταση με ασβέστιο δεν είναι αρκετή από μόνη της να μειώσει την πιθανότητα κατάγματος, χρειάζεται επιπλέον συμπλήρωμα βιταμίνης D. Μια μετα-ανάλυση έδειξε ότι συμπληρώματα ασβεστίου, και κυρίως όταν χορηγούνται χωρίς βιταμίνη D μπορεί να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου (ειδικά σε άτομα με υψηλή πρόσληψη). Ωστόσο αυξημένος κίνδυνος δεν παρατηρήθηκε όταν πηγή του ασβεστίου ήταν η διατροφή. Επομένως τα τρόφιμα είναι η προτιμότερη μορφή
Σε άλλες μελέτες δεν έχει φανεί αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου
Η ισορροπημένη διατροφική πρόσληψη είναι το πρώτο βήμα για την αποτελεσματική πρόληψη της οστεοπόρωσης. Σε γυναίκες άνω των 50 ετών προτείνεται ημερήσια πρόσληψη 1000 mgr/ημέρα
Πρωτείνες
Επαρκής πρόσληψη θεωρείται το 0.8-1.5 g/kg βάρος σώματος/ημέρα. Σε ηλικιωμένα άτομα με οστεοπόρωση με πρόσληψη 0.8 g/kg βάρος σώματος/ημέρα ή το 24% της συνολικής ημερήσιας πρόσληψης ενέργειας φαίνεται ότι έχουμε υψηλότερο BMD, μειωμένο ρυθμό οστικής απώλειας και μειωμένο κίνδυνο κατάγματος. Σε μελέτη τα χαμηλά επίπεδα IGF-I συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο οστεοπορωτικού κατάγματος σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ανεξάρτητα από το BMD. Σε ηλικιωμένα άτομα η πρόσληψη πρωτείνης είναι περιορισμένη. Σε ορισμένες μελέτες χορηγήθηκε συμπλήρωμα πρωτείνης 20γρ/ημέρα
Γαλακτοκομικά
Τα γαλακτοκομικά προϊόντα και κυρίως τα εμπλουτισμένα με ασβέστιο και βιατμίνη D παρέχουν τουλάχιστον το 40% της ημερήσιας ανάγκης σε ασβέστιο ανά μερίδα (400 mg) .Περίπου 400 mg ασβεστίου μπορούν να ληφθούν με 200 ml γάλα, 180 γρ γιαούρτι ή 30 γρ σκληρό τυρί. Την ίδια ποσότητα δίνουν 24 μερίδες πράσινων λαχανικών ή 48 μερίδες ολικής άλεσης δημητριακών. Ένα λίτρο γάλα περιέχει 32-35 γρ πρωτείνης . Άρα τα γαλακτοκομικά περιέχουν το 52-65% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης σε ασβέστιο και το 20-28% σε πρωτείνη. Από μελέτες έχει φανεί ότι για την υγεία των οστών είναι σημαντική η κατανάλωση γαλακτοκομικού μετά την άσκηση. Σε γυναίκες που καταναλώνουν γάλα ή γιαούρτι εμπλουτισμένο με ασβέστιο και βιταμίνη D έχει βρεθεί αύξηση IGF-1, μείωση PTH και μείωση δεικτών οστικού καταβολισμού. Όμως δεν υπάρχουν μεγάλες μελέτες που να συσχετίζουν τα γαλακτοκομικά με τον κίνδυνο κατάγματος. Στην μελέτη Framingham πρόσφατα έχει αναφερθεί προστατευτική δράση των γαλακτοκομικών στα κατάγματα ισχύου. Θα πρέπει να γίνουν περισσότερες μελέτες
Πρακτικά σημεία
Επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και πρωτείνης για σωστή οστική μάζα και μείωση της απώλειας με την ηλικία
Σε ενήλικες συστήνεται λήψη 1000 mg/ημέρα ασβεστίου και 1.0-1.2 g/kg βάρους σώματος πρωτείνη

Οστεοπόρωση και διατροφή (1)

Η συχνότητα εμφάνισης καταγμάτων αυξάνεται μετά την 7η 10ετία της ζωής. Η αντοχή του σκελετού εξαρτάται από διάφορα ποσοτικά χαρακτηριστικά (οστική πυκνότητα, turnover, γεωμετρία, αρχιτεκτονική) που μετατρέπονται με τον χρόνο κάτω από την επίδραση γενετικών, ορμονικών, διατροφικών, φυσικών και τοξικών παραγόντων . Οι γενετικοί παράγοντες είναι οι πιο σημαντικοί και αντιπροσωπεύουν το 70% των μεταβολών. Η μέγιστη οστική μάζα (peak bone mass ) είναι σημαντικός καθοριστικός παράγοντας για τον κίνδυνο καταγμάτων αργότερα στη ζωή. Η γενετική επίδραση είναι ανιχνεύσιμη νωρίς στην εφηβεία. Η διατροφή μπορεί να επηρεάσει την γενετική δυναμική από νωρίς, ακόμα και από την ενδομήτρια ζωή. Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη των οστών εμπλέκονται και στην διατήρηση της υγείας των οστών στην ενήλικη ζωή
Διατροφή και ανάπτυξη οστών
Η μέγιστη οστική μάζα συμπληρώνεται στο τέλος της 2ης 10ετίας της ζωής. Υπάρχει διαφορά μεταξύ των δύο φύλων που αναπτύσεται σταδιακά στη διάρκεια της εφηβείας. Μείωση οστικής μάζας προκύπτει σε φάσεις σοβαρού υποσιτισμού (anorexia nervosa). Εκτός από τα οιστρογόνα, και την ανεπάρκεια ασβεστίου και η χαμηλή πρόσληψη πρωτείνης πιθανώς συμβάλλει στην μείωση οστικής μάζας. Η καθυστερημένη εμμηναρχή είναι παράγοντας κινδύνου, καθώς και η δυσλειτουργία του υποθαλάμου σε άτομα που ασκούνται εντατικά
Ασβέστιο
Η αυξημένη πρόσληψη σημαίνει αυξημένη οστική μάζα (φαίνεται ότι μειώνεται ο ρυθμός οστικής ανακατασκευής). Αύξηση κατά 10% της μέγιστης οστικής μάζας σημαίνει μείωση του κινδύνου για οστεοπορωτικό κάταγμα κατά 50%-ισοδύναμο με καθυστέρηση εμμηνόπαυσης κατά 13 χρόνια. Η επίδραση του ασβεστίου ποικίλλει στα διαφορετικά σημεία του σκελετού. Η ημερήσια πρόσληψη ορίζεται από 600-800 μέχρι 1000-1300 mg/ημέρα. Η επίδραση του ασβεστίου συνεχίζεται τουλάχιστον επί 18 μήνες μετά την διακοπή του
Πρωτείνες
Το ασβέσιο και οι πρωτείνες είναι ανεξάρτητες μεταβλητές στην απόκτηση οστικής μάζας. Βρέθηκε σχέση της οστικής μάζας στη οσφύ και της πρόσληψης πρωτεινών κυρίως πριν την εφηβεία. Η πρόσληψη πρωτεϊνών φαίνεται ότι αντιπροσωπεύει το 3-4% των οστικών μεταβολών. Η πρόσληψη που προτείνεται είναι 0.99-2 g / kg σωματικού βάρους στην πρόεφηβεία και 0.95-1.5 g / kg στην εφηβεία. Με παράλληλη άσκηση η επίδραση αυξάνεται
Γαλακτοκομικά
1 λίτρο γάλα, εκτός από ασβέστιο, φωσφόρο, θερμίδες και βιταμίνες περιέχει 32-35 γρ πρωτείνη, κυρίως καζείνη. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα επηρεάζουν την οστική μάζα, αλλά επίσης την ανάπτυξη των οστών και του περιόστεου. Επίσης η κατανάλωση γάλακτος στην ηλικά των 5-17 ετών φαίνεται ότι επηρεάζει το ύψος σε εφήβους 12-18 ετών. Σε μελέτες βρέθηκε αύξηση επιπέδων IGF-I (17%) στην ομάδα που κατανάλωσε γάλα. Ο IGF-I είναι σημαντικός παράγοντας για την κατά μήκος αύξηση των οστών δρώντας στους χόνδρους και διαγείροντας την μεταφορά ανόργανων φωσφορικών στους οστεοβλάστες. Στα νεφρικά σωληνάρια αυξάνει την επαναρρόφηση των φωσφορικών αλάτων και διαγείρει την σύνθεση καλσιτριόλης. Επηρεάζει έμμεσα τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου στον ορρό. Η παραγωγή του από τα οστεογενετικά κύτταρα επηρεάζεται από αμινοξέα όπως η αργινίνη και οι πρωτείνες στη διατροφή. Η ηπατική παραγωγή του αυξάνεται από την τρυπτοφάνη και την φαινυλαλανίνη (άφθονα στο τυρί). Μειωμένα επίπεδα βρίσκονται σε καταστάσεις υποθρεψίας (anorexia nervosa, κοιλιοκάκη). Η αυξημένη πρόσληψη πρωτείνης αποτρέπει την μείωση  IGF-I