Καρκινοειδή πνεύμονα

Τα καρκινοειδή του πνεύμονα είναι νευροενδοκρινείς όγκοι (NETs) που ταξινομούνται ως τυπικά καρκινοειδή (TC) και άτυπα καρκινοειδή (AC) σύμφωνα με την ταξινόμηση θωρακικών όγκων του ΠΟΥ του 2021 . Σε αντίθεση με τα γαστρεντερικά-παγκρεατικά (GEP) NETs, ​​το σχήμα ταξινόμησης δεν ισχύει για τα καρκινοειδή του πνεύμονα. Τα TC χαρακτηρίζονται από μιτωτικό αριθμό <2 μιτώσεις/2 mm2, απουσία νέκρωσης και μέγεθος όγκου ≥0,5 cm, ενώ τα AC χαρακτηρίζονται από 2-10 μιτώσεις/2 mm² ή/και εστίες νέκρωσης. Ωστόσο, πέρα ​​από τα TC και τα AC, η ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) συμπεριέλαβε πρόσφατα μια ξεχωριστή κατηγορία που ονομάζεται καρκινοειδής όγκος/NETs με καλά διαφοροποιημένη μορφολογία, αυξημένο μιτωτικό αριθμό >10/2 mm² ή/και δείκτη πολλαπλασιασμού Ki-67 >30% . Παρόλο που εξακολουθούν να λείπουν δεδομένα, αυτές οι περιπτώσεις παρουσιάζουν μια ενδιάμεση κλινική και βιολογική συμπεριφορά, μεταξύ του AC και των νευροενδοκρινικών καρκινωμάτων (NEC) . Η διάκριση του AC από το TC είναι κρίσιμη, καθώς το AC έχει χειρότερη πρόγνωση, έχει μεγαλύτερη πιθανότητα μετάστασης και απαιτεί ξεχωριστές στρατηγικές διαχείρισης . Ωστόσο, μια αξιόπιστη ιστοπαθολογική διάκριση μεταξύ TC και AC είναι δυνατή μόνο σε χειρουργικά δείγματα του πρωτοπαθούς όγκου. Κατά συνέπεια, η ταξινόμηση του ΠΟΥ συνιστά τη χρήση του όρου «καρκινοειδές, μη προσδιοριζόμενο αλλιώς (NOS)» για μικρές βιοψίες ή κυτταρολογικά δείγματα είτε από πρωτοπαθείς αλλοιώσεις είτε από μεταστατικές θέσεις, καθώς η περιορισμένη δειγματοληψία όγκου σε αυτές τις περιπτώσεις εμποδίζει την ακριβή διάκριση μεταξύ TC και AC. Ενώ μπορούν να βρεθούν ιστολογικές παραλλαγές, συμπεριλαμβανομένων των τύπων ογκοκυττάρων και ατρακτοειδών κυττάρων, δεν έχουν σημαντική κλινική σημασία.

. Οι τυπικές και οι άτυπες μορφές έχουν διαφορετική πορεία νόσου, η πρόγνωση είναι συνήθως εξαιρετική, ιδιαίτερα για το καρκινοειδές καρκίνωμα, αλλά η έλλειψη αξιόπιστων προγνωστικών δεικτών απαιτεί παρατεταμένη παρακολούθηση.

. Η αιτιολογία παραμένει ατελώς κατανοητή, αν και γενετικοί παράγοντες όπως οι μεταλλάξεις MEN1 παίζουν σημαντικό ρόλο.  

. Η ενσωμάτωση μοριακών βιοδεικτών στα συμβατικά κριτήρια υπόσχεται να βελτιώσει την ταξινόμηση και να καθοδηγήσει εξατομικευμένες στρατηγικές θεραπείας. 

. Ο αρχικός έλεγχος περιλαμβάνει μορφολογική και λειτουργική απεικόνιση και αναγνώριση εκκριτικών συνδρόμων (σύνδρομο καρκινοειδούς, σύνδρομο Cushing) για τον καθορισμό μιας θεραπευτικής στρατηγικής.

. Σε πρώιμο στάδιο της νόσου, η χειρουργική εκτομή με συστηματική λεμφαδενεκτομή παραμένει το χρυσό πρότυπο. Αν και οι περιεγχειρητικές και επικουρικές θεραπείες δεν είναι απαραίτητες στην πλειονότητα των περιπτώσεων, μπορούν να συζητηθούν σε πολύ επιλεγμένες περιπτώσεις (π.χ., AC και N2).  

. Για τις μεταστατικές περιπτώσεις, οι στρατηγικές θεραπείας πρέπει να εξισορροπούν τον έλεγχο του όγκου με τη διαχείριση των συμπτωμάτων ανάλογα με το προφίλ του ασθενούς, το φορτίο του όγκου και την εξελικτική κλίση που αντανακλά την επιθετικότητα του όγκου. Οι επιλογές κυμαίνονται από ανάλογα σωματοστατίνης, στοχευμένες θεραπείες, χημειοθεραπεία και θεραπεία με ραδιονουκλίδια πεπτιδικού υποδοχέα. Πρέπει να εφαρμόζεται υποστηρικτική φροντίδα και διαχείριση επιπλοκών που σχετίζονται με τον πρωτοπαθή όγκο (απόφραξη, αιμόπτυση) και τα εκκριτικά σύνδρομα.

. Τελικά, μια εξειδικευμένη διεπιστημονική προσέγγιση στον νευροενδοκρινικό όγκο είναι απαραίτητη για την επικύρωση κάθε θεραπείας/απόφασης και η συμπερίληψη σε κλινικές δοκιμές θα πρέπει να προτιμάται.